Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan Bölgesel Kalkınmaya 15,6 Milyar TL’lik Dev Yatırım Hamlesi

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye’nin dört bir yanında bölgesel kalkınmayı desteklemek ve yerel potansiyeli harekete geçirmek amacıyla önümüzdeki üç yıl içinde toplam 15,6 milyar TL’lik dev bir yatırım hamlesi başlatıyor. Bu stratejik yatırım, şehirlerin üretim kapasitelerini artırmayı, cazibe merkezleri oluşturmayı, bölgesel kalkınma fonlarını güçlendirmeyi ve sosyal gelişimi hızlandırmayı hedefliyor.

AA muhabirinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2026 Yılı Performans Programı’ndan derlediği bilgilere göre, 2024-2028 döneminde merkezi düzeyde Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi ve yerel düzeyde ise bölge planları etkin bir şekilde uygulanmaya devam edecek. Bu kapsamlı strateji, Türkiye’nin her bölgesinin kendine özgü potansiyelini en üst düzeye çıkarmayı ve ülke genelinde dengeli bir kalkınma sağlamayı amaçlıyor.

Bakanlık bütçesinden ve yerel paydaşlar tarafından kalkınma ajanslarına aktarılan kaynakların etkin bir şekilde kullanılmasıyla yürütülen yedi farklı program, bölgesel kalkınma hedeflerine ulaşmada kritik bir rol oynayacak. Bu programlar, şehirlerin ekonomik canlılığını artırmayı, yatırımcılar ve yetenekler için cazip merkezler oluşturmayı, bölgesel kalkınma projelerine finansman sağlamayı ve sosyal kalkınmayı teşvik etmeyi amaçlıyor.

Bu stratejik yatırımın bir parçası olarak, desteklenen kümelenme birlikteliklerinde yer alan firma sayısının artırılması hedefleniyor. Geçen yıl 729 olan firma sayısının bu yıl 750’ye, 2028 yılına kadar ise 800’e çıkarılması öngörülüyor. Kümelenme, benzer sektörlerdeki işletmelerin bir araya gelerek sinerji yaratması ve rekabet güçlerini artırması anlamına geliyor. Bu sayede, bölgesel ekonomiler daha güçlü ve sürdürülebilir hale gelecek.

“Bölgesel Kalkınmanın Koordinasyonu ve Desteklenmesi Alt Programı” hedefleri doğrultusunda, 2025 yılı için toplam 4 milyar 142 milyon TL’lik bir yatırım yapıldı. Bu önemli yatırım tutarının 2026’da 4 milyar 737 milyon TL’ye, 2027’de 5 milyar 215 milyon TL’ye ve 2028’de ise 5 milyar 633 milyon TL’ye ulaşması bekleniyor. Bu sürekli artış, bölgesel kalkınmaya verilen önemin bir göstergesi olarak kabul ediliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi hedefleri doğrultusunda, 2026-2028 döneminde yerel kalkınmanın desteklenmesi amacıyla toplam 15,6 milyar TL’lik bu devasa yatırımı yaparak Türkiye’nin kalkınma hedeflerine ulaşmasına önemli bir katkı sağlayacak.

Kalkınma Ajanslarına Rekor Destek: 2,75 Milyar TL

Bölgesel kalkınma için ayrılan bu devasa bütçede en büyük pay, kalkınma ajanslarına ayrıldı. Sosyal içerikli projeler ve cazibe merkezlerine yönelik destekler başta olmak üzere tüm kalemlerde önemli artışlar kaydedildi. Bu durum, kalkınma ajanslarının bölgesel kalkınmadaki kritik rolünü ve önemini vurguluyor.

Kalkınma ajansları, bu yıl 58 mali destek programı ve güdümlü proje gerçekleştirmeyi planlıyor. Bu projeler aracılığıyla, bölgesel ekonomilerin canlandırılması, istihdamın artırılması ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor. Bu amaçla, kalkınma ajanslarının desteklenmesi için 2 milyar 750 milyon TL’lik rekor bir bütçe ayrıldı. Bu rakamın gelecek yıl 3 milyar TL bandına çıkarılması planlanıyor, bu da bölgesel kalkınmaya verilen önemin artarak devam edeceğini gösteriyor.

Sosyal kalkınma alanında sosyal hizmetler çerçevesi dışında uygulanan tek program olma özelliğini taşıyan Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) ile dezavantajlı kesimlerin üretken yeteneklerinin geliştirilerek, ekonomik ve sosyal hayata katılımlarının ve istihdam edilebilirliğin artırılması hedefleniyor. Ayrıca, sosyal içermenin geliştirilmesi ve sosyal girişim modelleri ile özel kesimin sosyal sorumluluk faaliyetlerinin desteklenmesi de programın önemli amaçları arasında yer alıyor.

Bu kapsamda projelere 2025’te 650 milyon TL harcanırken, 2026’da 780 milyon TL, 2027’de 826 milyon TL ve 2028’de ise 900 milyon TL harcama yapılması bekleniyor. Bu artış, SOGEP’in bölgesel kalkınmadaki rolünün giderek arttığını ve programın başarısının somut bir göstergesi olduğunu ortaya koyuyor.

Cazibe Merkezleri İçin 550 Milyon TL’lik Yatırım

Cazibe Merkezi Destekleme Programı ile hedef bölgelerde sanayi altyapısı desteklenecek, tamamlayıcı yatırımlar hızlandırılacak, ticaret imkanları genişletilecek ve mesleki eğitim ve girişimcilik merkezleri vasıtasıyla beşeri sermaye geliştirilecek. Bu sayede, bölgeler yatırımcılar ve yetenekler için daha cazip hale gelecek ve ekonomik büyüme hızlanacak.

Program kapsamında tamamlanan proje sayısı 2024 yılında 133 iken 2025 yılında 142’ye yükseldi. Bu yıl 166 olması hedeflenen proje sayısının gelecek yıl 185’i ve 2028’de ise 210’u bulması öngörülüyor. Bu sürekli artış, programın başarısının ve bölgesel kalkınmaya olan katkısının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda projelere 2025 için 500 milyon TL, 2026 için 550 milyon TL, 2027 için 610 milyon TL ve 2028 için 659 milyon TL kaynak tahsis edildi.

13 Şehir İçin Ulusal Rekabet Hedefi

Üreten Şehirler Programı ile sanayinin ülke genelinde dengeli gelişiminin sağlanması ve metropoller dışındaki önemli sanayi, hizmet ve turizm merkezi niteliğindeki Adana, Antalya, Balıkesir, Denizli, Eskişehir, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kayseri, Konya, Manisa, Mersin, Sakarya ve Tekirdağ’ın uluslararası alanda rekabetçi bir üretim yapısına kavuşması amaçlanıyor. Bu program, Türkiye’nin sanayi potansiyelini ülke geneline yaymayı ve bölgesel farklılıkları azaltmayı hedefliyor.

Bu doğrultuda işletmelerin küresel üretim sistemlerine entegrasyonunun güçlendirilmesi, şehirlerin uluslararası erişilebilirliğinin ve kentsel yaşam kalitesinin yükseltilmesi, sanayi, teknoloji ve yenilik altyapıları ile beşeri sermaye ve kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi hedeflendi. Program kapsamında projelere bu yıl 70,5 milyon TL, gelecek yıl 78,2 milyon TL ve 2028’de ise 84,5 milyon TL destek verilecek.

Bu programlar, seçilen 13 şehrin potansiyelini harekete geçirerek, uluslararası arenada rekabet edebilecekleri bir üretim yapısına kavuşmalarını sağlayacak. Bu sayede, Türkiye’nin ihracat potansiyeli artacak ve ülke ekonomisi daha da güçlenecek.

Bölge Kalkınma İdarelerinin Kapasiteleri Artırılıyor

Diğer taraftan, bölge kalkınma idarelerinin kurumsal kapasitelerinin artırılmasına dönük çalışmalar da yürütülüyor. Bu kapsamda ana odak izleme süreçlerindeki yetkinliğin artırılması ve ortak izleme altyapısının geliştirilmesi olmakla birlikte, idarelerin ihtiyacı olan diğer konular tespit edilerek kapasite geliştirme faaliyetleri yürütülecek. Bu sayede, bölgesel kalkınma projelerinin daha etkin bir şekilde yönetilmesi ve sonuçlarının daha iyi takip edilmesi sağlanacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın bu kapsamlı bölgesel kalkınma stratejisi ve yatırımları, Türkiye’nin ekonomik ve sosyal kalkınmasına önemli bir ivme kazandıracak. Bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarının azaltılması, istihdamın artırılması, yaşam kalitesinin yükseltilmesi ve uluslararası rekabet gücünün artırılması gibi hedeflere ulaşılmasına katkı sağlayacak.

Bu devasa yatırım hamlesi, Türkiye’nin geleceğine yapılan bir yatırım olarak değerlendiriliyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın liderliğinde yürütülen bu çalışmalar, Türkiye’nin kalkınma hedeflerine ulaşmasında önemli bir rol oynayacak ve ülkenin refah seviyesini yükseltecek.