Küresel Piyasalarda Faiz İndirimi Rüzgarı: Risk İştahı Artıyor, Gözler Verilerde

Küresel piyasalar, yatırımcıların ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine başlayacağına dair artan beklentileri ve jeopolitik gerilimlerin azalmasıyla birlikte yeni haftaya olumlu bir başlangıç yaptı. Geçtiğimiz hafta, ABD’deki faiz indirim sürecine ilişkin belirsizlikler ve bazı varlıkların değerlemelerindeki endişeler küresel piyasalarda genel olarak negatif bir havaya neden olmuştu. Ancak, New York Fed Başkanı John Williams’ın işgücü piyasasının zayıflaması durumunda kısa vadede faiz oranlarını düşürmek için alan olduğunu belirtmesi, piyasalarda risk iştahını yeniden canlandırdı.

Williams, istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin arttığını, enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin ise azaldığını vurgulayarak, mevcut para politikasının ılımlı bir şekilde kısıtlayıcı olduğunu ifade etti. Bu açıklamalar, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in aralık ayındaki toplantısında faiz indirimine gitme olasılığını yüzde 69 seviyesine yükseltti.

Analistler, Williams’ın açıklamalarına rağmen Fed’in faiz kararı toplantısında üyeler arasında hala fikir ayrılıkları olabileceği riskinin devam ettiğini belirtiyorlar. Ayrıca, ABD’de açıklanacak olan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve perakende satışlar verilerinin, Bankanın gelecekteki politikaları hakkında önemli ipuçları sunması bekleniyor. Bu veriler, enflasyonun seyri ve tüketici harcamaları hakkında bilgi sağlayarak Fed’in faiz politikası kararlarını etkileyebilir.

Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin gerilimlerin azalması da küresel piyasalarda risk algısını olumlu yönde etkileyen bir diğer faktör oldu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İsviçre’de Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesi amacıyla gerçekleştirilen temasların şimdiye kadarki “en verimli görüşme” olduğunu belirtti. Beyaz Saray’ın internet sitesinde yayınlanan açıklamada ise, İsviçre’nin Cenevre kentinde ABD yönetiminin öncülüğünde gerçekleştirilen barış planı görüşmelerinde tarafların “kayda değer ilerleme kaydettiği” ve “güncellenmiş ve revize edilmiş bir barış çerçevesi taslağı” hazırladığı ifade edildi. Bu gelişmeler, jeopolitik risklerin azalmasına ve piyasalarda iyimserliğin artmasına katkıda bulundu.

Öte yandan, ABD yetkililerinin Nvidia’nın H200 yapay zeka çiplerinin Çin’e satışını onaylamayı değerlendirdiği yönündeki haberler de küresel piyasalarda risk iştahını artıran bir diğer önemli faktör olarak öne çıktı. Bu durum, özellikle teknoloji sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin hisselerinde yükselişe neden oldu.

Makroekonomik veriler tarafında ise ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), imalat sektöründeki genişlemenin yavaşladığına işaret etti. İmalat sanayi PMI kasım ayında 51,9’a gerileyerek son dört ayın en düşük seviyesine indi. Ancak, hizmet sektörü PMI aynı dönemde 55’e yükselirken, bileşik PMI da 54,8 değerine ulaştı. Bu durum, ABD ekonomisinin genel olarak büyümeye devam ettiğini, ancak imalat sektörünün yavaşlama eğiliminde olduğunu gösteriyor.

Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi ise kasım ayında yukarı yönlü revize edilmesine rağmen tarihsel olarak düşük seviyelere yakın bir düzeyde kalmaya devam etti. Tüketici güven endeksi kasım ayında geçen aya kıyasla 2,6 puan azalışla 51’e indi. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi kasım ayında yüzde 4,6’dan yüzde 4,5’e gerilerken, uzun vadeli enflasyon beklentisi de yüzde 3,9’dan yüzde 3,4’e düştü. Bu durum, tüketicilerin enflasyonun düşeceği yönünde beklentilere sahip olduğunu gösteriyor.

Ayrıca, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), federal hükümetin kapalı olduğu süreçte verilerin toplanamaması nedeniyle ekim ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisinin 18 Aralık’ta açıklanacağını duyurdu. Bu veri, Fed’in faiz politikası kararları için önemli bir girdi sağlayacak.

Fed’in faiz indirim beklentilerinin artmasıyla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan düşüşle yüzde 4,06’ya gerilerken, dolar endeksi yatay seyirle 100 seviyesinde seyrediyor. Rusya ve Ukrayna barış sürecine ilişkin olumlu gelişmelerin jeopolitik risklerin azalmasını sağlamasıyla altının onsu yüzde 0,6 azalışla 4 bin 45 dolardan işlem görüyor. Geçen hafta yüzde 3,1 ile 6 Ekim haftasından bu yana en hızlı haftalık düşüşünü kaydeden Brent petrolün varili, haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,1 artışla 61,9 dolarda seyrediyor.

ABD ve Avrupa Borsalarında Durum

New York borsasında cuma günü faiz indirim beklentilerine ilişkin iyimserlikle pozitif bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yüzde 1,08, S&P 500 endeksi yüzde 0,98 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,88 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa borsalarında, cuma günü ABD Merkez Bankası’nın (Fed) aralık ayı toplantısına yönelik belirsizlikler ve teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin hisselerine ilişkin endişelerle karışık bir seyir izlendi. Cuma günü Almanya’nın Frankfurt kentinde düzenlenen 35. Avrupa Bankacılık Kongresi’nde açıklamalarda bulunan Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Avrupa Birliği’nin (AB) ABD’nin ticaret tarifelerinin etkisini iç engelleri azaltarak telafi edebileceğini dile getirdi. Lagarde, AB’nin ihracat odaklı ekonomik modelinin küresel düzeydeki korumacı eğilimlerle sarsıldığını, bunun da ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergilerinden Çin’in nadir elementler üzerindeki hakimiyetine kadar uzandığını vurguladı.

ABD’nin geçen hafta Rusya-Ukrayna Savaşı’nı çözme yönündeki çabalarını yeniden artırması Avrupa’da savunma sanayisi şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluşturdu. Makroekonomik veri tarafına bakıldığında Avro Bölgesinde ekim ayında 50 olan imalat sanayi PMI da kasımda 49,7 olarak ölçüldü. İmalat sanayi PMI, son 5 ayın en düşük seviyesine indi. Öte yandan Almanya’da, ülkenin önemli ekonomi ve düşünce kuruluşlarından Ekonomi Araştırma Enstitüsünün (Ifo), açıkladığı ekim ayına ilişkin iş dünyası anketine göre, ekonomik olarak faaliyetlerini sürdürmekten endişe duyan Alman şirketlerinin oranı yüzde 8,1’e yükseldi. Ekim 2024’te ise bu oran yüzde 7,3 olarak açıklandı.

Hafta sonu Fransa’da Ulusal Meclisinin 2026 bütçe teklifinin ilk kısmını reddetmesi Bölgede siyasi belirsizliklerin devam etmesine neden olurken, İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves’ın 26 Kasım’da açıklayacağı “Sonbahar Bütçesi” nin piyasalara etkileri takip edilecek. Bu arada uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, İngiltere’nin yerel ve yabancı para cinsinden uzun vadeli kredi notunu “Aa3”, not görünümünü “durağan” olarak teyit etti. ECB Başkanı Christine Lagarde’ın bugünkü açıklamaları Avrupa piyasalarının odağında yer alacak. Cuma günü Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,8, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,6 gerilerken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,13 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,02 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya Borsaları ve Türkiye Piyasaları

Fed’in faiz indirimlerine yönelik iyimserliğin tekrar artmasıyla Asya borsalarında da alış ağırlıklı bir seyir izleniyor. New York Fed Başkanı John Williams’ın açıklamaları sonrasında New York borsasında görülen yüksek risk iştahı Asya’ya da taşındı. ABD yetkililerinin Nvidia’nın H200 yapay zeka çiplerinin Çin’e satışını onaylamayı değerlendirdiğine dair haberler sonrasında Çinli yerel çip üreticilerinin hisselerindeki düşüşle Çin borsasında düşüşler öne çıktı. Öte yandan Asya tarafında Japonya ve Çin arasındaki Tayvan’a dair gerilim devam ederken, Çin, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin Tayvan’a ilişkin sözlerini iki ülke arasında yol açtığı gerilime dair tutumunu açıklayan mektubu, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’e gönderdi. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi de Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin Tayvan sorununa askeri müdahale ihtimalini ima eden sözleriyle yanlış bir mesaj verdiğini, dokunulmaması gereken kırmızı çizgiyi aştığını söyledi. Bu gelişmelerle, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,1, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 değer kazanırken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 değer kaybetti. Japonya borsasında tatil nedeniyle işlem gerçekleşmiyor.

VİOP cuma günü akşam seansında yükseldi. Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,52 değer kaybederek 10.922,86 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,18 arttı. Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,17 artışla 42,4420’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yatay seyirle 42,4425’ten işlem görüyor. Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF), 4. Madde konsültasyonu kapsamında IMF personelinin ülkeye ziyareti sonunda elde edilen ön bulguları paylaştı. Fon, Türkiye ekonomisinin kısa vadede büyümesinin sağlam kalmasının ve enflasyonun kademeli olarak düşmeye devam etmesinin beklendiğini bildirdi.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ile kapasite kullanım oranı, yurt dışında ise ECB Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları, ABD’de Dallas Fed imalat sanayi endeksi ile Almanya’da Ifo iş dünyası güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.800 ve 10.700 puanın destek, 11.000 ve 11.100 puanın ise direnç konumunda olduğunu ifade etti.

Piyasalarda Bugün Takip Edilecek Veriler

• 10.00 Türkiye, kasım ayı reel kesim güven endeksi
• 10.00 Türkiye, kasım ayı imalat sanayi kapasite kullanım oranı
• 12.00 Almanya, kasım ayı Ifo iş dünyası güven endeksi
• 18.00 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
• 18.30 ABD, kasım ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi