Küresel ve Yerel Piyasalar Haftayı Nasıl Kapattı? Ekonomi, Şirket ve Kripto Dünyasından Önemli Gelişmeler
Geride bıraktığımız hafta, küresel ve yerel piyasalar açısından oldukça hareketli ve birçok önemli gelişmeye sahne oldu. Amerika Birleşik Devletleri’nde siyasi ve iş dünyasının önde gelen isimleri arasındaki gerilim, piyasalarda dalgalanmalara yol açarken, Türkiye’de açıklanan enflasyon verileri piyasalara kısmi bir rahatlama getirdi. Şirketler cephesinde ise hem uluslararası devler hem de yerel oyuncular, sürdürülebilirlik, yapay zekâ, stratejik satın almalar ve yeni işbirlikleriyle gündeme oturdu. Kripto para ekosistemi de kurumsal benimsenme ve yeni projelerle hareketliliğini sürdürdü.
ABD Piyasalarında Siyasi Gerilimin Gölgesinde Dalgalanmalar
ABD Başkanı Donald Trump ile elektrikli araç devi Tesla’nın CEO’su Elon Musk arasında yaşanan sert atışmalar, geçtiğimiz hafta Amerikan borsalarında dikkat çekici bir belirsizlik rüzgarı estirdi. Bu gerilim, Musk’ın Beyaz Saray’ın bütçe politikalarına yönelik sert eleştirileriyle başladı ve kısa sürede sosyal medya platformları X (eski adıyla Twitter) ile Truth Social üzerinden karşılıklı suçlamalarla adeta bir alev topuna dönüştü. İki güçlü figür arasındaki bu kamuya açık sürtüşme, özellikle Tesla hisselerinde hissedilir bir düşüşe neden oldu. Haftalık bazda yaklaşık %14’lük bir değer kaybı yaşayan Tesla hisseleri, yatırımcıların geleceğe yönelik endişelerini yansıttı. Piyasalar genellikle siyasi belirsizliği ve yönetici odağının dağılmasını olumsuz algıladığından, bu tür yüksek profilli çatışmaların şirket değerleri üzerindeki etkisi kaçınılmaz oluyor. Haftaya pozitif bir başlangıç yapan gösterge endeksler de, bu gelişmelerin yarattığı tedirginlikle birlikte ivme kaybederek geriledi. Yatırımcılar, teknoloji hisselerinin ağırlıklı olduğu endekslerde, şirket yönetimlerinin odaklanma kabiliyeti ve gelecekteki performanslarına ilişkin soru işaretleriyle temkinli bir duruş sergilediler. Bu durum, piyasaların sadece ekonomik verilere değil, aynı zamanda siyasi söylemlere ve kurumsal liderlik krizlerine ne denli duyarlı olduğunu bir kez daha gösterdi.
Türkiye Piyasalarında Enflasyon Verileriyle Gelen Rahatlama
Türkiye piyasaları cephesinde ise tablo biraz daha farklı bir seyir izledi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Mayıs ayı enflasyon verileri, piyasaların beklentilerinin altında kalarak olumlu bir hava yarattı. Mayıs ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda %1,53 oranında artış gösterirken, yıllık enflasyon %35,41 seviyesinde gerçekleşti. Bu rakamlar, ekonomistlerin aylık %2,10 ve yıllık %36,17 olan beklentilerinin altında kalmasıyla, piyasalarda “enflasyonda yavaşlama” sinyali olarak algılandı. Enflasyonun beklentilerden daha ılımlı gelmesi, faiz oranları ve para politikası üzerindeki baskıyı bir miktar azaltabileceği yönündeki umutları yeşertti. Bu durum, Borsa İstanbul’a (BIST) alım yönlü bir katkı sağladı. Özellikle Kurban Bayramı tatili nedeniyle yarım gün işlem gören BIST 100 endeksi, perşembe gününü %0,12’lik sınırlı bir artışla 9.486,56 puandan kapatsa da, haftalık bazda yaklaşık %3,5’lik önemli bir yükseliş sergiledi. Enflasyon verilerinin piyasa beklentilerinin altında kalması, yatırımcı güvenini artırarak hisse senetlerine yönelimi destekledi. Uzmanlar, enflasyondaki düşüş eğiliminin devam etmesi halinde, Merkez Bankası’nın gelecekteki politikalarında daha esnek hareket edebileceğini ve bunun da piyasalar için olumlu bir zemin oluşturabileceğini belirtiyor. Ancak, enflasyonla mücadelede kararlılığın sürdürülmesi ve dezenflasyon sürecinin kalıcı hale getirilmesi önemini koruyor.
ABD ve Türkiye’den Şirket Gelişmeleri: Stratejik Anlaşmalar, Büyük Satın Almalar ve Yenilikçi Yatırımlar
Geride bıraktığımız hafta, hem ABD hem de Türkiye’den birçok şirketin stratejik hamleleriyle dikkat çekti. Bu gelişmeler, şirketlerin geleceğe yönelik vizyonlarını, büyüme hedeflerini ve piyasalardaki rekabet avantajlarını ortaya koydu:
- Meta ve Constellation Energy: Sosyal medya devi Meta, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma yolunda önemli bir adım atarak Constellation Energy ile 20 yıllık dev bir nükleer enerji tedarik anlaşması imzaladı. Bu anlaşma, Meta’nın küresel veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamada karbon ayak izini azaltma ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelme kararlılığını gösteriyor. Nükleer enerjinin kararlı ve düşük karbonlu bir kaynak olması, teknoloji devlerinin enerji stratejilerinde çeşitliliğe gittiğini işaret ediyor.
- Amazon’dan Robotik ve Yapay Zekâ Hamlesi: E-ticaret ve bulut bilişim devi Amazon, teslimat süreçlerinde verimliliği artırmak amacıyla insansı robotlar için San Francisco’da özel bir test alanı inşa etmeye başladı. Bu gelişme, şirketin lojistik operasyonlarında otomasyona verdiği önemi ve gelecekte robotik teknolojilerle insan gücünü birleştirmeyi hedeflediğini gösteriyor. Ayrıca, Kuzey Carolina’da yapay zekâ destekli veri merkezleri için 10 milyar dolarlık devasa bir yatırım yapacağını duyuran Amazon, yapay zekâ altyapısındaki liderliğini pekiştirmeyi ve bu alandaki kapasitesini artırmayı amaçlıyor. Bu yatırım, bölgedeki teknoloji ekosistemi için de önemli bir ekonomik canlanma anlamına geliyor.
- Türk Hava Yolları ve Thai Airways İşbirliği: Türk Hava Yolları (THY), Asya pazarındaki konumunu güçlendirmek amacıyla Thai Airways ile İstanbul-Bangkok hattında gelir paylaşımı odaklı bir Ortak İşletme Anlaşması (Joint Business Agreement – JBA) imzaladı. Bu anlaşma, iki hava yolu şirketinin uçuş ağlarını koordine etmelerini, yolculara daha fazla bağlantı seçeneği sunmalarını ve ortak gelir hedefleri belirlemelerini sağlayarak rekabet avantajı yaratmayı hedefliyor. THY’nin küresel stratejisinde Asya pazarının önemi, bu tür işbirlikleriyle daha da pekişiyor.
- Aksa Akrilik’ten Stratejik Satın Alma: Türkiye’nin önde gelen kimya şirketlerinden Aksa Akrilik, ortak girişimi DowAksa Advanced’ın tamamına sahip olmak için 125 milyon dolarlık bir satın alma sözleşmesi imzaladı. Bu stratejik hamle, Aksa’nın ileri teknoloji ve katma değerli ürünler pazarındaki konumunu güçlendirecek. Karbon elyafı gibi özel malzemeler üreten DowAksa’nın tamamen Aksa bünyesine katılması, şirketin inovasyon kapasitesini ve ürün yelpazesini genişletmesini sağlayacak.
- Mia Teknoloji’den Aselsannet Ek Siparişi: Mia Teknoloji, savunma sanayimizin köklü kuruluşlarından Aselsan’ın iştiraki Aselsannet’ten 200 milyon TL tutarında ek sipariş aldığını duyurdu. Bu sipariş, Mia Teknoloji’nin savunma ve güvenlik teknolojileri alanındaki yetkinliğini ve Aselsan ile olan güçlü işbirliğini teyit ediyor. Tekrar eden siparişler, şirketin bu sektördeki güvenilirliğini ve sürdürülebilir büyüme potansiyelini gösteriyor.
- Odaş Elektrik’in FAVÖK Beklentisi Yükseldi: Odaş Elektrik, antimuan fiyatlarındaki küresel artış nedeniyle 2025 yılı FAVÖK (Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr) beklentisini 12 milyon dolardan 23 milyon dolara yükseltti. Antiman, başta batarya ve yarı iletken endüstrileri olmak üzere birçok alanda kullanılan kritik bir mineral. Fiyatlardaki artış, Odaş’ın bu alandaki operasyonlarından elde ettiği gelirin artacağına işaret ediyor ve şirketin karlılık potansiyelini yukarı çekiyor.
- Reeder Teknoloji’den Elektrikli Araç Hamlesi: Reeder Teknoloji, TÜBİTAK destekli elektrikli araç motor projesi için Ondokuz Mayıs Üniversitesi ile işbirliği anlaşması yaptı. Bu işbirliği, Reeder’ın elektrikli araç sektörüne yönelik AR-GE çalışmalarına hız verdiğini ve yerel teknoloji geliştirme konusundaki kararlılığını gösteriyor. Türkiye’nin elektrikli araç ekosistemine katkı sağlaması beklenen bu proje, şirketin gelecekteki büyüme alanlarından biri olabilir.
- Ekos Teknoloji’den İhale Başarısı: Ekos Teknoloji, AYEDAŞ tarafından düzenlenen önemli bir ihalede 3 milyon dolarlık teklifle birinci oldu. Bu başarı, şirketin enerji dağıtım ve altyapı projelerindeki rekabet gücünü ve sektördeki lider konumunu pekiştiriyor. Kazanılan ihale, Ekos Teknoloji’nin büyüme hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynayacak.
- Robinhood’dan Kripto Para Borsası Satın Alımı: Popüler yatırım platformu Robinhood, kripto para piyasasındaki varlığını güçlendirmek amacıyla kripto para borsası Bitstamp’i yaklaşık 200 milyon dolara satın aldı. Bu satın alma, Robinhood’un kripto ürün ve hizmetlerini genişletme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bitstamp’in küresel erişimi ve düzenlenmiş bir borsa olması, Robinhood’a yeni kullanıcılar ve uluslararası pazarlarda büyüme fırsatları sunacak.
- Taiwan Semiconductor’dan Yeni Fabrika Arayışı: Dünyanın en büyük çip üreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC), küresel tedarik zincirini çeşitlendirme ve üretim kapasitesini artırma hedefiyle Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) çip fabrikası kurmak için diplomatik temaslara başladı. Bu potansiyel yatırım, küresel çip üretiminin coğrafi dağılımını değiştirebilir ve BAE’nin yüksek teknoloji yatırımları çekme hedefine katkıda bulunabilir.
- SoftBank ve Intel’den Yapay Zekâ Çipi İşbirliği: Japon teknoloji devi SoftBank ve yarı iletken devi Intel, Japonya’daki veri merkezi pazarına yönelik düşük enerjili yapay zekâ çipleri geliştirmek için iş birliğine gitti. Bu ortaklık, yapay zekâ teknolojilerinin enerji verimliliği sorununa çözüm bulmayı ve Japonya’nın dijital dönüşümünü hızlandırmayı amaçlıyor.
- AMD’den Yapay Zekâ Yazılımı Hamlesi: Yarı iletken sektörünün önemli oyuncularından AMD, yapay zekâ yazılımı ve makine öğrenimi alanında uzmanlaşmış Brium isimli firmayı satın aldı. Bu satın alma, AMD’nin donanım yeteneklerini yazılım çözümleriyle entegre etme ve yapay zekâ ekosistemindeki rekabet gücünü artırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Nvidia gibi rakiplerine karşı yapay zekâ yazılım yeteneklerini güçlendirme, AMD için kritik bir adım.
Kripto Para Cephesinde Yoğun Gelişmeler ve Kurumsal Benimseme
Kripto para piyasası da geçen hafta bir dizi önemli gelişmeye tanıklık etti, özellikle kurumsal benimsenme ve yeni projelerle gündeme geldi:
- JPMorgan Chase’den Bitcoin ETF’lerine Teminat Onayı: Küresel finans devi JPMorgan Chase, müşterilerine Bitcoin borsa yatırım fonlarını (ETF) teminat olarak kullanma olanağı tanımaya hazırlanıyor. Bu hamle, geleneksel finans kuruluşlarının kripto paralara yönelik artan kabulünü ve Bitcoin’in ana akım finansal varlıklar arasına entegrasyonunu hızlandıran önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bu tür adımlar, kurumsal yatırımcıların kripto piyasasına erişimini kolaylaştırarak piyasa likiditesini ve derinliğini artırabilir.
- Truth Social’dan Bitcoin ETF Başvurusu: Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya platformu Truth Social’ın ana şirketi, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) bir Bitcoin ETF başvurusu yaptı. Bir sosyal medya platformunun bu alana girmesi, kripto paraların farklı sektörlerdeki ilgi çekiciliğini ve potansiyel entegrasyonlarını gösteriyor. Başvurunun onaylanıp onaylanmayacağı ise merak konusu.
- Trump’tan Yeni Kripto Cüzdan ve Airdrop: Donald Trump, Magic Eden ile ortaklaşa yeni bir kripto cüzdanı geliştirdiğini duyurdu. Ayrıca, kullanıcıların 1 milyon dolarlık “TRUMP token” airdrop’una katılabilecekleri açıklandı. Bu gelişme, eski başkanın kripto dünyasına olan ilgisini ve siyaset ile kripto arasındaki bağlantıların giderek arttığını gösteriyor. Siyasi figürlerin kendi markaları etrafında token çıkarma eğilimi, kripto pazarında yeni bir segment oluşturabilir.
- Çinli Webus International’dan XR Tabanlı Hazine Fonu Başvurusu: Çinli Webus International, genişletilmiş gerçeklik (XR) tabanlı 300 milyon dolarlık kurumsal hazine kurmak için SEC’e başvuruda bulundu. XR teknolojilerinin finansal piyasalara entegrasyonu ve bu büyüklükte bir fonun oluşturulması, yenilikçi kullanım durumlarının ve dijital varlıkların gelecekteki potansiyelinin bir göstergesi.
- Classover Holdings’den SOL Tabanlı Hazine Fonu: Classover Holdings de benzer şekilde, 500 milyon dolara kadar Solana (SOL) tabanlı bir kurumsal hazine fonu kurmayı hedeflediğini açıkladı. Solana ekosisteminin hızla büyümesi ve düşük işlem ücretleri sunması, şirketlerin bu platformu tercih etmelerinde önemli bir rol oynuyor. Bu fon, Solana ağındaki projelere yatırım yaparak ekosistemi desteklemeyi amaçlayabilir.
- Reddit’ten Anthropic’e Veri İhlali Davası: Popüler sosyal medya platformu Reddit, yapay zekâ şirketi Anthropic’e, kullanıcı verilerini izinsiz kullandığı iddiasıyla dava açtı. Bu dava, yapay zekâ modellerinin eğitimi için veri kullanımının etik ve yasal boyutlarını gündeme getiriyor. Yapay zekâ çağında veri gizliliği, telif hakları ve veri kaynaklarının şeffaflığı gibi konuların önemi giderek artarken, bu tür davalar gelecekteki yapay zekâ geliştirme pratiklerini şekillendirebilir.
Ekonomik Veri Takvimi ve Piyasaların Beklentileri
Geçtiğimiz haftanın en önemli ekonomik verisi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Mayıs ayı enflasyon rakamları oldu. TÜİK’e göre Mayıs ayı enflasyonu aylık %1,53 artışla yıllık %35,41 seviyesinde gerçekleşti. Bu rakamlar, piyasa beklentilerinin altında kalmasıyla dikkat çekti. Ekonomistlerin genel beklentisi, aylık %2,10 ve yıllık %36,17 seviyesindeydi. Enflasyonun beklentilerin altında seyretmesi, dezenflasyon sürecinin yavaş da olsa devam ettiğine dair umutları artırırken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) gelecekteki para politikası adımları için önemli bir veri noktası oluşturdu. Piyasalar, önümüzdeki dönemde açıklanacak olan sanayi üretimi, perakende satışlar ve istihdam verilerini yakından takip ederek ekonomik aktivitenin genel gidişatını anlamaya çalışacak. Küresel ölçekte ise ABD ve Avrupa’dan gelecek olan enflasyon, istihdam ve büyüme verileri, merkez bankalarının faiz politikaları üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.
Özetle, geride bıraktığımız hafta, jeopolitik gerilimlerin ve iç dinamiklerin piyasalar üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. ABD’deki siyasi tartışmaların piyasalara yansıması, küresel risk iştahını düşürürken, Türkiye’de enflasyon verilerinin pozitif karşılanması BIST için olumlu bir zemin oluşturdu. Şirketlerin stratejik adımları ve kripto piyasasındaki yenilikler ise gelecekteki ekonomik ve teknolojik eğilimler hakkında önemli ipuçları verdi. Yatırımcılar için önümüzdeki dönemde hem küresel makroekonomik göstergeler hem de şirket bazındaki gelişmelerin takibi büyük önem taşıyacak.