Güncel Piyasa Analizi: ABD İstihdam Verileri, Merkez Bankaları ve Jeopolitik Gelişmeler
Küresel piyasalar, yatırımcıların odağında yer alan ABD istihdam verileri ve merkez bankalarının olası faiz kararları ile yeni bir haftaya başlıyor. Özellikle Japonya Merkez Bankası’na (BoJ) yönelik artan faiz indirimi beklentileri, tahvil piyasalarında sert yükselişlere neden olurken, bu durum risk iştahında bir denge arayışını beraberinde getiriyor. Bugün açıklanacak ADP özel sektör istihdamı verisi, piyasaların yönü üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir.
Hafta başında BoJ’a ilişkin sıkılaşma beklentilerinin küresel tahvil piyasalarını etkilemesiyle, özellikle ABD ve Avrupa’daki tahvil faizlerinde keskin yükselişler gözlemlendi. Ancak bu yukarı yönlü ivme, son günlerde yavaşlama eğilimine girdi. Tahvil faizlerindeki bu dalgalanma, pay piyasalarındaki fiyatlamaları zorlaştırırken, yatırımcıların dikkati tamamen ABD’den gelecek önemli makroekonomik verilere çevrildi.
Küresel risk iştahında bir toparlanma eğilimi gözlemlenmesine rağmen, bugün açıklanacak makroekonomik veriler öncesinde yatırımcılar temkinli bir duruş sergiliyor. Bu durum, ABD Merkez Bankası (Fed) ve BoJ’un bu ayki faiz kararları öncesinde piyasa duyarlılığının kırılgan olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Fed’e ilişkin faiz indirimi beklentileri hala güçlü seyrini korurken, bugün açıklanacak ADP özel sektör istihdamı verisi yakından takip edilecek. Pazartesi günü açıklanan Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri, imalat sektöründeki daralmanın sürdüğüne işaret etmişti. Bu nedenle, istihdam verisi, ABD ekonomisinin genel sağlığı ve iş gücü piyasasının durumu hakkında daha kapsamlı bilgiler sunması bekleniyor.
Analistler, ABD imalat sektöründeki daralma sinyallerinin, iş gücü piyasasına ilişkin verileri daha da önemli hale getirdiğini vurguluyor. Özellikle enflasyonla mücadele ve ekonomik büyüme arasındaki dengeyi gözetmek isteyen Fed için bu veriler kritik bir öneme sahip.
Açıklanacak veriler, Fed’in önümüzdeki hafta alacağı para politikası kararları üzerinde belirleyici bir rol oynayabilir. Bankanın 9-10 Aralık tarihlerinde gerçekleştireceği yılın son Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı öncesinde, faiz indirimi beklentileri hala yüksek seviyede bulunuyor.
Para piyasalarındaki mevcut fiyatlamalar, Fed’in gelecek hafta politika faizini yüzde 88 ihtimalle 25 baz puan indireceği yönünde. Ancak analistler, faiz indirimi beklentilerinin güçlü olmasına rağmen, Fed üyeleri arasında faiz indirimlerinin nerede duracağı konusundaki görüş ayrılıklarının artabileceğine dikkat çekiyor.
Fed Başkanlığı İçin Yeni İsimler Gündemde
Öte yandan, görev süresi gelecek yılın Mayıs ayında sona erecek olan Fed Başkanı Jerome Powell’ın yerine kimin geçeceği sorusu da piyasaların gündeminde yer almaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, yeni Fed başkanını gelecek yılın başlarında açıklayacağını belirtmiş durumda. Trump, Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett’ten “potansiyel Fed başkanı” olarak bahsetmesi, piyasalarda yeni bir tartışma başlatmış durumda.
Hassett’in göreve gelmesi durumunda, faiz indirimlerini önceleyen bir yaklaşım sergileyeceğine yönelik beklentiler, para piyasalarında Fed’e ilişkin gevşeme öngörülerinin güçlenmesine katkı sağlıyor. Bu durum, özellikle riskli varlıklara olan talebi destekleyebilir.
Rusya-Ukrayna Savaşı ve Jeopolitik Riskler
Makroekonomik verilerin yanı sıra, Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin gelişmeler de yakından takip ediliyor. Son dönemde yaşanan olaylara ilişkin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’den sert açıklamalar geldi.
Ukrayna’nın Karadeniz’de tanker saldırılarıyla korsanlık yaptığını iddia eden Putin, “Rusya, tankerlere yapılan saldırılara karşılık Ukrayna limanlarına ve bu limanlara giren gemilere yönelik saldırılarını genişletecek” şeklinde konuştu. Bu açıklamalar, bölgedeki gerilimin daha da artabileceği endişelerini beraberinde getiriyor.
NATO’nun Avrupa kanadının Rusya ile savaşa hazırlandığı yönündeki iddialara ilişkin Putin, “Avrupa ile savaşa girme niyetimiz yok. Bunu yüzlerce kez söyledim. Ama Avrupa bizimle savaşmak isterse ve savaşmaya başlarsa, biz hemen hazırız. Buna hiç kuşku yok” ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar, uluslararası arenada gerginliğin yüksek seviyede seyretmeye devam edeceğini gösteriyor.
Bir yandan da müzakere süreçleri devam ederken, Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rusya Devlet Başkanı Putin’in ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcileriyle yaptığı görüşmede, Ukrayna meselesinin çözümüne ilişkin dört belgenin müzakere edildiğini açıkladı. Bu durum, diplomatik çabaların sürdüğünü gösterse de, çözümün ne kadar uzakta olduğu belirsizliğini koruyor.
Emtia Piyasalarında Rekorlar ve Hareketlilik
Bu gelişmelerin etkisiyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni işlem gününde yüzde 4,08 seviyesinde bulunuyor. Dün yüzde 0,6 düşüşle 4.210 dolarda günü tamamlayan altının onsu, faiz indirimi beklentilerinin sürmesiyle şu sıralarda yüzde 0,3 artışla 4.222 dolardan alıcı buluyor. Altın, güvenli liman özelliğiyle yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ediyor.
Gümüşün onsu da yüzde 0,4 artışla 58,95 dolara yükselerek yeni bir rekor kırdı. Gümüş, hem sanayi hem de yatırım amaçlı kullanılması nedeniyle talep görmeye devam ediyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,2 seviyesinde bulunurken, Brent petrolün varili ise yatay seyirle 62,3 dolarda işlem görüyor. Petrol fiyatları, küresel talep ve arz dengesi ile jeopolitik risklerden etkilenmeye devam ediyor.
Öte yandan, kripto para piyasalarındaki toparlanma da, yatırımcıların yeniden görece riskli varlıklara yöneldiğini gösteriyor. Hafta başında 83.822 dolara kadar gerileyen Bitcoin, şu dakikalarda yüzde 0,7 artışla 93.400 dolar seviyelerine yükseldi. Kripto para piyasaları, yüksek volatiliteye rağmen yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ediyor.
Bu gelişmelerle birlikte, S&P 500 endeksi yüzde 0,25, Nasdaq endeksi yüzde 0,59 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,39 oranında yükseliş kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif bir başlangıç yaptı.
Avrupa ve Asya Borsalarında Karışık Seyir
Avrupa borsaları, dün Putin’in açıklamalarıyla artan jeopolitik endişeler nedeniyle karışık bir seyir izledi. ABD’deki istihdam verilerine ek olarak, Avro Bölgesi’nde bugün açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisi ile PMI verileri de yatırımcıların odağında bulunuyor.
Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi’nde Ekim ayında yüzde 2,1 olan yıllık enflasyon, Kasım ayında yüzde 2,2’ye yükseldi. Avro Bölgesi’nde işsizlik oranı Ekim ayında yüzde 6,4 seviyesini korudu.
İngiltere Merkez Bankası (BoE), yapay zeka şirketlerinin yüksek değerlemeleri nedeniyle “keskin bir düzeltme” riski konusunda uyarıda bulundu. Almanya’da sanayiciler, ekonominin son 76 yılın en derin krizini yaşadığını belirterek, sanayi üretiminin bu yıl yüzde 2 daralacağını öngördü.
Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,51 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,22 değer kazanırken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,28 geriledi. İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise yatay bir seyir izledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık bir başlangıç yaptı.
Asya tarafında ise karışık bir seyir hakim. Japonya ve Çin’de açıklanan PMI verileri dikkat çekti. Japonya’da hizmet sektörü PMI Kasım ayında 53,2 olarak gerçekleşirken, önceki aya göre ılımlı da olsa bir artış gösterdi. Bu veri, ülkede harcamaların gücünü koruduğuna işaret ederken, enflasyonist baskıların devam edebileceği sinyalini veriyor.
Çin’de ise hizmet sektörü PMI 52,1 ile beklentilere paralel gerçekleşti. Analistler, Çin’de hizmet sektörünün son beş ayın en düşük büyümesini kaydettiğini belirterek, tüketici talebindeki zayıflığın ekonomik yavaşlamaya yönelik baskıları artırdığını ifade ediyor.
Bu gelişmelerle, kapanışa doğru Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,6, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,2 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,1 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 geriledi.
Yurt İçinde Enflasyon Verileri Bekleniyor
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,06 değer kazanarak 11.123,47 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı Aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay bir seyir izledi. Dolar/TL dün günü yatay bir seyirle 42,4450’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 42,4770’ten işlem görüyor.
Öte yandan, yurt içinde gözler enflasyon verilerine çevrildi. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Kasım ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 1,31 artacağını tahmin ediyor. Ekonomistlerin Kasım ayı için enflasyon beklentileri yüzde 1 ile yüzde 1,65 aralığında yer alıyor.
Ekonomistlerin Kasım ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,31), bir önceki ay yüzde 32,87 olan yıllık enflasyonun Kasım ayında yüzde 31,65’e ineceği öngörülüyor. Enflasyon verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) para politikası kararları üzerinde etkili olabilir.
Bu arada, dün Finansal İstikrar Komitesi, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplandı. Finansal İstikrar Komitesi toplantısında serbest ve para piyasası fonlarında son dönemdeki gelişmeler ve bu enstrümanların finansal istikrara etkileriyle alınabilecek makro ihtiyati tedbirler değerlendirildi.
Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise dünya genelinde hizmet sektörü PMI verileri, Avro Bölgesi’nde ÜFE ve ABD’de ADP özel sektör istihdamı başta olmak üzere yoğun bir veri gündeminin takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.200 ve 11.300 puanın direnç, 11.000 ve 10.900 puanın ise destek konumunda olduğunu ifade ediyorlar.
Piyasaların bugün takip edeceği önemli veriler şu şekilde:
- 10.00 Türkiye, Kasım ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
- 11.55 Almanya, Kasım ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
- 12.00 Avro Bölgesi, Kasım ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
- 12.30 İngiltere, Kasım ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
- 13.00 Avro Bölgesi, Kasım ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
- 15.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları
- 17.15 ABD, Eylül ayı sanayi üretimi
- 17.15 ABD, Eylül ayı kapasite kullanım oranı
- 17.15 ABD, Kasım ayı ADP özel sektör istihdamı
- 17.45 ABD, Kasım ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
- 18.00 ABD, Kasım ayı ISM hizmet sektörü PMI