Küresel Piyasalarda Karışık Seyir: Kripto Satışları, Faiz Beklentileri ve Ekonomik Veriler Etkili

Küresel piyasalar, belirsizliklerle dolu bir dönemden geçiyor. Kripto para piyasasındaki satış baskısı, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımına gidebileceği beklentileriyle yükselen tahvil faizleri ve ABD’deki imalat sektörüne dair endişeler, yatırımcıların risk iştahını önemli ölçüde etkiliyor.

Tahvil faizlerindeki yükseliş eğilimi, açıklanan ekonomik veriler ve kripto para piyasasındaki satış dalgası, yatırımcıları daha güvenli limanlara yöneltiyor. Özellikle, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği ve Cuma günü açıklanacak olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi verisi, piyasaların yönü açısından kritik bir öneme sahip. Aralık ayı faiz kararı sonrasında açıklanacak tarım dışı istihdam verisi ise, Fed’in olası bir sürpriz karar alma ihtimalini azaltıyor.

Para piyasalarındaki mevcut fiyatlamalar, Fed’in faiz indirimine gitme olasılığını %87 olarak gösteriyor. Ancak, ABD’de açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), sektördeki daralmanın devam ettiğini ortaya koyuyor. Bu durum, ekonomik büyüme beklentilerini aşağı yönlü revize etmeye neden oluyor.

Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) tarafından açıklanan imalat sanayi PMI, Kasım ayında 48,2 değerine gerileyerek beklentilerin altında kaldı. İmalat sektörünün art arda dokuz aydır daraldığını gösteren bu endeks, Temmuz ayından bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak dikkat çekiyor.

Öte yandan Fed, ülkedeki bankacılık koşulları ile denetim ve düzenleme faaliyetlerine ilişkin Aralık ayı “Denetim ve Düzenleme Raporu”nu yayınladı. Raporda, yüksek faiz oranları, sıkı kredi standartları ve ticari gayrimenkul değerlerindeki düşüş nedeniyle topluluk ve bölgesel bankaların ticari gayrimenkul portföylerinin yakından izlendiği belirtildi. Bu durum, özellikle küçük ve orta ölçekli bankaların karlılıkları üzerinde baskı oluşturabileceği endişesini artırıyor.

Ticaret cephesinde ise ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Güney Kore’den ithal edilen otomobillere uygulanan gümrük vergisi oranının %15’e indirileceğini duyurdu. Ayrıca, ABD yönetimi ile İngiltere arasında ilaç fiyatlandırmasına ilişkin bir prensip anlaşmasına varıldığı açıklandı.

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), Ticaret Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan ortak açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın “ekonomik refah” anlaşması kapsamında İngiltere’de faaliyet gösteren ilaç şirketleri için genel ortamın iyileştirilmesini kabul ettiği belirtildi. Anlaşmanın, İngiltere’den ilaç şirketlerinin ABD’ye yatırımlarını sürdürmelerini sağlayarak, ilaç geliştirme ve üretiminde ABD’nin liderliğini güçlendirdiği vurgulandı. Bu anlaşma, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin daha da gelişmesine katkı sağlayabilir.

ABD Enerji Bakanlığı, nadir toprak elementleri için yurt içi tedarik zincirlerini geliştirmeye yönelik 134 milyon dolara kadar fon sağlanacağını açıkladı. Bu adım, ABD’nin kritik mineraller konusundaki dışa bağımlılığını azaltmayı ve yerli üretimi teşvik etmeyi amaçlıyor.

Dün 9 baz puan artışla %4,10 seviyesine çıkan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün %4,09 seviyesinde dengelendi. Dolar endeksi ise yatay bir seyirle 99,4 seviyesinde bulunuyor. Tahvil faizlerindeki yükselişlerin etkisiyle altının onsu %0,5 azalışla 4 bin 218 dolardan işlem görüyor. Altın fiyatlarındaki düşüş, yatırımcıların risk iştahının arttığına işaret edebilir.

Brent petrolün varil fiyatı %0,1 azalışla 63,1 dolarda seyrediyor. Dün %5 gerileyerek 85 bin 604 dolara kadar inen Bitcoin ise %1,4 artışla 86 bin 887 dolardan işlem görüyor. Kripto para piyasasındaki volatilitenin yüksek seyretmeye devam ettiği görülüyor.

New York Borsası Geriledi

New York borsasında dün satış ağırlıklı bir seyir hakimdi. ABD’li çip üreticisi Nvidia’nın yarı iletken tasarım yazılımı sağlayıcısı Synopsys’e 2 milyar dolarlık yatırım yaptığını açıklaması sonrasında, Synopsys’in hisseleri %4,9 oranında yükseldi. Bu yatırım, yarı iletken sektöründeki rekabetin ve inovasyonun hızla arttığını gösteriyor.

Bu gelişmelerle birlikte Dow Jones endeksi %0,89, S&P 500 endeksi %0,53 ve Nasdaq endeksi %0,38 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık bir seyirle başladı.

Avrupa Borsaları Negatif Seyretti

Avrupa borsalarında dün bölgede devam eden ekonomik aktiviteye ilişkin endişeler ve jeopolitik risklerin sürmesiyle negatif bir tablo ortaya çıktı. Avro Bölgesi’nde imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) Kasım ayında 0,4 puan azalarak 49,6 puana indi. Bu durum, Avrupa ekonomisinin büyüme hızının yavaşladığına işaret ediyor.

Almanya’da da imalat sanayi PMI, yeni siparişlerdeki keskin düşüş nedeniyle Kasım ayında 48,2 puana gerileyerek son 9 ayın en düşük seviyesini gördü. İngiltere’de ise imalat sanayi PMI Kasım ayında 50,2 puanla son 14 ayın en yüksek seviyesine çıktı. İngiltere ekonomisinin, diğer Avrupa ülkelerine kıyasla daha dirençli olduğu görülüyor.

Öte yandan, uluslararası denetim, vergi ve danışmanlık şirketi KPMG’nin yayınladığı “İngiltere Ekonomik Görünümü” analizine göre, ülkede zayıflayan iş gücü piyasasının hane halkı harcamalarını baskılaması bekleniyor. İşsizliğin bu yıl %4,8 seviyesinden 2026’da %5,1’e çıkacağının öngörüldüğü İngiltere ekonomisinde, bu yıl %1,4 olan büyümenin gelecek yıl %1’e gerileyeceği tahmin ediliyor.

Bu arada, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, geçen hafta açıklanan Sonbahar Bütçesi’ndeki planlarıyla kamuoyunu yanıltmakla suçlanan İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves’i savunarak bütçeyi tamamen desteklediğini açıkladı. Bütçenin, ekonomik büyümeyi desteklemeye ve kamu hizmetlerini iyileştirmeye yönelik önemli adımlar içerdiği savunuldu.

Kurumsal tarafta ise Avrupalı uçak üreticisi Airbus’ın hisseleri, 28 Kasım’da A320 modellerinde acil yazılım güncellemesi gerektiren bir sorunun tespit edilmesinin ardından %5,81 oranında düştü. Bu sorun, şirketin itibarını zedeleyebilir ve gelecekteki siparişlerini etkileyebilir.

Bu gelişmeler neticesinde İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,18, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %0,22, Fransa’da CAC 40 endeksi %0,32 ve Almanya’da DAX 40 endeksi %1,04 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık bir seyirle başladı.

Asya Borsaları Karışık Seyrediyor

Asya borsalarında, Fed’e ilişkin faiz indirim beklentilerinin gücünü korumasıyla alış ağırlıklı bir seyir izleniyor. ABD’nin Güney Kore’den ithal edilen otomobillere uygulanan gümrük vergisi oranının indirilmesi, Güney Kore borsasını olumlu yönde etkiledi. Bu durum, Güney Kore ekonomisi için olumlu bir işaret olarak değerlendiriliyor.

Çin’de emlak sektöründe devam eden sorunlar ve zayıf iç talep kaynaklı etkilerin sürmesi, ülke borsasında satış baskısına neden oldu. Bu arada, Japonya’da 10 yıllık tahvil ihalesine güçlü bir talep geldi. Ülkede bu yılın son 10 yıllık tahvil ihalesine gelen talep, 12 aylık ortalamanın üzerinde gerçekleşti.

BoJ’un politika faizini artıracağına dair öngörüler tahvil faizlerinde yükselişe yol açmasının ardından ihaleler yatırımcılar için daha fazla önem kazandı. Bankanın bu ay %80 ihtimalle faiz artırımına gideceği öngörülüyor. Bu durum, Japonya ekonomisindeki enflasyon baskılarının arttığına işaret ediyor.

Bu gelişmelerle birlikte kapanışa doğru Japonya’da Nikkei 225 endeksi %0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi %1,8, Hong Kong’da Hang Seng endeksi %0,2 değer kazanırken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi %0,6 değer kaybetti.

Borsa Günü Yükselişle Tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü %2 değer kazanarak 11.116,45 puandan tamamladı. Borsa İstanbul’un, küresel piyasalardaki belirsizliklere rağmen pozitif bir performans sergilemesi dikkat çekici.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı Aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre %0,08 arttı. Dolar/TL dün günü %0,2 azalışla 42,4335’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın %0,1 üzerinde 42,4610’dan işlem görüyor. Dolar/TL kurundaki hafif yükseliş, Türk lirasının değer kaybettiğine işaret ediyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), zorunlu karşılık düzenlemesinde sadeleşme kapsamında bazı değişiklikler yaptı. Buna göre, döviz tevdiat hesabı ile altın mevduat hesapları arasındaki zorunlu karşılık oran farklılıkları giderildi. Uzun vadeli yabancı para mevduat dışı yükümlülüklerin zorunlu karşılık oranları düşürüldü. Ayrıca, 2022 yılında zorunlu karşılığa tabi yükümlülükler kapsamına alınan finansman şirketlerinin yurt içi bankalara olan yükümlülükleri, tekrar kapsam dışına çıkarıldı.

Aynı tebliğ değişikliği kapsamında, kredi büyümesi sınırlaması uygulamasının süresi 1 yıl daha uzatıldı. Bu karar, kredi piyasasındaki istikrarı sağlamayı amaçlıyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise İngiltere’de konut fiyat endeksinin, Avro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve işsizlik oranının takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan, BIST 100 endeksinde 11.250 ve 11.300 puanın direnç, 11.000 ve 10.900 puanın ise destek konumunda olduğu ifade ediliyor.

Piyasaların yönü, açıklanacak olan ekonomik verilere ve merkez bankalarının alacağı kararlara bağlı olacak.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 İngiltere, Kasım ayı konut fiyat endeksi

13.00 Avro Bölgesi, Kasım ayı Tüketici Fiyat Endeksi

13.00 Avro Bölgesi, Ekim ayı işsizlik oranı