Emtia Piyasaları Haftalık Değerlendirme: Fed Kararları, Jeopolitik Riskler ve Talep Endişeleri
Emtia piyasaları, yatırımcıların odağında ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikası, Fed yetkililerinin açıklamaları, küresel jeopolitik gerilimler ve ekonomik büyüme beklentileri ile dolu bir haftayı inişli çıkışlı bir seyirle geride bıraktı. Fed’in faiz indirimi sonrası dolar endeksindeki düşüş emtia fiyatlarına destek sağlarken, bazı Fed yetkililerinin temkinli açıklamaları ve Çin ekonomisindeki gelişmeler piyasalarda karışık sinyaller yarattı.
Fed’in Faiz İndirimi ve Sonrasındaki Belirsizlik
Fed, beklentiler doğrultusunda politika faizini 25 baz puan düşürerek yüzde 3,5-3,75 aralığına çekti. Ancak, karar metninde ekonomik büyümenin ılımlı seyrettiği, istihdam artışının yavaşladığı ve işsizlik oranının hafif yükseldiği belirtilirken, enflasyon tahminlerindeki aşağı yönlü revizyon 2026’da yalnızca bir faiz indirimi yapılabileceği beklentisini güçlendirdi. Fed Başkanı Jerome Powell’ın istihdam piyasasına yönelik aşağı yönlü risklere dikkat çekmesi ve kısa vadeli enflasyon beklentilerindeki düşüşü vurgulaması piyasaları tedirgin etti.
Piyasa analistleri, Fed’in faiz indirimi sonrası Japonya, İngiltere ve Avro Bölgesi’ndeki para politikası kararları ile ABD’de açıklanacak enflasyon ve tarım dışı istihdam verilerinin önümüzdeki dönemde piyasaların yönünü belirleyeceğini vurguluyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda 2026 için toplamda iki faiz indirimi beklentisi korunurken, ocak ayındaki toplantıda faizin sabit tutulacağı öngörüleri ağırlık kazanmaya başladı.
Haftanın son işlem gününde Fed yetkililerinin açıklamaları ve dolar endeksinin toparlanması, emtia piyasalarında risk iştahını azaltarak kar satışlarına yol açtı. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee ve Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, faiz indirimi kararına neden karşı oy verdiklerini açıkladılar. Schmid, enflasyonun hala yüksek olduğunu, ekonominin canlılığını koruduğunu ve işgücü piyasasının dengede kaldığını belirtirken, Goolsbee, enflasyon konusunda daha fazla veri görülene kadar ilave faiz indirimleri için beklenilmesi gerektiğini savundu.
Çin Ekonomisi ve Küresel Büyüme Endişeleri
Çin’de siyasi liderlik ve ekonomi yönetimi, ABD ile ticaret gerilimleri ve ekonomik sorunların yarattığı belirsizlikle mücadele ederken, önümüzdeki yıl büyümeyi iç talep odaklı olarak güçlendirmeyi ve dış kaynaklı zorluklara karşı koymayı hedefliyor. Ekonomi yönetimi, arz ve talep arasındaki dengesizlik, düşük fiyatlar, rekabet baskısı, yerel yönetimlerin mali sıkıntıları, yaşlanan nüfus ve düşük doğum oranı gibi sorunları ön plana çıkarırken, gayrimenkul piyasasını istikrara kavuşturmak için konut arzının kontrol edilmesi, boş konut stokunun azaltılması ve ticari konutların satın alınarak kira destekli konuta dönüştürülmesine yönelik önerilerde bulundu. Çin ekonomisindeki gelişmeler, küresel büyüme beklentileri ve emtia talebi açısından yakından takip ediliyor.
Değerli Metallerde Rekorlar ve Yükseliş Trendi
Değerli metaller, Fed’in faiz indirimi ve dolar endeksindeki düşüşün etkisiyle haftayı yükselişle tamamladı. Dolar endeksi, son iki ayın en düşük seviyelerine gerileyerek değerli metallerin ons fiyatlarında artışı destekledi. Düşük faiz oranları ve zayıf dolar, faiz getirisi olmayan ve değer koruma aracı olarak görülen altın başta olmak üzere değerli metaller için olumlu bir ortam yaratıyor. Ayrıca, Hindistan’ın emeklilik düzenleme kurumunun ülkenin emeklilik fonlarının altın ve gümüş ETF’lerine yatırım yapmasına izin vermesi de değerli metallere olan talebi artırdı.
Altının ons fiyatı 4.353,66 dolara çıkarak son yedi haftanın en yüksek seviyesini görürken, gümüşün ons fiyatı yıl başından bu yana getirisini %114,1’e yükselterek 64,66 dolar seviyesine ulaşarak rekor kırdı. Gümüşteki yükselişi destekleyen faktörler arasında stoklardaki azalma, güçlü endüstriyel talep ve ABD’nin gümüşü kritik mineral listesine eklemesi yer alıyor.
Platinin ons fiyatı da 1.779,42 dolar seviyesine yükselerek yaklaşık 14 yılın zirvesini gördü. Analistler, gümüş ve altındaki yükselişin platine de yansıdığını ve endüstriyel talep beklentileriyle platin piyasasında bir momentum oluştuğunu belirtiyor. Haftalık bazda gümüş %6,2, paladyum %1,3, platin %6 ve altın %2,3 değer kazandı.
Baz Metallerde Karışık Seyir ve Talep Belirsizliği
Baz metaller, dolar endeksindeki düşüş ve Çin’den gelebilecek talep beklentileri ile stok sıkışıklığı sinyallerinin etkisiyle haftayı karışık bir seyirle tamamladı. Bakırda, Çin’den beklenen teşvik adımları ve arz tarafındaki sıkılaşma işaretleri fiyatları yukarı yönlü desteklerken, Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda kontratların yeni zirvelere ulaşması ABD piyasalarını da olumlu etkiledi. Ancak, Fed yetkililerinin temkinli açıklamaları kar satışlarına neden oldu ve bakır haftayı düşüşle kapattı.
Alüminyumda ise Çin’in ihracata daha az metal ayırdığına yönelik beklentiler, üretim kotasına yaklaşılması ve iç talepteki artışla küresel arzın daralabileceği öngörülerini güçlendirdi. Londra Metal Borsası’nda (LME) alüminyum fiyatı 2.920 dolar/ton ile Mayıs 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Haftalık bazda kurşun %0,6, alüminyum %1,1 artarken, nikel %1,7, bakır %1,6 ve çinko %0,4 değer kaybetti.
Petrol Fiyatlarında Arz Endişesi ve Talep Belirsizliği
Petrol fiyatları, Venezuela kaynaklı arz aksaklıklarına ilişkin endişelere rağmen, arz fazlası beklentileri ve olası Rusya-Ukrayna barış anlaşmasına yönelik haber akışıyla haftayı düşüşle tamamladı. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) küresel arzın talebin üzerinde seyredeceğine işaret eden projeksiyonları fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Analistler, arz kesintilerinden kaynaklanan dönemsel desteklere rağmen genel piyasa havasının arzın talebi aştığına işaret ettiğini ve olası yükselişlerin kısa süreli kalmasının beklendiğini belirtiyor.
Rusya’nın kasım ayındaki deniz yoluyla petrol ürünleri ihracatı, rafineri bakımının tamamlanmasının etkisiyle ekime kıyasla sınırlı geriledi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) verileri ise 2026’da arzın talebe yakın seyredeceğine işaret ederek, IEA projeksiyonlarından ayrıştı. Doğal gaz fiyatları, önceki haftalarda görülen sert yükselişin ardından yumuşak hava tahminleri ve rekor seviyedeki üretimin etkisiyle gerileyerek son beş haftanın en düşük seviyelerini gördü. Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda %4,1 azalırken, doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı %22,1 değer kaybetti.
Tarım Emtialarında Karışık Seyir ve Rekor Üretim Beklentisi
Tarım emtia piyasalarında Çin’in alımları ve ABD’nin ihracat performansı fiyatları desteklese de ABD Tarım Bakanlığı (USDA) raporunda arz tarafına ilişkin rekor üretim ve yüksek stok tahminleri fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Haftalık bazda buğday %1,1, mısır %1, pirinç ve soya fasulyesi %1,7 azaldı. Fildişi Sahili’nde ana hasadın güçlü başlaması ve elverişli hava koşulları arz görünümünü rahatlatırken, kakao fiyatları destek alımlarıyla haftayı yükselişle tamamladı. Pamuk %0,2, kahve %1,4 değer kaybederken, şeker %2 arttı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı %10,6 artışla tamamladı.