Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Engelsiz Türkiye Yüzyılı Vurgusu: Engelli Hakları ve Desteklerinde Yeni Dönem

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü münasebetiyle AK Parti Kongre Merkezi’nde düzenlenen “Engelsiz Türkiye Yüzyılı Dünya Engelliler Günü Buluşması” programına katılarak önemli açıklamalarda bulundu. Erdoğan, engelli vatandaşların haklarının korunması, sosyal hayata katılımlarının artırılması ve devlet desteklerinin güçlendirilmesi konularına dikkat çekti. Programda, Türkiye’nin dört bir yanından gelen engelli bireyler ve aileleri de hazır bulundu.

Konuşmasına, bu anlamlı günde engelli vatandaşlarla bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getirerek başlayan Erdoğan, davete icabet eden ve salonda bulunan 81 ilin engelli temsilcilerine “Hoş geldiniz, safalar getirdiniz.” şeklinde seslendi. Türkiye’deki ve dünyadaki tüm engelli bireylerin Dünya Engelliler Günü’nü kutlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu günün engelli kardeşlerimiz, aileleri ve tüm milletimiz için hayırlara vesile olmasını temenni etti. Erdoğan, “Sizlerin aracılığıyla, hayat yolculuğunda ümitsizliğe asla yer vermeyen, geleceğe her zaman güvenle bakan, azim ve sebatlarıyla hepimize örnek olan tüm engellilerimize selamlarımı ve sevgilerimi iletiyorum,” dedi.

Programı organize eden AK Parti Sosyal Politikalar Başkanlığı’na ve emeği geçen herkese teşekkürlerini sunan Erdoğan, engellilerin sorunlarına duyarlılık gösteren kurumları ve yöneticilerini tebrik etti.

Engellilere Yönelik Politikalarda Türkiye’nin Başarısı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Engelli vatandaşlarımızın sorunlarını çözmek ve hem kendilerinin hem de ailelerinin beklentileri doğrultusunda yeni adımlar atmak, devlet olarak bizim en önemli önceliğimizdir,” diyerek, farkındalık oluşturmanın, dijital teknolojiler de dahil olmak üzere yaşamın her alanında erişilebilirliği sağlamanın temel sorumlulukları olduğunu vurguladı. Bu çalışmaların işbirliği ve koordinasyonu gerektirdiğini belirten Erdoğan, merkezi yönetim, yerel yönetimler, akademi, sivil toplum kuruluşları ve iş dünyasının artan duyarlılığını takdirle karşıladığını ifade etti. Engelli vatandaşların hayatını kolaylaştıran, sosyal ve iş hayatına katılımlarını destekleyen herkese şükranlarını sundu.

Erdoğan, hem hükümetin hem de AK Parti’nin sosyal hizmetler alanında, özellikle engellilere yönelik politikalarda başarılı bir karneye sahip olduğunu belirtti. Sahadaki tespit ve çalışmaları hukuki ve idari reformlarla desteklemeye devam ettiklerini ve engelli kardeşlerimizin haklarını sadece Türkiye’de değil, uluslararası alanda da savunduklarını vurguladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Şüphesiz, biz ‘Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız’ buyuran bir Peygamber’in ümmetiyiz,” diyerek bu ilkeye bağlılıklarını dile getirdi.

Doğru Yolda İlerlerken Hataları En Aza İndirmek

Millete sunulan eser ve hizmetlerin samimiyetle ve aşkla yapıldığını ifade eden Erdoğan, doğru bildikleri yoldan ayrılmadan hedefe ulaşmaya çalıştıklarını belirtti. Tüm çabalara rağmen, farkında olmadan hataların ve eksikliklerin olabileceğini kabul eden Erdoğan, “Ancak şunu herkesin, özellikle de engelli kardeşlerimin bilmesini istiyorum: Kırılan kalbi onarılmamış, mahzun edilen gönlü alınmamış, gerekli imkan sağlanmamış tek bir engelli kardeşimiz kalmayıncaya dek fedakarca ve samimiyetle çalışmaya devam edeceğiz,” şeklinde konuştu.

Yaşlıların, ihtiyaç sahiplerinin, şehit yakınlarının ve gazilerin 7 gün 24 saat hizmetinde olmaya, onlara gerekli her türlü kolaylığı sağlamaya büyük bir hassasiyetle devam edeceklerini kaydeden Erdoğan, sosyal hizmet alanındaki sorumluluklarını tam bir adanmışlık ruhuyla yerine getireceklerini vurguladı.

Erdoğan, tarihte değiştirilemeyecek gerçekler olduğunu ve milli seciyenin en temel vasfının insan, adalet ve merhamet merkezli bir medeniyet anlayışına sahip olmak olduğunu belirtti. Kalpleri kazanmak, gönüllere girmek, adaleti, iyiliği ve güzelliği yaymak için bu anlayışla hareket ettiklerini söyledi. Selçuklu’dan bugüne, Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin metaforunda olduğu gibi bir ayaklarını Anadolu’ya sabitleyerek, diğer ayaklarıyla tüm dünyayı dolaştıklarını ve sadece şehirleri değil, kalpleri de ihya ettiklerini ifade etti. Asırlardır düşüncenin merkezinde daima insan olduğunu ve “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” düsturunu benimsediklerini vurguladı. Başarıların ana unsurunun, insana verilen değer ve önem olduğunu belirten Erdoğan, Ahi teşkilatları, bimarhaneler, şifahaneler, vakıflar ve eğitim kurumlarıyla özellikle ihtiyaç sahiplerinin üzerine titizlikle eğildiklerini söyledi. Batı’nın gündemine Rönesans ve Reform döneminde giren insanın, kavram olarak Türk medeniyet değerlerinin özünü oluşturduğunu vurgulayarak, kalp kırmaktan ve gönül incitmekten daima kaçındıklarını ve bugün de aynı hassasiyetle hareket ettiklerini belirtti.

Sosyal Devlet Anlayışının Önemi

“Fukara kalbine her kim dokuna, dokuna sinesi Allah okuna” dizelerini okuyan Erdoğan, bugünkü sosyal devlet anlayışının asırlardan süzülüp gelen müşfik devlet anlayışının devamı olduğunu söyledi. Bu anlayışta hasta ve engellilerin topluma katılımının teşvik edildiğini, devletin kritik meselelerinin görüşüldüğü “Has Oda” da dahil kendilerine hem askeri hem de idari bürokraside önemli vazifeler verildiğini belirtti.

Erdoğan, sanat ve zanaat sahibi olmaları için hem vakıflar hem de bu alanda eğitim veren kurumların engellilere titiz bir eğitim programı uyguladığını, müderrislik, musahiplik, hafızlık gibi görevler icra eden çok sayıda engellinin gerek topluma gerekse devlete önemli katkılar sağladığını ifade etti. Özellikle Sultan 2. Abdülhamid’in, engellilerin daha nitelikli bir eğitim alması için 1899’dan itibaren yeni okullar açtırdığını, Sadrazam Kamil Paşa ve Maarif Nazırı Münif Paşa’nın da bu eğitim yuvalarının hayata geçirilmesinde önemli roller üstlendiğini vurguladı.

Güçlü Bir Mirasın Geleceğe Taşınması

Erdoğan, söz konusu dönemdeki okulların müfredatında müzik ve resmin yanı sıra matematik, coğrafya, kozmografya ve mimari gibi derslerin de yer aldığını, buralarda öğrenim gören engelli gençlerin hem bilgi birikimiyle öne çıktıklarını, hem de kimseye muhtaç olmadan memleketlerine hizmet etme imkanını bulduklarını aktardı. “Ahfadı olmakta iftihar ettiğimiz şanlı ecdat, asırlar öncesinden bu kritik adımları atmayı, bu değerleri milletimize kazandırmayı bilmiştir. İşte biz böylesine kamil bir devletin, böylesine güçlü ve zengin bir geleneğin mirasçılarıyız,” dedi. Sosyal hizmet sahasındaki çalışmaların da bu birikimin hakkını verecek şekilde geliştirilmesi ve uygulanması gerektiğini vurguladı. Erdoğan, bugüne kadar sosyal hizmet ve politikalarla üzerlerine düşeni yaptıklarını ve yapmaya devam ettiklerini belirterek, verilen samimi mücadelenin en yakın şahidinin engelli vatandaşlar olduğunu ifade etti.

Engelli Hakları Alanında Atılan Adımlar

Erdoğan, 2002’de göreve geldiklerinde engelli vatandaşların sosyal hayata katılımının sınırlı olduğunu, eğitimde, istihdamda ve erişilebilirlikte ciddi eksiklikler bulunduğunu belirtti. Engelli bireylerin haklarını güvence altına alan çağdaş bir sistemin olmadığını ifade etti. Bu tabloyu değiştirmek için sistemi yeni baştan inşa ettiklerini ve engelsiz bir Türkiye’yi devlet politikası haline getirdiklerini söyledi. Bunu, engelli vatandaşları himaye edilmesi gereken kişiler olarak değil, ülkenin eşit, onurlu, üretken ve güçlü bireyleri olarak gördükleri için yaptıklarını vurguladı. Son 23 senede bu alanda önemli adımlar attıklarını ve 2005 yılında Engelliler Hakkında Kanun’u yürürlüğe koyarak yeni bir dönem başlattıklarını belirtti. 2009’da ilk imzacılarından biri oldukları Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmeyi onaylayarak uluslararası alanda güçlü bir irade ortaya koyduklarını ifade etti.

2010’da yapılan Anayasa değişikliğiyle engellilere yönelik ayrımcılığı açıkça yasakladıklarını ve engelli haklarını Anayasal güvenceye bağladıklarını ifade eden Erdoğan, 2013’te başlatılan ücretsiz seyahat uygulaması ile şehir içi, kara, deniz ve demir yolu ulaşımının yaşlı ve engelliler için ücretsiz hale getirildiğini belirtti. Son 10 yılda 10 milyondan fazla engelli vatandaşın yüksek hızlı tren ve ana hat trenlerinden ücretsiz olarak faydalandığını açıkladı. Ayrıca, erişilebilirlik alanındaki belgelendirme ve denetim mekanizmalarını iyileştirdiklerini, kamuya mahsus binalara, toplu taşıma araçlarına ve açık alanlara 3 bin 992 adet erişilebilirlik belgesi verdiklerini söyledi. Bu konudaki farkındalığı artırmak amacıyla bu sene Engelliler Haftası’nın son günü olan 16 Mayıs’ı Ulusal Erişilebilirlik Günü ilan ettiklerini duyurdu.

Eğitim ve İstihdamda Yeni İmkanlar

Engelli vatandaşların eğitim ve istihdamının büyük önem taşıdığını belirten Erdoğan, özel eğitim okullarını yaygınlaştırdıklarını ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlam bir altyapıya kavuşturduklarını ifade etti. Üniversitelerde engelli öğrenci birimleri kurarak yükseköğretimde kapsayıcılığı artırdıklarını söyledi. Engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit ve bağımsız katılımının en güçlü araçlarından birinin istihdam olduğunu vurgulayan Erdoğan, iş imkanlarının oluşturulması noktasında başarılı bir sınav verdiklerini belirtti. 2002’de kamuda sadece 5 bin engelli memur istihdam edilirken, bugün bu sayının 83 bine ulaştığını açıkladı.

İşverenlere sağlanan teşviklerle özel sektörde de engellilerin istihdamını desteklediklerini ve sosyal destekler alanında bir devrim gerçekleştirdiklerini söyleyen Erdoğan, sosyal yardımları ve destek hizmetlerini insan onurunu esas alan bir bakış açısıyla geliştirdiklerini ifade etti.

Bakıma ihtiyaç duyan engelli vatandaşların aileleriyle ve kendi sosyal ortamlarında hayatlarını sürdürmesinin öncelikleri olduğunu belirten Erdoğan, 2002’de sadece 5 bin kişinin evde bakım yardımından faydalanırken, aylık 11 bin 702 lira ödeme yapılan bu destekten bugün yaklaşık 520 bin vatandaşın yararlandığını açıkladı. Ülkenin dört bir yanında sayısı 143’e ulaşan gündüzlü bakım merkezlerinde engelli bireylerin aktif olarak yer aldığı sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler yapıldığını, 106’sı Aile Bakanlığına bağlı 331’i özel sektöre ait toplam 437 bakım merkezinde 40 bine yakın engelli vatandaşa yatılı hizmet sunulduğunu belirtti. Bakanlığa bağlı merkezlerdeki hizmetlerin ücretsiz olduğunu, özel merkezlerde kalan vatandaşların yüzde 94,4’ünün ödemelerini devlet olarak üstlendiklerini söyledi.

Erdoğan, aile temelli erken müdahale sisteminin üzerinde önemle durduklarını vurgulayarak, gelişimsel riski ya da engeli olan çocukların ihtiyaç duyduğu hizmetin erken teşhisle alınmasının hayati önem taşıdığını belirtti. Ankara, Bursa, Kahramanmaraş ve Mersin’de devreye aldıkları erken çocukluk gelişimi merkezlerinde bu çocukların sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlerini bütüncül bir şekilde sağladıklarını, aileleriyle birlikte süreç içerisinde hangi adımları atabileceklerine karar verdiklerini ve hep birlikte yola koyulduklarını ifade etti. Bu uygulamayı 81 ile yaygınlaştıracaklarını ve hiçbir çocuğu geride bırakmayacaklarını söyledi.

2030 Engelsiz Vizyon Belgesi’yle engelli politikalarını bütüncül bir stratejiye dönüştürerek, eğitimden istihdama, teknolojiden afet yönetimine kadar birçok alanda sürdürülebilir hedefler belirlediklerini ifade eden Erdoğan, Birinci Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı’yla bu hedeflerin önemli bir kısmına başarıyla ulaştıklarını belirtti. 2026-2028 yıllarını kapsayan ikinci eylem planının hazırlıklarına başlandığını ve detaylarının yakında kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu.

Engelsiz Türkiye Yüzyılı Hedefi

Erdoğan, “Sizler bu ülkenin eşit, güçlü ve onurlu vatandaşlarısınız. Sizlerin hayatını kolaylaştırmak, sizlere en yüksek standartlarda hizmet sunmak, sorunlarınızı çözüme ulaştırmak bizim boynumuzun borcudur. Zira, devlet bunun için vardır. Biz, bunun için bu makamlarda bulunuyoruz. Bugüne kadar nasıl sizin yanınızda olduysak, inşallah bundan sonra da en güçlü şekilde size destek vereceğiz. Zorlukların üstesinden hep birlikte geleceğiz. Sizlerin yanında olmaya devam edeceğiz,” dedi.

Erdoğan, Türkiye Yüzyılı’nı engelli vatandaşlarla birlikte “Engelsiz Türkiye Yüzyılı” yapacaklarını belirterek, tüm engelli kardeşlerinin 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nü tebrik etti, erişilebilirlik ödüllerine layık görülen kurumları kutladı ve programa katılan misafirlere teşekkür etti.