Merkez Bankası Enflasyon Hedefini Koruyacak mı? 2026 Beklentileri ve Olası Senaryolar

Merkez Bankası’nın bu yılki ilk enflasyon raporu, piyasaların merakla beklediği bir dönüm noktası. Herkesin gözü, bankanın 2026 için belirlediği yüzde 16’lık enflasyon hedefinde. Ancak, mevcut ekonomik koşullar ve beklentiler göz önüne alındığında, bu hedefin korunup korunmayacağı büyük bir soru işareti. Tahmin aralığının yukarı yönlü revize edilmesi ise olası bir senaryo olarak değerlendiriliyor.

Geçmişte Merkez Bankası, enflasyon için bir tahmin aralığı belirler ve bu aralığın orta noktasını kamuoyuyla paylaşırdı. Bu orta nokta, bir hedef olmaktan ziyade, beklenen enflasyon oranını gösterirdi. Banka, hedef belirlemekten kaçınsa da, bu durum kamuoyunda zaman zaman kafa karışıklığına neden oluyordu.

Ancak, geçen yılki üçüncü enflasyon raporuyla birlikte bu yaklaşım değişti. Merkez Bankası, tahmin aralığının yanı sıra, her yıl için yıl sonu odaklı bir ara hedef belirlemeye başladı. Bu değişikliği şu sözlerle açıkladılar:

“TCMB, orta vadeli tahmin iletişimi çerçevesinde değişikliğe giderek tahmin patikasının yanı sıra her yıl için yıl sonu odaklı bir ara hedef tanımlamıştır. 2025, 2026 ve 2027 yılları için ara hedefler sırasıyla yüzde 24, yüzde 16 ve yüzde 9 olarak belirlenmiştir. TCMB, enflasyon raporu dönemlerinde gerçekleşme ve varsayımlardaki değişiklikleri dikkate alarak tahminlerinde güncellemeye gidebilecektir. Ancak, taahhüt ve çıpa işlevi gören ara hedefler, varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirilmeyecek ve politika faizine ilişkin patikanın içsel olarak belirlenmesinde referans olarak alınacaktır.”

Bu açıklama, Merkez Bankası’nın bir anlamda kendini bağladığı anlamına geliyor. Çünkü, “Ara hedefler, varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirilmeyecek” denilerek, hedeflere ulaşma konusunda kararlılık vurgulanıyor.

2025’in üçüncü enflasyon raporunda, hedefin tahmin aralığının altında belirlenmesi o dönemde dikkat çekmişti. 2025 hedefi yüzde 24 iken, tahmin aralığı yüzde 25-29 olarak belirlenmişti. Bu durum, Merkez Bankası’nın enflasyonu düşürme konusunda ne kadar istekli olduğunu gösterme çabası olarak yorumlanmıştı.

Dördüncü enflasyon raporunda ise tahmin aralığı yüzde 31-33’e yükselmesine rağmen, hedef yine yüzde 24 olarak korunmuştu. Bu durum, Merkez Bankası’nın hedeflediği oranın üstünde bir tahmini olduğunu ilan ederek, “Hedefim bu ama bu hedefte kalamayacağımı da biliyorum” mesajı verdiği şeklinde yorumlanmıştı.

2026 Enflasyon Beklentileri ve Merkez Bankası’nın Açmazı

Şimdi ise gözler 2026’ya çevrilmiş durumda. Merkez Bankası, 2026 için enflasyon tahmini ve hedefini geçen yılın üçüncü raporunda açıklamış ve bu oranlar dördüncü raporda da aynen korunmuştu. Bu yıl için enflasyonun yüzde 13 ile yüzde 19 aralığında gerçekleşeceği tahmin edilirken, enflasyon hedefi ise yüzde 16 olarak belirlenmişti.

Merkez Bankası, öyle bir açmazda ki, ara hedef olarak ilan ettiği yüzde 16’yı değiştirmekte zorlanacak. Çünkü, daha önce “Taahhüt ve çıpa işlevi gören ara hedefler, varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirilmeyecek ve politika faizine ilişkin patikanın içsel olarak belirlenmesinde referans olarak alınacaktır” denilmişti. Bu nedenle, hedefin değiştirilmesi, Merkez Bankası’nın güvenilirliği açısından soru işaretleri yaratabilir.

Peki, olası senaryolar neler? Yüzde 16’lık hedef, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “2026 enflasyon hedefimiz yüzde 19” şeklindeki açıklamasıyla uyumlu hale getirilerek bu düzeye çıkarılabilir mi? Bu, muhtemel bir seçenek olarak değerlendiriliyor. Ancak, bu durumda da Merkez Bankası’na “ara hedefi değiştirmeye yol açan varsayım setindeki olağanüstü güncelleme”nin ne olduğu sorulacaktır. Böyle bir revizyon yapılması halinde, Merkez Bankası’nın bu güncellemeyi kamuoyuyla paylaşması bekleniyor.

Eğer bir revizyon söz konusu olursa, hedef hangi düzeye çıkarılır? Tahmin aralığının üst sınırı olan yüzde 19’a mı, yoksa piyasada beklenen yüzde 20’nin üstünde bir düzeye mi? Çoğu uzman, yılın ilk raporunda tahmin aralığının üstüne çıkılmayacağını düşünüyor. Hedef yüzde 19 olursa, tahmin aralığı da yine 6 puan olarak korunabilir ve yüzde 16-22 aralığında belirlenebilir. Alternatif olarak, tahmin aralığı daraltılarak yüzde 17-21 düzeyinde de belirlenebilir.

Hedef Sabit Kalıp Tahmin mi Değişecek?

Merkez Bankası’nın hedefi tahmin dışında tutması gibi bir durum geçmişte de görüldü. Yine benzer bir yaklaşım sergilenerek, hedef yüzde 16’da tutulup tahmin yukarı çekilebilir mi? Örneğin, yüzde 16 hedefe karşılık yüzde 16-22 veya yüzde 17-23 aralığında bir tahmin görülebilir mi? 2025’te gerçekleşmesi mümkün olmayan yüzde 24’lük hedef korunup, önce yüzde 25-29 aralığında, daha sonra da yüzde 31-33 aralığında bir tahmin belirlendiğine göre, benzer bir yaklaşım neden sergilenmesin?

Geçen yıl üçüncü enflasyon raporunun açıklandığı ağustos ayında, yedi aylık TÜFE artışı yüzde 19, yıllık TÜFE artışı ise yüzde 33,5 düzeyindeydi. Yılın son raporunun açıklandığı kasım ayına gelindiğinde ise, on aylık veriler belli olmuş ve ocak-ekim dönemindeki artış yüzde 29’a dayanmış, yıllık artış da hâlâ yüzde 33 dolayında bulunuyordu. Ancak, Merkez Bankası on aylık artış yüzde 29 düzeyindeyken bile yıllık hedef olan yüzde 24’ü değiştirmemişti.

Yüzde 16’lık Hedef Değişir mi, Değişmez mi?

Merkez Bankası’nın yarın yapacağı açıklamayla yüzde 16’lık hedefi revize etmesi, daha yılın ilk toplantısında havlu atmış olacağı anlamına gelebilir. Geçtiğimiz yıl izlenen yöntem dikkate alındığında, gerçekleşmesi mümkün görünmeyen ve sonrasında mümkün olmaktan tümüyle çıkan oranlar varken bile hedef değiştirilmemişti. Bu nedenle, Merkez Bankası’nın bu yılın ilk enflasyon raporunda da yüzde 16’lık hedefini sabit tutması ve tahmin aralığını yukarı kaydırması bekleniyor.

Tahmin aralığının 6 puandan aşağı çekileceği de pek olası görünmüyor. Yeni tahmin aralığı, yüzde 16’yı da kapsayacak oranlar içerebilir. Örneğin, yüzde 15-21 gibi bir aralık belirlenebilir.

Ocak ayında yüzde 5’e yakın bir enflasyon gelmişken ve şubat ayında da görece yüksek bir oran bekleniyorken, “Ben enflasyon hedefimi öyle kolay kolay değiştirmem” mantığıyla hareket edip yüzde 16’ya dokunmamak Merkez Bankası’na ne katar? Merkez Bankası, böyle davranmakla enflasyonla gerçekten mücadele ediyormuş gibi mi görünür, yoksa toplumdaki “Hedef de neymiş, bunların hangi hedefi tuttu ki” algısını daha da mı pekiştirir?

Acaba yaklaşım değiştirilmeli ve çok iddialı hedeflerle yola çıkıp başarısız olunacağına, ayakları yere sağlam basan tutarlı hedefler mi belirlenmeli? Bu soruların cevabı, Merkez Bankası’nın yarınki enflasyon raporunda vereceği mesajlarla netleşecek.

Sonuç olarak, Merkez Bankası’nın 2026 enflasyon hedefi konusunda nasıl bir karar alacağı, Türkiye ekonomisi için kritik bir öneme sahip. Piyasalar, bankanın hem hedef hem de tahmin aralığı konusunda yapacağı açıklamaları yakından takip edecek ve buna göre pozisyon alacak.