Haftalık Piyasa Bakışı: Ekonomi Gündemi, Siyasi Gelişmeler ve Küresel Beklentiler

Yeni bir haftaya başlarken, küresel ve yurt içi piyasalar oldukça yoğun bir gündemle karşılaşıyor. Ekonomik göstergelerden siyasi gelişmelere, merkez bankası kararlarından şirket haberlerine kadar pek çok unsur yatırımcıların odağında yer alıyor. Haftanın ilk iş günü, Türkiye’de Cumhurbaşkanlığı Kabine toplantısı, ekonomik güven endeksi ve bankacılık sektörü aylık raporu gibi önemli başlıklar yakından izlenecek. Yurt dışında ise Euro Bölgesi’nden gelecek güven endeksleri ve ABD’deki bekleyen konut satışları verileri, piyasaların genel seyrini etkileyecek kritik dinamikler arasında bulunuyor. Bu kapsamlı gündem, hem yerel hem de uluslararası yatırımcılar için bir dizi fırsat ve risk barındırıyor.

Küresel ekonominin mevcut durumu ve jeopolitik gerilimler, piyasalardaki belirsizliği artırırken, açıklanacak her veri ve atılacak her siyasi adımın geniş yankı bulması bekleniyor. Yatırımcılar, enflasyon, faiz oranları, büyüme beklentileri ve uluslararası ilişkilerdeki gelişmeler ışığında stratejilerini şekillendirme çabasında olacaklar. Bu makalede, haftanın öne çıkan başlıklarını, yurt içi ve yurt dışı ekonomik takvimi detaylı bir şekilde ele alarak, piyasalar üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendireceğiz.

Öne Çıkan Başlıklar ve Küresel Gelişmeler

Geçtiğimiz hafta sonu ve yeni haftanın başlangıcıyla birlikte, dünya genelinde birçok önemli olay ve gelişme yaşandı. Bu gelişmeler, hem siyasi arenada hem de ekonomik cephede yankı bularak küresel piyasaların seyrini etkileme potansiyeli taşıyor.

Türkiye-İngiltere İlişkileri Yeniden Gündemde: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, iki ülke arasındaki ikili ilişkileri ve bölgesel/küresel konuları ele aldı. Bu görüşme, Türkiye ile İngiltere arasındaki diplomatik ve ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi açısından önem taşıyor. Özellikle Brexit sonrası dönemde İngiltere’nin yeni ticaret ortakları arayışı ve Türkiye’nin bölgesel ağırlığı düşünüldüğünde, bu tür üst düzey temaslar gelecekteki işbirliği alanlarının şekillenmesinde kilit rol oynayabilir. Görüşmede ele alınan bölgesel meseleler ise Ortadoğu’dan Kafkaslar’a kadar geniş bir yelpazeyi kapsayarak, iki ülkenin ortak güvenlik ve istikrar hedeflerine yönelik diyalogunu güçlendiriyor.

Borsa İstanbul’da Manipülasyon İddialarına İkinci Dalga Operasyon: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Borsa İstanbul’daki hisse senedi manipülasyonu iddialarına yönelik başlattığı operasyonun ikinci dalgası gerçekleşti. İstanbul merkezli 2 ilde düzenlenen operasyonlarda 11 kişi gözaltına alındı. Bu tür operasyonlar, sermaye piyasalarının şeffaflığı ve güvenilirliği açısından hayati önem taşımaktadır. Piyasalarda manipülatif eylemlerin engellenmesi, yatırımcıların korunması ve adil bir işlem ortamının sağlanması, Borsa İstanbul’un uluslararası alandaki itibarını doğrudan etkileyen faktörlerdir. Düzenleyici kurumların bu konudaki kararlı tutumu, piyasa disiplininin sürdürülmesi ve spekülatif hareketlerin önüne geçilmesi adına kritik bir mesaj vermektedir.

Sağlık Sektörüne Önemli Takviye: Sağlık Bakanlığı’na 15.247 sözleşmeli personel alımı yapılmasına ilişkin ilan Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu büyük çaplı personel alımı, ülke genelindeki sağlık hizmetlerinin kalitesini artırma ve mevcut sağlık personelinin yükünü hafifletme hedefi taşıyor. Özellikle pandemi dönemi ve sonrasında sağlık sisteminin artan ihtiyaçları düşünüldüğünde, bu adım kamu hizmetlerinin güçlendirilmesi ve vatandaşlara daha iyi hizmet sunulması açısından büyük önem arz ediyor. Aynı zamanda, bu alım, istihdam piyasasında da önemli bir hareketlilik yaratarak ekonomik aktiviteye katkı sağlayacaktır.

Irak Petrol İhracatı Yeniden Başladı: Irak Petrol Bakanlığı, yaklaşık iki buçuk yıllık bir duraklamanın ardından Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) petrol ihracatının Irak-Türkiye boru hattı üzerinden yeniden başladığını duyurdu. Bu gelişme, hem Irak ekonomisi hem de küresel petrol piyasaları için olumlu bir işaret olarak değerlendiriliyor. Uzun süredir devam eden anlaşmazlıkların çözüme kavuşması, bölgesel istikrara katkı sağlarken, küresel enerji arzına ek bir kaynak sunacak. Türkiye, bu boru hattı sayesinde önemli bir enerji transit ülkesi konumunu pekiştirmiş oluyor. Petrol akışının yeniden başlaması, bölgesel işbirliği potansiyelini artırırken, petrol fiyatları üzerindeki arz baskılarını da hafifletebilir.

ABD’den Gazze İçin Barış Çabaları: ABD Başkanı Donald Trump, Gazze Şeridi’ndeki savaşı sona erdirmeye yönelik hazırlanan 21 maddelik plan hakkında açıklamalarda bulundu. Trump, herkesin Gazze Şeridi’nde savaşın bitmesini istediğini ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yapacağı görüşmede bu konuyu sonuçlandırmayı umduğunu ifade etti. Bu tür diplomatik girişimler, bölgedeki gerginliğin azaltılması ve kalıcı bir barışın tesisi için kritik öneme sahiptir. Orta Doğu’daki çatışmalar, sadece bölgeyi değil, küresel güvenliği ve ekonomiyi de etkileyen derin sonuçlara yol açmaktadır. ABD’nin arabuluculuk rolü ve liderlerin bir araya gelmesi, krizin diplomatik yollarla çözülmesi umutlarını artırıyor. Ancak, bölgedeki dinamiklerin karmaşıklığı ve taraflar arasındaki derin anlaşmazlıklar, sürecin zorlu olacağının da bir göstergesidir.

Moldova AB Yanlısı Yönünü Pekiştirdi: Moldova’da Pazar günü yapılan ve ülkenin AB-Rusya eksenindeki jeopolitik yönü açısından kilit öneme sahip seçimleri, AB yanlısı iktidar partisi PAS kazandı. Bu sonuç, Moldova’nın Avrupa Birliği ile entegrasyon sürecini hızlandırma iradesini ortaya koyuyor. Doğu Avrupa’daki bu tür siyasi yönelimler, bölgesel güç dengelerini ve jeopolitik stratejileri doğrudan etkilemektedir. AB yanlısı bir hükümetin işbaşına gelmesi, Moldova’nın Batı ile ilişkilerini güçlendirirken, Rusya ile olan bağlarını potansiyel olarak zayıflatabilir. Bu durum, bölgedeki diğer ülkeler ve büyük güçler için de önemli mesajlar içermektedir.

NATO’dan Baltık Bölgesinde Gözetim Artışı: Danimarka’nın “istenmeyen ihlaller” olarak nitelendirdiği, kimliği belirsiz insansız hava araçlarının hava sahasını ihlal ettiği bildirilmesinin ardından NATO, Baltık bölgesinde gözetleme ve savunma faaliyetlerini artırdı. Bu gelişme, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından artan bölgesel gerilimleri ve siber/hibrit tehditleri yansıtıyor. NATO’nun bu tür tehditlere karşı caydırıcılığını ve savunma kapasitesini güçlendirmesi, ittifakın kolektif güvenliği açısından hayati önem taşımaktadır. Baltık Denizi’ndeki hava sahası ihlalleri, bölgedeki ülkelerin güvenlik endişelerini artırırken, NATO’nun bu durumu ciddiyetle ele aldığını gösteriyor.

Ons Altın Yükselişini Sürdürüyor: Yeni haftaya girerken ons altın, yukarı yönlü hareketine devam ederek 3800 dolar sınırına dayandı. Altın fiyatlarındaki bu yükseliş, zayıflayan dolar kuru ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu yıl faiz indirimlerine devam edeceği yönündeki artan beklentilerden kaynaklanıyor. Doların değer kaybetmesi, altın gibi dolar cinsinden işlem gören emtiaları daha cazip hale getirirken, Fed’in gevşek para politikasına devam edeceği algısı, enflasyon beklentilerini ve dolayısıyla altına olan talebi destekliyor. Küresel ekonomideki belirsizlikler ve jeopolitik riskler de yatırımcıların güvenli liman arayışını tetikleyerek altın fiyatlarını yukarı çekiyor. Altının bu performansı, yatırımcıların riskten kaçınma eğilimini ve enflasyonist baskı endişelerini yansıtmaktadır.

BYD’den Küresel İhracat Hamlesi: South China Morning Post’un haberine göre, Çinli elektrikli araç devi BYD, yurt içindeki yavaşlamayı telafi etmek amacıyla uluslararası pazarlara yöneliyor. Şirket, 2025 yılında ihracatın küresel satışlarının yaklaşık %20’sini oluşturacağını öngörüyor. Çin’in devasa iç pazarında rekabetin artması ve ekonomik büyümenin yavaşlaması, birçok Çinli şirketi küresel genişlemeye itiyor. BYD’nin bu stratejisi, küresel elektrikli araç pazarında rekabeti daha da kızıştırırken, özellikle Avrupa ve gelişmekte olan ülkelerdeki pazar payı dinamiklerini değiştirebilir. Bu hamle, küresel otomotiv sektöründeki dönüşümü ve Çin’in teknolojik gücünün uluslararası alana yayılmasını gösteriyor.

OPEC+ Üretim Artışı Gündemde: OPEC+’nın 5 Ekim’de yapılacak toplantısında günlük en az 137.000 varil petrol üretimi artışını onaylamaya hazırlandığı öne sürüldü. Bu potansiyel üretim artışı, küresel petrol arzı ve fiyatları üzerinde önemli etkilere sahip olabilir. Küresel talepteki dalgalanmalar ve jeopolitik belirsizlikler, OPEC+’nın kararlarını daha da kritik hale getiriyor. Üretim artışı, petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü baskıyı hafifleterek enflasyonla mücadele çabalarına destek olabilirken, aynı zamanda grubun piyasa istikrarını koruma hedefini de yansıtıyor. Bu karar, enerji piyasalarında yeni bir denge noktası oluşturabilir.

Tesla’nın Satış Beklentileri ve Endişeleri: Tesla’nın üçüncü çeyrek satışlarına ilişkin beklentiler, analistlerin tahminlerini yukarı çekmesiyle artış gösterdi. Ancak, Avrupa’daki zayıf performans ve teşviklerin azalması gibi faktörler nedeniyle talep endişeleri devam ediyor. Şirketin küresel üretim ve teslimat rakamlarını bu hafta çarşamba veya perşembe günü açıklaması bekleniyor. Tesla’nın bu rakamları, elektrikli araç sektörünün genel sağlığı ve teknoloji hisselerinin geleceği hakkında önemli sinyaller verecektir. Şirketin hedeflerine ulaşıp ulaşamayacağı, hem hisse senedi piyasası hem de sektördeki rakipleri için belirleyici olacak.

Çin Ekonomisinde Deflasyon ve İstikrarlı Büyüme: BofA Securities ekonomistlerine göre, Çin önümüzdeki çeyreklerde hafif deflasyonun yanı sıra istikrarlı ancak zayıf bir ekonomik büyüme yaşayacak. Makroekonomik göstergelerin zayıflamasına rağmen, analistler GSYH büyümesinin hükümetin hedeflediği %4,0 ila %5,0 aralığında kalacağına inanıyor. Çin ekonomisindeki bu durum, küresel tedarik zincirleri ve uluslararası ticaret üzerinde önemli etkilere sahiptir. Deflasyonist baskılar, tüketici harcamalarını ve yatırımları olumsuz etkileyebilirken, hükümetin teşvik adımları büyümeyi desteklemeye çalışacaktır. Çin’in ekonomik performansı, dünya ekonomisinin genel sağlığı için de kritik bir gösterge niteliğindedir.

Çin Merkez Bankası’ndan Faiz İndirimi Beklentisi: Goldman Sachs Research ekonomisti Xinquan Chen’e göre, Çin Merkez Bankası’nın (PBoC) dördüncü çeyrekte çift faiz indirimi yapması bekleniyor. Bu faiz indirimleri, ekonomik aktiviteyi canlandırmak ve deflasyonist baskılarla mücadele etmek amacıyla atılacak adımlar olarak yorumlanıyor. Para politikasının gevşetilmesi, şirketlerin borçlanma maliyetlerini düşürerek yatırımları teşvik edebilir ve tüketici harcamalarını artırabilir. PBoC’nin bu kararı, küresel merkez bankalarının para politikası duruşları açısından da izlenecek önemli bir gelişme olacaktır.

Yurt İçi Gündem

Türkiye piyasaları için yeni hafta, bir dizi önemli ekonomik veri ve siyasi toplantıyla başlıyor. Bu gelişmeler, makroekonomik görünüm ve yatırımcı algısı üzerinde doğrudan etkili olacak.

Ekonomik Güven Endeksi (10.00): Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekonomik güven endeksini açıklayacak. Bu endeks, tüketicilerin ve üreticilerin gelecek dönem beklentilerini yansıtan önemli bir öncü göstergedir. Endeksin artması, ekonomiye olan güvenin yükseldiğini ve dolayısıyla tüketim ile yatırım eğilimlerinin güçlendiğini gösterirken, düşüş ise olumsuz beklentilere işaret eder. Özellikle enflasyon ve faiz ortamında, bu endeksin seyri piyasalar tarafından yakından takip edilecek.
İhracat Talep ve Pazar Dayanıklılık Endeksleri (11.00): Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Ağustos ayı için ihracat talep ve pazar dayanıklılık endekslerini duyuracak. İhracat, Türkiye ekonomisinin önemli lokomotiflerinden biri olduğundan, bu endeksler dış ticaret performansı ve küresel talep koşulları hakkında değerli bilgiler sunar. Endekslerdeki olumlu bir seyir, Türk şirketlerinin uluslararası piyasalardaki rekabet gücünü ve dış talepteki toparlanmayı işaret edecektir.
Bankacılık Sektörü Aylık Raporu (14.00): Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Ağustos ayına ilişkin sektör raporunu yayımlayacak. Bu rapor, bankacılık sektörünün aktif büyüklüğü, kredi hacmi, karlılık, takipteki alacaklar ve sermaye yeterliliği gibi kritik göstergeler hakkında güncel veriler sunar. Finansal istikrar açısından hayati öneme sahip olan bankacılık sektörünün performansı, piyasaların genel sağlığı ve ekonomik büyüme için belirleyici bir faktördür.
Kabine Toplantısı (15.00): Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Kabine Toplantısı’na başkanlık edecek. Bu toplantılarda genellikle ekonomi, dış politika, güvenlik ve sosyal konular başta olmak üzere ülkenin gündemindeki önemli maddeler ele alınır ve yeni kararlar alınır. Toplantı sonrası yapılacak açıklamalar, özellikle ekonomi yönetimi ve uygulanacak politikalar hakkında ipuçları vereceği için piyasalar tarafından dikkatle beklenecektir.

Yurt Dışı Gündem ve Küresel Piyasalar

Küresel piyasalar da yeni haftaya bir dizi önemli ekonomik veri ve merkez bankası gelişmesiyle giriş yapıyor. Bu veriler, özellikle büyük ekonomilerin sağlığı ve küresel para politikası beklentileri açısından kritik öneme sahip.

Japonya Öncü Göstergeler ve BoJ Konuşması (08.00 – 08.30): Japonya’dan Temmuz ayına ilişkin öncü göstergeler endeksi final rakamları gelecek. Ardından, Japonya Merkez Bankası (BoJ) Yönetim Kurulu Üyesi Noguchi Asahi, Sapporo Ticaret ve Sanayi Odası toplantısında konuşacak. Japonya ekonomisindeki toparlanmanın hızı ve BoJ’un ultra gevşek para politikasına devam edip etmeyeceği, bu veriler ve konuşma ile daha netleşebilir.
İspanya Perakende Satışları (10.00): İspanya’dan Ağustos ayının perakende satış rakamları takip edilecek. Tüketim harcamalarının seyrini gösteren bu veri, Euro Bölgesi’nin en büyük ekonomilerinden birindeki ekonomik aktivitenin nabzını tutacak.
İsveç Riksbank Toplantı Tutanakları (10.30): İsveç Merkez Bankası (Riksbank), 22 Eylül tarihli faiz toplantısının tutanaklarını açıklayacak. Tutanaklar, merkez bankası üyelerinin enflasyon ve büyüme beklentileri ile gelecek faiz politikalarına yönelik tartışmalarını ortaya koyacak.
İngiltere Finansal Verileri (11.30): İngiltere Merkez Bankası (BoE), Ağustos ayı mortgage ve tüketici kredileri ile para arzı rakamlarını yayımlayacak. Bu veriler, İngiliz ekonomisindeki borçlanma eğilimlerini ve tüketici güvenini yansıtarak BoE’nin para politikası duruşunu etkileyebilir.
Euro Bölgesi Güven Endeksleri (12.00): Euro Bölgesi için tüketici güven endeksi final rakamı ve diğer güven endeksleri açıklanacak. Bu endeksler, Euro Bölgesi ekonomisindeki genel hissiyatı, işletmelerin ve tüketicilerin beklentilerini göstererek Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) gelecekteki politika adımları için önemli bir zemin oluşturur.
Hindistan Sanayi Üretimi (13.30): Hindistan’dan Ağustos ayına ilişkin sanayi üretimi rakamları gelecek. Dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olan Hindistan’daki sanayi aktivitesi, küresel büyüme görünümü açısından önemli ipuçları sunacak.
Brezilya Güven Endeksleri (14.00): Brezilya’da FGV tarafından ticaret ve hizmet sektörleri için güven endeksleri duyurulacak. Latin Amerika’nın en büyük ekonomisi olan Brezilya’daki bu veriler, bölgesel ekonomik sağlığı yansıtacak.
Meksika İşsizlik Oranı (15.00): Meksika’nın Ağustos ayı işsizlik oranı açıklanacak. İşgücü piyasasının durumu, tüketici harcamaları ve ekonomik büyüme için kritik bir göstergedir.
Cleveland Fed Başkanı Konuşması (15.00): Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, “Enflasyon: Sürücüler ve Dinamikler Konferansı 2025” konferansında konuşacak. Fed yetkililerinin enflasyon ve para politikası hakkındaki yorumları, piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
İsrail Merkez Bankası Faiz Kararı (16.00): İsrail Merkez Bankası (BoI), faiz kararını duyuracak. Bölgedeki jeopolitik gerilimler ve enflasyon dinamikleri göz önüne alındığında, bu karar büyük önem taşıyor.
ABD Bekleyen Konut Satışları (17.00): ABD’de sözleşme altına alınan, ancak henüz satışı tamamlanmayan bekleyen konut satışları Ağustos ayı rakamları takip edilecek. Konut piyasasının sağlığı, ABD ekonomisi için önemli bir göstergedir ve Fed’in faiz politikaları üzerinde etkili olabilir.
Dallas Fed İmalat Aktivite Endeksi (17.30): Dallas Fed Teksas imalat aktivite endeksi ve üretim endeksleri yayımlanacak. Bu bölgesel endeks, ABD imalat sektörünün genel sağlığı hakkında fikir verir.
Arjantin Ödemeler Dengesi (22.00): Arjantin’in ikinci çeyrek ödemeler dengesi raporu açıklanacak. Ülkenin ekonomik istikrarı ve dış finansman ihtiyacı açısından bu veri büyük önem taşıyor.
ABD Başkanı Trump ve İsrail Başbakanı Netanyahu Görüşmesi: ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu kabul edecek. Bu zirve, Ortadoğu’daki barış süreci ve bölgesel gelişmeler açısından haftanın en önemli siyasi olaylarından biri olarak öne çıkıyor. Görüşmeden çıkacak sonuçlar, uluslararası ilişkilerde ve bölgedeki siyasi denklemlerde yeni bir dönemin habercisi olabilir.

Özetle, yeni hafta küresel ve yurt içi piyasalar için oldukça hareketli ve belirleyici geçmeye aday. Açıklanacak ekonomik veriler, merkez bankası kararları ve jeopolitik gelişmeler, yatırımcıların stratejilerini gözden geçirmesine neden olacak. Piyasalardaki volatilite potansiyelinin yüksek olduğu bu dönemde, güncel gelişmeleri takip etmek ve doğru analizler yapmak büyük önem taşıyor.

foreks.com