Küresel Piyasalarda Belirsizlik Hüküm Sürüyor: Tarifeler, Faiz Beklentileri ve Jeopolitik Gelişmeler

Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük tarifeleri konusundaki sert tutumu, yapay zeka alanındaki gelişmelerin yarattığı endişeler ve jeopolitik risklerin etkisiyle dalgalı bir seyir izliyor. Asya piyasalarında tatil sonrası işlemlerin başlamasıyla birlikte risk iştahının arttığı gözlemlenirken, yatırımcılar belirsizliklerin ortasında yön arayışında.

Tarife Belirsizliği Piyasaları Baskılıyor

ABD’deki tarife gündemi, piyasalar üzerinde önemli bir baskı unsuru olmaya devam ediyor. Donald Trump’ın Yüksek Mahkeme’nin ilave gümrük vergileriyle ilgili kararıyla ilgili yaptığı açıklamalar, mevcut risk algısını daha da artırdı. Trump’ın tarife konusunda geri adım atmaması, ticaret politikalarına ilişkin öngörülebilirliği azaltırken, bu durumun Trump yönetimi ile Yüksek Mahkeme arasında bir çekişme yaratabileceği endişeleri de piyasaları tedirgin ediyor.

Tarifeler konusundaki bu belirsizlik, küresel ticaret akışını olumsuz etkileyerek ekonomik büyümeyi yavaşlatma potansiyeli taşıyor. Özellikle, tedarik zincirleri üzerinde yoğun etkisi olan sektörlerde belirsizlikler daha da artıyor. Yatırımcılar, şirketlerin karlılıkları ve büyüme beklentileri üzerinde olası etkileri nedeniyle tarife gelişmelerini yakından takip ediyor.

Jeopolitik Riskler ve Petrol Fiyatları

Jeopolitik cephede ise İran ile ABD arasında Umman’da gerçekleştirilen dolaylı görüşmeler sona erdi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi’nin ülkesinin nükleer silah peşinde olmadığı yönündeki açıklamaları, ABD-İran hattında olası bir askeri müdahale riskine ilişkin kaygıları bir nebze azaltsa da, petrol arzına yönelik endişeler hala devam ediyor.

Petrol arzına yönelik endişeler, özellikle Orta Doğu’daki istikrarsızlık nedeniyle artış gösteriyor. Bu durum, petrol fiyatlarının yükselmesine ve dolayısıyla enflasyonist baskıların artmasına neden olabilir. Analistler, petrol fiyatlarındaki olası yükselişin merkez bankalarının politika alanını daraltabileceğini ve faiz indirimi beklentilerinde oynaklığa yol açabileceğini belirtiyorlar. Yüksek enflasyon, tüketici harcamalarını azaltarak ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebilir.

Fed’in Faiz Politikası ve İşgücü Piyasası

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkilileri, sözle yönlendirmelerinde işgücü piyasasının seyrine ilişkin daha fazla veri görmek istediklerini belirtiyorlar. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, işgücü piyasasında iyileşmeye işaret eden verilerin devam etmesi durumunda, faiz indirimlerinde duraklamaya doğru kayabileceğini ifade etti.

Piyasalar, Fed’in gelecek ay politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakarken, yılın ilk faiz indirimi için temmuz ayı daha güçlü bir olasılık olarak öne çıkıyor. Fed’in faiz politikası, küresel finans piyasalarını doğrudan etkiliyor. Faiz oranlarının yükselmesi, doların değerlenmesine ve sermaye akımlarının gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere yönelmesine neden olabilir.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de fabrika siparişlerinin tutarı geçen yıl aralıkta yüzde 0,7 azaldı. Bu düşüş, ekonomik aktivitede bir yavaşlama olduğuna işaret edebilir ve Fed’in faiz politikası kararlarında etkili olabilir.

Dolar Gücünü Koruyor, Altın Geriliyor

Dün, jeopolitik risklerin sınırlı olsa da varlığını sürdürmesiyle tahvil piyasasında alış ağırlıklı bir seyir öne çıktı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,03’e indi. Fed yetkililerinin faiz indirimi için daha fazla veri görmek istedikleri mesajı ve ABD-İran hattına ilişkin belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmamasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 97,9 seviyesinde bulunuyor.

Altının ons fiyatı ise dolardaki değerlenme ve İran tarafından gelen “nükleer silah peşinde değiliz” açıklamasıyla, yeni işlem gününde yüzde 1,2 düşüşle 5 bin 172 dolardan alıcı buluyor. Altın, güvenli liman olarak kabul edildiği için jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde değer kazanırken, risk iştahının arttığı ve doların güçlendiği dönemlerde ise değer kaybedebiliyor.

Yapay Zeka ve Siber Güvenlik Hisselerinde Düşüş

Kurumsal tarafta yapay zeka şirketi Anthropic’in “Claude Code” ürünü için yeni programlama yeteneklerini açıklaması sonrasında yazılım ve siber güvenlikle ilişkili şirketlerin hisselerindeki düşüş dikkati çekti. Siber güvenlik çözümleri sağlayan CrowdStrike, Zscaler, Okta ve Fortinet gibi şirketlerin hisselerinde önemli düşüşler yaşandı. IBM’in hisseleri de günü yüzde 13’ün üzerinde değer kaybıyla tamamladı.

Bu düşüşler, yapay zeka alanındaki gelişmelerin bazı sektörler üzerinde yaratabileceği rekabet baskısını ve potansiyel iş kayıplarını yansıtıyor olabilir. Yatırımcılar, yapay zeka teknolojilerinin mevcut iş modellerini nasıl etkileyeceğini ve hangi şirketlerin bu değişimlere adapte olabileceğini değerlendiriyor.

Nvidia’nın Bilançosu Bekleniyor

Analistler, Nvidia’nın yarınki bilançosundan çıkacak mesajların piyasalarda yön belirleyebileceğini kaydediyor. Nvidia, yapay zeka ve oyun sektörlerinde önemli bir oyuncu olduğu için bilançosu ve geleceğe yönelik projeksiyonları piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,04, Nasdaq endeksi yüzde 1,13 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,66 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne ise pozitif başladı.

Avrupa Borsalarında Karışık Seyir

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir öne çıkarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması yakından takip edildi. Lagarde, Avro Bölgesi enflasyonunun iyi durumda olduğunu söyleyerek, bankanın faiz politikasının yerinde olduğunu belirtti.

Lagarde, Avrupa’nın henüz tam olarak ortaya çıkmamış güçlü yönleri bulunduğunu belirterek, “Avrupa, ileri düzey yapay zeka modelleri geliştirme konusunda öncü değil. Ancak tarih bize bir şey öğretiyorsa, daha büyük ekonomik kazanç bu araçları üretmekte değil, daha geniş ekonomiye uygulamakta yatıyor olabilir” dedi.

Öte yandan bölgede bugün İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey’in ve ECB Başkanı Lagarde’ın konuşma yapması bekleniyor. Analistler, son dönemde Avrupa liderlerinin tarifelere karşı güçlü duruş sergilediğini aktararak, bu göz önüne alındığında tarifelerde gerginliğin tırmanma riskinin bir yıl öncesine göre daha yüksek olabileceğini söyledi.

Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,09 ve Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,22 düştü. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yatay seyrederken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,49 yükseldi. Avrupa’da, endeks vadeli kontratları güne karışık başladı.

Asya Piyasalarında Kredi Faiz Oranları Sabit

Asya tarafında tatillerin sona ermesiyle borsalar işleme açılırken, ABD’deki satış baskısının yeni günde tam olarak bölgeye taşınmadığı görüldü. Bölge ülkelerinin daha düşük gümrük vergisiyle muhatap olabileceği ve yapay zeka ile yarı iletken şirketlerinin “yüksek değerleme” endişelerinden görece uzak kalması risk iştahını destekledi. Öte yandan, Çin’de gösterge faizi işlevi gören 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 artarken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2 geriledi.

Borsa İstanbul Yükselişle Kapandı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,92 artışla 14.061,71 puandan tamamladı. Dolar/TL, dünü 43,8360’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 43,8550’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde hanehalkı beklenti anketi, sektörel enflasyon beklentileri ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise ABD’de konut fiyat endeksi, BoE Başkanı Bailey ile ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 13.900 ve 13.800 puanın ise destek konumunda olduğunu ifade etti.

Piyasaların odağında bugün açıklanacak veriler:

• 10.00 Türkiye, şubat ayı hanehalkı beklenti anketi
• 10.00 Türkiye, şubat ayı sektörel enflasyon beklentileri
• 14.30 Türkiye, aralık ayı finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri
• 17.00 ABD, aralık ayı konut fiyat endeksi
• 17.15 İngiltere, BoE Başkanı Bailey’in konuşması
• 18.00 ABD, şubat ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi
• 18.00 ABD, şubat ayı Conference Board tüketici güven endeksi
• 18.00 ABD, aralık ayı toptan eşya stokları
• 20.45 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması