Yeni Haftanın İlk Günü: GSYH, Enflasyon ve Küresel Gündem Piyasaları Şekillendiriyor

Yeni haftaya adım atarken piyasalar, hem yurt içinde hem de küresel arenada dikkatle takip edilecek önemli ekonomik göstergeler ve kritik siyasi gelişmelerle dolu bir güne başlangıç yapıyor. Türkiye ekonomisinin nabzını tutacak ikinci çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) rakamları, İstanbul Sanayi Odası (İSO) imalat sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) ve İstanbul enflasyon verileri, yurt içi piyasaların odağında yer alıyor.

Küresel çapta ise ABD piyasalarının tatil nedeniyle kapalı olması, gözleri Avrupa’nın imalat PMI rakamlarına çeviriyor. Aynı zamanda uluslararası arenada jeopolitik gerilimler, ticaret savaşları ve teknoloji devlerinin stratejik hamleleri de yatırımcıların radarında bulunuyor. Bu yoğun gündem, haftanın ilk iş gününde piyasaların yönünü belirlemede kilit rol oynayacak.

Türkiye Piyasaları ve Önemli Veriler Gündemi

Türkiye ekonomisi için haftanın en kritik verisi şüphesiz ki ikinci çeyrek GSYH rakamları olacak. Bu veriler, ekonominin genel büyüme trendi, sektörel performansları ve gelecek dönem beklentileri açısından önemli ipuçları sunacak. Özellikle enflasyonla mücadele ve sıkılaşan para politikalarının büyüme üzerindeki etkileri, bu rakamlarla daha net ortaya çıkacak.

Türkiye Ekonomisinin Nabzı: GSYH, PMI ve Enflasyon

İkinci Çeyrek GSYH Rakamları: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanacak olan yılın ikinci çeyrek GSYH rakamları, Türk ekonomisinin büyüme patikasını ve genel sağlığını anlamak adına büyük önem taşıyor. Ekonomistler, ForInvest Haber anketinde 2025 yılı ikinci çeyrek dönemi için GSYH’ye ilişkin çeyreklik bazda yüzde 0,8, yıllık bazda ise yüzde 3,8 büyüme tahminiyle piyasa beklentilerini ortaya koydu. Bu veriler, özellikle faiz politikaları ve yatırım kararları üzerinde belirleyici bir rol oynayacak ve ekonomik aktivitenin gücünü gösterecek.
İSO İmalat Sektörü PMI: İstanbul Sanayi Odası (İSO) ve S&P Global işbirliğiyle hazırlanan imalat sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), Türkiye sanayi sektöründeki faaliyet düzeyini ve beklentilerini yansıtan öncü bir göstergedir. 50 seviyesinin üzerindeki değerler büyümeye, altındaki değerler ise daralmaya işaret eder. Bu endeks, imalat sektörünün genel görünümünü ve yeni sipariş, üretim, istihdam gibi alt kalemlerdeki eğilimleri gözler önüne sererek, ekonomik aktiviteye dair önemli bir perspektif sunar.
İstanbul Enflasyonu: İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından açıklanacak olan Ağustos ayına ilişkin tüketici fiyatları ve toptan fiyatlar rakamları, Türkiye genelindeki enflasyonist baskılar hakkında erken sinyaller verir. İstanbul, ülke ekonomisinin lokomotifi konumunda olduğu için buradaki enflasyon eğilimleri, Türkiye geneli TÜFE verileri için de öncü bir gösterge niteliği taşımaktadır. Bu veriler, Merkez Bankası’nın gelecekteki para politikası adımlarına dair beklentileri de şekillendirebilir.

Türkiye’den Öne Çıkan Diğer Gelişmeler ve Politik Kararlar

Ekonomik verilerin yanı sıra, Türkiye’nin uluslararası ilişkileri ve iç düzenlemelerine dair önemli başlıklar da gündemde yer aldı:

Erdoğan-Xi Jinping Görüşmesi: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Şanghay İşbirliği Teşkilatı (ŞİÖ) 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi öncesinde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile gerçekleştirdiği görüşme, iki ülke arasındaki ticaret ve ekonomik işbirliğinin daha da derinleştirilmesi potansiyelini ortaya koydu. Bu stratejik görüşmeler, Türkiye’nin Asya ile bağlarını güçlendirme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor ve bölgesel ekonomik entegrasyon açısından önem taşıyor.
5G İhalesi Tarihi Belli Oldu: Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, uzun süredir beklenen 5G ihalesinin 16 Ekim’de gerçekleştirileceğini duyurdu. Bu gelişme, Türkiye’nin dijital dönüşüm yolculuğunda önemli bir adımı temsil ediyor. 5G teknolojisi, telekomünikasyon sektöründe devrim yaratacak, endüstriyel uygulamalardan günlük yaşama kadar pek çok alanda önemli verimlilik artışları sağlayacak ve ülke ekonomisine büyük katkılar sunacak potansiyele sahip.
Borsa İstanbul’da Köklü Değişiklikler: Borsa İstanbul, piyasa işleyişini modernize etmek ve küresel standartlara uyum sağlamak amacıyla bir dizi önemli değişikliğe gitti. Pay Bazında Devre Kesici Sistemi, Endekse Bağlı Devre Kesici Sistemi (EBDKS) ve açığa satış işlemlerinde uygulanan yukarı adım kuralında yapılan bu değişiklikler, piyasa istikrarını artırmayı ve manipülasyonu önlemeyi hedefliyor. Ayrıca, küresel finans piyasalarındaki takas sürelerini kısaltma eğilimine paralel olarak, T+1 takas süresine geçiş çalışmalarının tümünün 31 Aralık 2026 tarihi itibarıyla tamamlanması hedefleniyor. Bu hamle, uluslararası yatırımcılar için Türkiye piyasalarının çekiciliğini artırabilir ve piyasa likiditesine olumlu etki edebilir.

Küresel Piyasalar ve Jeopolitik Gündem

Uluslararası arenada ise, jeopolitik riskler, ticaret politikaları ve teknolojik gelişmeler, küresel piyasaların seyrini etkilemeye devam ediyor. ABD piyasalarının İşçi Bayramı nedeniyle kapalı olması, Avrupa ve Asya piyasalarındaki gelişmeleri daha da ön plana çıkarıyor.

Uluslararası Arenada Öne Çıkan Başlıklar

Rusya-Ukrayna Savaşı’nda Yeni Gerilimler: Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in “Bu savaş muhtemelen aylarca sürecek, buna hazırlıklı olmalıyız” ifadeleri, çatışmanın yakın zamanda bitmeyeceği beklentisini güçlendiriyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Rus enerji altyapısına yönelik saldırıların ardından, Rusya topraklarının derinliklerine yeni saldırıların planlandığını duyurması, gerilimi daha da tırmandırıyor. Öte yandan Kremlin, Avrupa ülkelerini barış çabalarını engellemekle suçlarken, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın sona erdirilmesi girişimlerinin “Avrupa savaş partisi” tarafından baltalandığını iddia etti. Bu karşılıklı açıklamalar, çatışmanın askeri ve diplomatik boyutlarındaki karmaşıklığı gözler önüne seriyor. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, ABD’nin desteğiyle Ukrayna’ya çok uluslu bir askeri birlik konuşlandırmak için “oldukça kesin planlar” üzerinde çalıştığını ifade etmesi, çatışma sonrası güvenlik garantileri konusundaki uluslararası çabaları gösteriyor.
ABD Gümrük Vergileri Tartışması: ABD’de Başkent Washington’daki bir federal temyiz mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın acil durum yasası yoluyla uyguladığı küresel gümrük vergilerini yasal yetkisini aştığı gerekçesiyle geçersiz saydı. Ancak mahkeme, davanın ilerlemesi sürerken söz konusu vergilerin yürürlükte kalmasına hükmetti. Bu karar, ABD ticaret politikalarının geleceği üzerinde belirsizlik yaratırken, Trump yönetimi adına Beyaz Saray ticaret danışmanı Peter Navarro, tarifelerin iptalinin “ABD’nin sonu” anlamına geleceğini belirterek, korkunç ekonomik ve ulusal güvenlik sonuçları olacağı uyarısında bulundu. Trump’ın kendisi de, yönetiminin uyguladığı gümrük vergileri olmasaydı ülkesinin “tamamen yok olacağını” iddia etti. Bu tartışmalar, küresel ticaret dengeleri ve uluslararası ilişkiler açısından yakından takip ediliyor.
ABD’den Filistinli Yetkililere Vize İptali: ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve 80 diğer Filistinli yetkilinin vizelerinin iptal edildiğini ve bu nedenle gelecek ay New York’ta yapılacak olan BM Genel Kurulu’na katılamayacaklarını duyurdu. Bu karar, ABD-Filistin ilişkilerinde yeni bir gerilime yol açabilir ve bölgesel barış çabaları üzerindeki etkileri merak konusu.
Teknoloji Devlerinin Yapay Zeka Hamleleri: The Information’da yer alan habere göre Meta Platforms, sosyal uygulamalar ailesindeki yapay zeka yeteneklerini geliştirmek için Google ve OpenAI dahil olmak üzere önde gelen yapay zeka rakipleriyle aktif olarak ortaklıklar kurmayı araştırıyor. Bu stratejik işbirlikleri, yapay zeka alanındaki rekabetin ve inovasyonun hızını artırarak, teknoloji sektörünün geleceğini şekillendirecek potansiyele sahip.
Çin Ekonomisinden Karışık Sinyaller: Çin’in resmi imalat sanayi göstergesi Ağustos ayında hafifçe yükselmesine rağmen beşinci ay üst üste daralma bölgesinde kaldı. Bu yükseliş, fabrika üretiminin artmasına karşın piyasa talebinin zayıf kalmasından kaynaklandı. Öte yandan, S&P Global tarafından derlenen RatingDog Çin Genel İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) Temmuz ayındaki 49,5 seviyesinden Ağustos ayında 50,5’e yükselerek büyüme ile daralmayı ayıran 50 seviyesinin üzerine çıktı ve son beş ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, Çin ekonomisinde toparlanma işaretleri olarak yorumlansa da, ekonomistler iç ve dış talepteki kalıcı yumuşaklık nedeniyle toparlanmanın kırılgan olabileceği konusunda uyarıyorlar. Çin ekonomisindeki gelişmeler, küresel büyüme beklentileri üzerinde büyük bir etkiye sahip.
Diğer Önemli Uluslararası Gelişmeler: Gümüş, Eylül 2011’den bu yana ilk kez 40 doların üzerine çıkarak önemli bir fiyat hareketliliği yaşadı. İngiltere, Norveç’ten şimdiye kadarki en büyük savaş gemisi siparişini alarak savunma sanayinde dikkat çekici bir anlaşmaya imza attı. Avustralya’da iş ilanları, Ağustos ayında küçük bir artış göstererek istikrarlı seyrini sürdürdü, bu da ülkenin işgücü piyasasının genel olarak güçlü kalmaya devam ettiğine işaret ediyor. ABD’de enerji şirketlerinin faaliyette bulunan petrol ve doğal gaz sondaj kule sayısı üst üste ikinci haftasında da düşüş gösterdi, bu da enerji piyasalarında arz dinamiklerini etkileyebilir. Ayrıca, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook’un Başkan Trump tarafından görevden alınmasını geçici olarak engellemek için açtığı davada ilk duruşma bir karara bağlanmadan sona erdi, bu da siyasi atamalar ve bağımsız kurumlar arasındaki gerilimi yansıtıyor.

Günün Ajandası: Takvimde Neler Var?

Haftanın ilk günü, küresel ve yerel piyasalara yön verecek kritik veri akışı ve önemli etkinliklerle dolu. Yatırımcılar ve analistler, aşağıdaki takvim maddelerini yakından takip edecekler.

Yurt İçi Gündem Detayları

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ŞİÖ Zirvesi Katılımı: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi Genişletilmiş Oturumu’na katılarak Türkiye’nin bölgesel ve küresel ilişkilerdeki konumunu güçlendirecek diplomatik temaslarda bulunacak.
Bloomberg HT Tüketici Güven Endeksleri (09.55): Bloomberg HT, Ağustos ayına ilişkin nihai tüketici güven, beklenti ve eğilim endekslerini duyuracak. Bu endeksler, hane halkının ekonomik geleceğe dair bakış açısını yansıtarak, tüketim harcamaları ve genel ekonomik aktiviteye dair önemli öncü sinyaller sunar.
TÜİK İkinci Çeyrek GSYH (10.00): Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yılın ikinci çeyrek dönemine ilişkin GSYH rakamlarını açıklayacak. Bu, Türkiye ekonomisinin büyüme hızını ve sektörel performansını gösteren en kapsamlı veri setlerinden biridir.
İSO İmalat Sektörü PMI (10.00): İstanbul Sanayi Odası (İSO) ve S&P Global tarafından yayımlanacak imalat sektörü satın alma yöneticileri endeksi (PMI), imalat sektöründeki aktivite düzeyini ve iş koşullarını gösteren kritik bir barometredir.
İTO İstanbul Enflasyon Verileri (12.00): İstanbul Ticaret Odası (İTO), İstanbul için Ağustos ayına ilişkin tüketici fiyatları ve toptan fiyatlar rakamlarını duyuracak. Bu veriler, Türkiye genelindeki enflasyon trendleri için öncü bir gösterge niteliğindedir.
Adli Yıl Açılış Töreni (14.00): Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Yargıtay Başkanlığı’nda düzenlenecek Adli Yıl Açılış Töreni’ne katılacak. Bu tören, yargı dünyası için sembolik bir başlangıçtır.

Yurt Dışı Gündem Detayları

ABD ve Kanada Piyasa Tatili: ABD ve Kanada piyasaları, “İşçi Bayramı” nedeniyle kapalı olacak, bu da küresel işlem hacimlerini etkileyebilir.
Hindistan İmalat PMI (08.00): Hindistan’ın nihai imalat sektörü PMI rakamları duyurulacak. Asya ekonomisinin önemli aktörlerinden birisi olan Hindistan’daki bu veri, bölgesel ekonomik canlılık hakkında bilgi verecek.
Avustralya Merkez Bankası Ürün Fiyatları (09.30): Avustralya Merkez Bankası (RBA), Ağustos ayına ilişkin ürün fiyatlarını açıklayacak. Bu veri, Avustralya’daki enflasyonist baskılar ve merkez bankasının para politikası üzerindeki potansiyel etkileri açısından önemlidir.
Avrupa İmalat Sektörü PMI Verileri (10.15-11.30): Avrupa ekonomilerinin nabzını tutan imalat sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri, kıtanın sanayi üretimindeki canlılığı veya yavaşlamayı gözler önüne serecek. İspanya ile başlayacak (10.15), İtalya (10.45), Fransa (10.50), Almanya (10.55), Euro Bölgesi (11.00) ve İngiltere (11.30) ile tamamlanacak olan bu seri, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) para politikası kararları üzerinde etkili olabilir.
İtalya İşsizlik Oranı (11.00): İtalya’nın Temmuz ayına ilişkin işsizlik oranı açıklanacak. Bu veri, Euro Bölgesi’nin üçüncü büyük ekonomisindeki istihdam piyasasının sağlığını göstermesi açısından önemlidir.
İngiltere Merkez Bankası Verileri (11.30): İngiltere Merkez Bankası (BoE), Temmuz ayı mortgage ve tüketici kredileri ile para arzı rakamlarını yayımlayacak. Bu veriler, İngiltere’deki hane halkı finansmanı ve parasal genişleme/daralma eğilimleri hakkında önemli bilgiler sunar.
Euro Bölgesi İşsizlik Oranı (12.00): Euro Bölgesi için Temmuz ayı işsizlik oranı açıklanacak. Bölge ekonomisinin genel sağlığı ve istihdam piyasasındaki gelişmeler açısından kritik bir veridir.
Brezilya FGV İşletme Güven Endeksi (14.00): Brezilya’dan FGV işletme güven endeksi izlenecek. Latin Amerika’nın en büyük ekonomisi olan Brezilya’daki işletme güveni, bölgenin ekonomik görünümü hakkında ipuçları verebilir.
Brezilya ve Meksika İmalat PMI (16.00, 18.00): Brezilya ve Meksika’nın S&P Global imalat sektörü PMI rakamları sırayla ekranlara düşecek. Bu veriler, Latin Amerika’daki imalat sektörünün performansını ve ekonomik aktiviteyi yansıtacak.
AB Avrupa İşleri Bakanları Toplantısı: Avrupa Birliği (AB) Avrupa İşleri Bakanlarının gayriresmi toplantısı gerçekleştirilecek. Bu toplantı, AB’nin iç ve dış politika gündemindeki önemli konuların ele alınacağı bir platform olacak.

Haftanın ilk günü, hem yurt içi hem de yurt dışı piyasalar için yoğun bir veri ve haber akışı ile başlıyor. Yatırımcıların bu gelişmeleri yakından takip ederek, piyasalardaki oynaklıklara karşı hazırlıklı olmaları büyük önem taşıyor. Ekonomik verilerin ve jeopolitik gelişmelerin, haftanın geri kalanına yön verecek temel dinamikler olacağı öngörülüyor.

Kaynak: foreks.com