Küresel Piyasalar Trump’ın Tarife Tehditleri, Nvidia ve Kritik Ekonomik Verilerle Dalgalanıyor
Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret politikalarına ilişkin sürpriz açıklamaları ve teknoloji devi Nvidia’nın finansal sonuçlarının getirdiği karmaşık sinyallerle belirsiz bir seyir izliyor. Bu çalkantılı atmosferde, yatırımcıların gözü bugün ABD’den açıklanacak olan Gayrisafi Yurt içi Hasıla (GSYH) ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi verilerine çevrilmiş durumda. Bu veriler, hem ABD ekonomisinin sağlığına dair önemli ipuçları sunacak hem de ABD Merkez Bankası’nın (Fed) gelecekteki para politikası adımlarına yönelik beklentileri şekillendirecek.
Trump’ın Tarife Tehditleri Ticaret Savaşlarını Yeniden Alevlendiriyor
Donald Trump’ın tarifelerle ilgili son mesajları, küresel ticaret arenasındaki gerilimi yeniden tırmandırarak ticaret savaşlarının derinleşebileceği endişesini canlı tutuyor. Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği ilk kabine toplantısında Trump, özellikle Avrupa Birliği’ne (AB) yönelik gümrük vergileri konusunda kararlı olduğunu açıkça belirtti. AB’ye yönelik yüzde 25’lik ek tarife uygulama kararı aldıklarını ve bu kararı çok yakında duyuracaklarını ifade etti.
Trump, AB’ye yönelik gümrük vergilerinin hangi seviyede uygulanacağına dair bir soruya yanıt verirken, “Bir karar verdik, çok yakında açıklayacağız ve genel anlamda yüzde 25 olacak. Bu otomobiller ve diğer şeylere uygulanacak. Avrupa Birliği, ABD’yi mahvetmek için kuruldu ama şimdi ben başkanım.” şeklindeki sert ifadeleriyle dikkat çekti. Bu açıklamalar, özellikle Avrupa otomotiv sektörü başta olmak üzere birçok sanayi kolunda endişe yaratırken, küresel tedarik zincirleri üzerindeki potansiyel etkileri de tartışılmaya başlandı.
AB’nin misilleme yapma ihtimaline de değinen Trump, böyle bir girişimin başarılı olamayacağını ve bu durumda ABD’nin AB’den ithalat yapmayı durdurabileceğini dile getirdi. Bu durum, Transatlantik ticaret ilişkilerinde yeni bir kırılma noktasına işaret ediyor olabilir. Daha önce de çelik ve alüminyum tarifeleriyle küresel ticarette tansiyonu yükselten Trump yönetimi, benzer bir stratejiyi bu kez daha geniş bir yelpazede uygulamaya hazırlanıyor gibi görünüyor.
Sadece AB ile sınırlı kalmayan tarife söylemleri, Kanada ve Meksika’yı da hedef aldı. Trump, Kanada ve Meksika üzerinden ABD’ye gelen “fentanil” sorunu nedeniyle milyonlarca kişinin öldüğünü öne sürerek, bu iki ülkeye yönelik tarifeleri durdurmayacağını vurguladı. “Tarifeler devam edecek, hepsi değil ama birçoğu,” diyen Trump, 2 Nisan’da Kanada ve Meksika’ya yönelik tarifelerin yanı sıra diğer tüm tarifelerin de yürürlüğe gireceğini belirtti. Bu açıklamalar, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) yerine geçen yeni ticaret anlaşması (USMCA) ruhuna aykırı düşebilecek gerilimi artırma potansiyeli taşıyor.
Piyasa analistleri, ABD yönetiminin izlediği bu belirsiz ticaret politikalarının, varlık fiyatlamalarını giderek zorlaştırdığını ve küresel risk iştahını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Tarife savaşlarının derinleşme potansiyeli, küresel ekonomik büyüme beklentileri üzerinde de aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
Nvidia’nın Sonuçları ve Teknoloji Sektöründeki Dalgalanmalar
Kurumsal tarafta ise dün bilançosunu açıklayan çip üreticisi Nvidia’nın performansı yakından izlendi. Şirketin geliri, son üç aylık dönemde yıllık bazda yüzde 78’lik etkileyici bir artışla 39,3 milyar dolara ulaşarak piyasa beklentilerini geride bıraktı. Bir önceki çeyreğe göre de yüzde 12’lik bir artış kaydeden Nvidia, geçen yılın aynı döneminde 22,1 milyar dolar gelir elde etmişti. Bu güçlü büyüme, özellikle yapay zeka ve veri merkezi sektörlerindeki talebin devam ettiğini gösteriyor.
Ancak bu güçlü finansal sonuçlara rağmen, Nvidia hisseleri ve genel olarak teknoloji sektöründeki piyasa tepkisi karışık bir seyir izledi. Piyasanın yüksek beklentileri veya geleceğe yönelik daha ihtiyatlı tahminler, hisse senedi fiyatlarında beklenen büyük bir sıçramayı engelledi. Özellikle Asya piyasalarında, yarı iletken ve teknoloji şirketlerinin hisselerinde yaşanan düşüşler, bu durumun küresel bir etki yarattığını gösteriyor. Nvidia’nın sonuçları güçlü olsa da, piyasanın genel risk iştahındaki azalma ve Trump’ın tarife söylemlerinin yarattığı belirsizlik, teknoloji hisseleri üzerindeki satış baskısını artırmış olabilir.
ABD Ekonomik Verileri Fed’in Gelecek Adımlarına Yön Verecek
Bugün ABD’den açıklanacak olan kritik ekonomik veriler, yatırımcıların odağında yer alıyor. Özellikle Gayrisafi Yurt içi Hasıla (GSYH) verisi, ABD ekonomisinin dördüncü çeyrekteki genel performansını ve büyüme dinamiklerini ortaya koyacak. GSYH, bir ülkenin ekonomik aktivitesinin en kapsamlı göstergelerinden biri olarak kabul edilir ve beklentilerin üzerinde veya altında gelmesi, varlık fiyatları üzerinde önemli etkilere yol açabilir.
Bir diğer önemli veri ise Fed’in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi. Hem ana PCE hem de çekirdek PCE verileri, Fed’in enflasyon hedefine ne kadar yaklaştığını veya uzaklaştığını gösterecek. Bu verilerden alınacak sinyaller, Fed’in gelecek dönemde faiz oranlarını nasıl ayarlayacağına, yani şahin mi yoksa güvercin bir duruş sergileyeceğine ilişkin piyasa fiyatlamalarını doğrudan etkileyecek. Enflasyonun inatçı seyri veya beklenenden hızlı düşüşü, Fed’in kararlarında belirleyici rol oynayacak ve bu da küresel sermaye akışlarını ve doların seyrini etkileyecek.
Küresel Piyasaların Tepkisi: Karışık Seyir ve Volatilite
Bu gelişmelerle birlikte küresel piyasalar karışık bir tablo çiziyor:
ABD Piyasaları
- ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,28 seviyesinde dengelenirken, dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 106,6 seviyesinde işlem görüyor. Bu durum, piyasada artan belirsizliğin ve güvenli liman arayışının dolar talebini artırdığını gösteriyor.
- Altının ons fiyatı dün yüzde 0,1 yükselişle 2 bin 916 dolardan kapanmasına karşın, şu sıralarda yüzde 0,9 değer kaybıyla 2 bin 891 dolardan işlem görüyor. Doların güçlenmesi, genellikle altın fiyatları üzerinde baskı oluşturur.
- Brent petrolün varil fiyatı ise önceki kapanışın hemen altında, 72,2 dolardan alıcı buluyor. Küresel büyüme endişeleri ve arz-talep dengesi, petrol fiyatlarını belirli bir bantta tutmaya devam ediyor.
- New York Borsası’nda dün, teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi yüzde 0,26 yükselirken, sanayi hisselerinin ağırlıklı olduğu Dow Jones endeksi yüzde 0,43 geriledi. Geniş tabanlı S&P 500 endeksi ise yatay bir seyir izledi. Bu farklılaşma, sektörler arasındaki performans farkını ve Trump’ın tarife açıklamalarının yarattığı sektörel endişeleri yansıtıyor olabilir. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık bir seyirle başladı.
Avrupa Piyasaları
- Avrupa borsalarında dün pozitif bir seyir izlenirken, bugün ABD’nin Avrupa Birliği’ne (AB) yönelik yüzde 25’lik ek tarife uygulama kararına ilişkin haber akışı bölgenin ana gündem maddesi haline geldi.
- AB tarafı, Trump’ın açıklamalarına yönelik tepkileri yakından takip ediyor. Geçtiğimiz günlerde AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD’nin AB’ye gümrük vergileri uygulaması halinde buna misilleme yapacaklarını belirterek, “AB’ye yönelik haksız tarifeler cevapsız kalmayacak.” ifadesini kullanmıştı. Bu da potansiyel bir ticaret misilleme sarmalına işaret ediyor.
- Öte yandan, AB, sanayisinin rekabetçiliğini artırmak ve karbondan arınmasını desteklemek için temiz üretime 100 milyar avroluk destek sağlanmasını içeren yeni bir plan hazırladı. Birlik ayrıca, üye ülkelerin fosil yakıt ithalatında bu yıl 45 milyar avro tasarruf etmelerini sağlayacak eylem planını duyurdu. Bu adımlar, AB’nin kendi ekonomik direncini artırma ve yeşil dönüşüm hedeflerine ulaşma çabalarını gösteriyor.
- Kurumsal tarafta, otomotiv devi Stellantis hisseleri, geçen yıl karının yüzde 70 düştüğünü açıklamasının ardından yüzde 4 değer kaybetti.
- Dün, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,71, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,15, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,72 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi de yüzde 1,32 yükseldi. Ancak Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık bir seyirle başladı.
Asya Piyasaları
- Asya tarafında ise Japonya hariç negatif bir seyir izlenirken, teknoloji hisselerindeki düşüş dikkati çekiyor. Nvidia’nın finansal sonuçları ve Trump’ın yeni tarife söylemlerinin etkisiyle bölgede azalan risk iştahı, satıcılı seyri destekliyor.
- Japonya’da işlem gören yarı iletken endüstrisi için test ekipmanı üreticisi Advantest’in hisseleri yüzde 2,4, Hong Kong’da işlem gören Çin’in önde gelen akıllı telefon üreticisi Xiaomi’nin hisseleri yaklaşık yüzde 7,6, video oyunları firması Tencent’in hisseleri yüzde 1,1 ve çevrimiçi hizmetler firması Meituan’ın hisseleri yüzde 1,7 azalışla işlem görüyor. Bu düşüşler, teknoloji sektöründeki küresel endişelerin Asya piyasalarına da yansıdığını gösteriyor.
- Analistler, Trump’ın artan tarife tehditlerinin küresel ticaretteki dengeleri değiştirebileceğini ifade ederek, dünyanın imalat merkezi olan Asya ekonomilerinin söz konusu gelişmelerden nasıl etkileneceğinin bölgenin ana gündem maddelerinden biri olmayı sürdürdüğünü söyledi.
- Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 yüzde 0,2 artarken, Güney Kore’de Kospi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 değer kaybetti.
Yurt İçi Piyasalar: Borsa İstanbul ve Dolar/TL
Yurt içinde ise dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,29 değer kazanarak 9.573,21 puandan tamamladı. Küresel piyasalardaki karmaşaya rağmen Borsa İstanbul’un pozitif ayrışması dikkat çekti. Dolar/TL kuru dün yatay seyirle 36,4520’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında bir önceki kapanışın hemen üzerinde 36,4620 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde dış ticaret dengesi ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya’da işsizlik oranı, ABD’de büyüme ve kişisel tüketim harcamaları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini dile getirdi. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.650 ve 9.750 seviyelerinin direnç, 9.500 ve 9.430 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti. Yaklaşan yerel seçimler ve küresel gelişmelerin, önümüzdeki dönemde Borsa İstanbul ve döviz kurları üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor.
Bugün Piyasaların Gözü Bu Verilerde Olacak
Piyasalar bugün aşağıdaki kritik ekonomik verileri yakından takip edecek:
- 10.00 Türkiye: Şubat ayı ekonomik güven endeksi
- 10.00 Türkiye: Ocak ayı dış ticaret dengesi
- 11.55 Almanya: Şubat ayı işsizlik oranı
- 13.00 Avro Bölgesi: Şubat ayı tüketici güven endeksi
- 14.30 Türkiye: Haftalık para ve banka istatistikleri
- 16.30 ABD: 4. çeyrek Gayrisafi Yurt içi Hasıla (GSYH)
- 16.30 ABD: 4. çeyrek kişisel tüketim harcamaları
- 16.30 ABD: Ocak ayı dayanıklı mal siparişleri
- 16.30 ABD: Haftalık işsizlik maaşı başvuruları
- 18.00 ABD: Ocak ayı bekleyen konut satışları
Sonuç olarak, küresel piyasalar, jeopolitik gerilimler, önemli ekonomik veriler ve kurumsal gelişmelerle dolu bir dönemeçten geçiyor. Trump’ın tarife açıklamaları ticaret savaşları endişelerini körüklerken, ABD’den gelecek büyüme ve enflasyon verileri Fed’in yol haritasını netleştirecek. Yatırımcıların bu belirsizlik ortamında temkinli adımlar atması ve küresel gelişmeleri yakından izlemesi büyük önem taşıyor.