KOSGEB’den KOBİ’lere Yeni Ufuklar: 2024-2028 Stratejik Planı ile Kapsamlı Destekler

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB), Türkiye ekonomisinin belkemiğini oluşturan KOBİ’lerin ve dinamik girişimcilerin geleceğini şekillendirecek iddialı bir döneme giriyor. 2024-2028 Yılı Stratejik Planı çerçevesinde, yenilikçi yaklaşımlar, rekabetçilik, ikiz dönüşüm (yeşil ve dijital) ve ihracat odaklı büyüme temelinde çok çeşitli konularda destekler sağlanacak. Bu kapsamlı plan, KOBİ’leri sürdürülebilir bir ekonomik geleceğe taşıma misyonuyla yola çıktı.

AA muhabirinin KOSGEB’in Stratejik Planı’ndan derlediği bilgilere göre, Başkanlık; KOBİ’leri ve yeni nesil girişimleri, küresel rekabette öne çıkaracak ve geleceğin ekonomisine adapte edecek bir yapıya kavuşturmayı hedefliyor. Planın temelinde, dört ana amaç, on altı hedef ve kırk dört performans göstergesi yer alıyor. Bu detaylı çerçeve, KOSGEB’in önümüzdeki beş yıl boyunca izleyeceği yol haritasını net bir şekilde ortaya koyuyor.

Girişimcilik Ekosistemine Güçlü Destek

KOSGEB’in 2024-2028 Stratejik Planı’nın en önemli sacayaklarından biri, girişimcilik ekosistemini güçlendirmek ve yenilikçi, teknoloji tabanlı girişimciliği ülke geneline yaymaktır. Türkiye’nin ekonomik büyüme potansiyelini maksimize etmek için girişimcilerin sayısının ve niteliğinin artırılması kritik bir rol oynamaktadır. Bu doğrultuda, bölgelerin ve teknoloji düzeylerinin kendine özgü ihtiyaçlarına göre şekillendirilen girişimcilik destekleri sunularak, yerel potansiyeller harekete geçirilecektir.

Yenilikçi Girişimlerin Hedefleri

Plan kapsamında odak alanlarda kuruluşu desteklenen işletme sayısında önemli artışlar bekleniyor. 2024 yılında 21 bin 500 işletmenin desteklenmesi hedeflenirken, bu sayının 2028’de 23 bin 500’e ulaşması öngörülüyor. Özellikle orta yüksek ve yüksek teknoloji düzeyinde faaliyet gösteren işletmelere verilen destekler büyük önem taşıyor. Bu kategorideki işletme sayısının 2024’te 2 bin 150’den, 2028’de 2 bin 350’ye yükselmesi hedeflenerek, Türkiye’nin katma değeri yüksek üretim yapısına geçişi hızlandırılacak.

Girişimcilerin iş kurma ve yürütme süreçlerinde ihtiyaç duydukları bilgi ve becerileri geliştirmek de KOSGEB’in öncelikleri arasında. Bu doğrultuda, girişimcilik belgesi almaya hak kazanan kişi sayısının 2024’te 114 binden, 2028’de 120 bine çıkarılması hedefleniyor. Bu belgeler, yeni girişimcilerin iş planlarını oluşturmaları, pazar analizleri yapmaları ve finansal yönetim konularında yetkinlik kazanmaları için hayati bir temel sağlamaktadır.

TEKMER’lerin Rolü ve Yaygınlaşması

Teknoloji Geliştirme Merkezleri (TEKMER), teknoloji tabanlı girişimlerin büyümesi ve gelişmesi için kritik birer kuluçka merkezi konumundadır. KOSGEB, bu mekanizmaları güçlendirmeyi ve sayısını artırmayı hedefliyor. 2024 yılında 34 TEKMER’in kuruluşunu destekleyecek olan Başkanlık, 2028 yılına kadar bu sayıyı 80’e çıkarmayı planlıyor. TEKMER’ler aracılığıyla kurulan teknogirişimlerin sayısında da dikkat çekici bir artış bekleniyor; 2024’te 759 yeni teknogirişim kurulması hedeflenirken, plan sonunda bu rakamın 4 bin 449’a ulaşması öngörülüyor. Bu merkezler, inovasyonu teşvik ederek, genç mühendislerin ve araştırmacıların fikirlerini ticari ürünlere dönüştürmelerine olanak tanıyor.

Özel Hedef Gruplara Yönelik Girişimcilik Destekleri

KOSGEB, girişimciliğin toplumun her kesiminde yaygınlaşmasını sağlamak amacıyla özel hedef gruplara yönelik çalışmalarını sürdürecek. Kadın ve genç girişimcilerin desteklenmesi, hem toplumsal kalkınma hem de ekonomik çeşitlilik açısından büyük önem taşıyor. 2024 yılında 8 bin 250 kadın girişimcinin desteklenmesi planlanırken, bu sayının 2028’de 9 bine yükseltilmesi hedefleniyor. Ayrıca, genç girişimcilere verilen destekler de artırılacak; 2024’te 11 bin 250, 2025’te 11 bin 500 ve 2028’de 12 bin genç girişimcinin işletme kurmaları için destek verilmesi öngörülüyor.

Girişimcilik destekleri içinde kadın ve genç girişimcilerin payının artırılması da stratejik hedeflerden biri. Kadın girişimcilerin destekler içindeki payının 2024’te yüzde 26,5’ten 2028’de yüzde 27,5’e çıkarılması hedeflenirken, genç girişimcilerin payının ise 2024’te yüzde 41,5’ten plan dönemi sonunda yüzde 42,5’e ulaşması amaçlanıyor. Bu adımlar, toplumun dinamik kesimlerinin ekonomik hayata daha etkin katılımını sağlayarak, sürdürülebilir kalkınmaya ivme kazandıracak.

KOBİ’lerin Rekabetçiliği ve Kurumsal Kapasitesinin Geliştirilmesi

KOSGEB’in stratejik planının bir diğer önemli ayağı, KOBİ’lerin kurumsal kapasitelerini geliştirerek ulusal ve uluslararası rekabetçiliklerini güçlendirmek. Bu kapsamda, Türkiye’nin üretim ve ihracat potansiyelini artıran imalat sanayisine öncelik verilecek. Desteklerde orta yüksek ve yüksek teknoloji düzeyli sektörlere ayrılan pay artırılarak, teknolojik dönüşümün lokomotifi olacak işletmelere daha fazla kaynak aktarılacak. Ayrıca, geri ödemeli destekler öncelikli olarak tercih edilerek, kaynakların daha verimli ve sürdürülebilir kullanılması sağlanacak.

KOSGEB, bu yıl 51 bin, 2025’te 52 bin ve 2028’de ise 55 bin işletmeye destek sağlamayı hedefliyor. Bu destekler içinde imalat sanayisinin payını artırmak, katma değeri yüksek ürünlerin üretimine ve ihracatına katkı sunmak adına stratejik bir önem taşıyor. İmalat sanayisinin destekler içindeki payının 2024’te yüzde 71’den yüzde 73’e, 2028’de ise yüzde 78’e ulaştırılması amaçlanıyor. Bu artış, Türkiye’nin üretim gücünü ve uluslararası pazardaki yerini sağlamlaştırma vizyonunun bir parçasıdır.

Orta yüksek ve yüksek teknoloji düzeyli sektörlerin destekler içindeki payı da plan dönemi boyunca artırılacak. 2024’te yüzde 25 olması beklenen bu oran, 2025’te yüzde 26’ya, 2028’de ise yüzde 30’a yükselecek. Bu hedefler, Türkiye’nin küresel değer zincirlerinde daha üst sıralara tırmanması ve teknolojik bağımsızlığını kazanması için elzemdir. Verilen destekler içinde geri ödemeli olanların payının plan sonunda yüzde 80’e ulaştırılması hedefi ise, KOSGEB kaynaklarının etkin kullanımı ve destek mekanizmalarının sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Finansmana Erişim ve Ölçek Büyütme Destekleri

KOBİ’lerin büyümesi ve rekabet edebilirliğini sürdürmesi için finansmana erişim büyük önem taşımaktadır. KOSGEB’in stratejik planı, bu alandaki engelleri kaldırmayı ve KOBİ’lerin daha geniş finansman kaynaklarına ulaşmasını kolaylaştırmayı hedefliyor. Plan döneminde, geleneksel finansman yöntemlerinin yanı sıra alternatif ve yenilikçi finansman modellerinin yaygınlaştırılmasına da odaklanılacak. Bu sayede, KOBİ’ler için daha esnek ve çeşitli finansman seçenekleri sunulacak ve işletmelerin ölçeklerini büyütmelerine yönelik kritik adımlar atılacak.

Finansman destekleri kapsamında desteklenen işletme sayısının 2024’te 2 bin 400’den, 2028’de 3 bin 550’ye ulaşması bekleniyor. Bu artış, KOBİ’lerin yatırım yapma, kapasite artırma ve yeni pazarlara açılma imkanlarını genişletecek. Ayrıca, KOBİ’lerin ölçek büyütmelerine özel bir önem verilerek, kapasite geliştirme desteği sağlanan işletme sayısının 2024’te 2 bin 150’ye, 2028’de ise 2 bin 350’ye yükseltilmesi hedefleniyor. Bu destekler, KOBİ’lerin daha büyük pazarlarda rekabet edebilmeleri ve istihdam yaratma potansiyellerini artırabilmeleri için kritik bir kaldıraç görevi görecektir.

Sürdürülebilirlik ve İkiz Dönüşüm: Yeşil ve Dijital Gelecek

Küresel eğilimler ve Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda, KOSGEB’in yeni stratejik planı, KOBİ’lerde yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmaya yönelik güçlü taahhütler içeriyor. Bu “ikiz dönüşüm,” işletmelerin çevresel sürdürülebilirliklerini artırırken aynı zamanda dijital yeteneklerini güçlendirmelerini sağlayacak, böylece yeni ekonomi modellerine adaptasyonu kolaylaştıracaktır.

Yeşil Dönüşüm Destekleri

Çevreye duyarlı ve kaynak verimliliği yüksek bir üretim yapısına geçiş, KOBİ’lerin sadece yasal düzenlemelere uyumu için değil, aynı zamanda uluslararası pazarlarda rekabetçiliklerini sürdürmeleri için de vazgeçilmezdir. KOSGEB, bu çerçevede, 2024’te 250, 2025’te 290 ve 2028’de ise 410 işletmeye “yeşil dönüşüm” konusunda destek sağlayacak. Bu destekler; enerji verimliliği projeleri, atık yönetimi çözümleri, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve döngüsel ekonomi modellerine geçiş gibi alanlarda KOBİ’lere önemli avantajlar sunacak. Yeşil dönüşüm, KOBİ’lerin karbon ayak izini azaltmasına, maliyetlerini düşürmesine ve çevre bilinci yüksek tüketicilerin beklentilerini karşılamasına yardımcı olacaktır.

Dijital Dönüşümün Hızlandırılması

Dijitalleşme, günümüz iş dünyasında hayatta kalmanın ve büyümenin temel koşullarından biridir. KOSGEB, KOBİ’lerin dijital olgunluk seviyelerini ölçerek ve onlara özel dijital dönüşüm yol haritaları hazırlayarak bu süreci destekleyecek. 2024 yılında 1200 işletmenin dijital olgunluk seviyesi ölçülüp yol haritası hazırlanması planlanırken, bu sayının plan sonunda 1890’a ulaştırılması hedefleniyor. Bu yol haritaları, KOBİ’lere e-ticaret, bulut bilişim, büyük veri analizi, yapay zeka ve otomasyon gibi alanlarda yeteneklerini geliştirme konusunda rehberlik edecek. Dijital dönüşüm, KOBİ’lerin operasyonel verimliliğini artırmanın yanı sıra, yeni pazarlara açılmalarını ve müşteri deneyimlerini iyileştirmelerini sağlayacak.

Sonuç ve Gelecek Vizyonu

KOSGEB’in 2024-2028 Stratejik Planı, Türkiye’nin KOBİ ekosistemini güçlendirme ve geleceğin ekonomik koşullarına hazırlama konusunda iddialı ve kapsamlı bir yol haritası sunmaktadır. Girişimcilikten rekabetçiliğe, finansmandan sürdürülebilirliğe kadar geniş bir yelpazede sunulan destekler, KOBİ’lerin adaptasyon yeteneğini artırarak ulusal ekonomiye katkılarını maksimize etmeyi hedeflemektedir. Bu planla birlikte, Türkiye’nin daha yenilikçi, daha rekabetçi, daha yeşil ve daha dijital bir ekonomik yapıya kavuşması yolunda önemli adımlar atılacaktır. KOSGEB, KOBİ’lerin potansiyelini tam anlamıyla ortaya çıkararak, ülkemizin kalkınma hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynamaya devam edecektir.