Küresel Piyasalarda Yapay Zeka Kaygıları ve İş Gücü Piyasasındaki Soğuma Etkileri

Küresel piyasalar, yapay zeka (YZ) alanındaki yatırımların şirketlerin karlılıkları üzerindeki potansiyel etkilerine dair artan endişeler ve ABD iş gücü piyasasından gelen soğuma sinyalleriyle dalgalı bir seyir izliyor. Teknoloji sektöründeki yüksek değerlemelerin sürdürülebilirliği sorgulanırken, ABD’den gelen veriler ekonomide beklenenden daha keskin bir yavaşlamaya işaret ederek yatırımcıların risk iştahını azaltıyor. Özellikle yapay zeka yarışında katlanılan maliyetlerin şirketlerin karlılıklarını olumsuz etkileyebileceği beklentisi, teknoloji hisseleri üzerindeki satış baskısını artırıyor.

ABD’de enflasyon ve istihdam cephesindeki belirsizlikler, ekonomi yönetiminin işini zorlaştırıyor. Güç kaybeden bir istihdam piyasasının ekonomik istikrarı zedeleyebileceği ve büyümeyi olumsuz etkileyebileceği endişeleri yatırımcıların kararlarını şekillendiriyor.

ABD’de açıklanan son veriler, iş gücü piyasasında belirgin bir soğuma olduğunu gösteriyor. JOLTS açık iş sayısı, Aralık 2025’te 6 milyon 542 bine gerileyerek Eylül 2020’den bu yana en düşük seviyesine indi. Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 31 Ocak ile sona eren haftada bir önceki haftaya göre 22 bin kişi artarak 231 bine yükseldi ve piyasa beklentilerini aştı.

Danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas’ın verilerine göre, ABD merkezli işverenlerin duyurduğu işten çıkarma sayısı Ocak ayında geçen yılın aynı dönemine göre %118 artarak 108 bin 435’e ulaştı. Bu rakam, 2009’dan bu yana kaydedilen en yüksek Ocak ayı seviyesi olarak dikkat çekiyor.

Bu veriler, istihdam piyasasında soğumanın devam ettiğini gösterirken, yatırımcıların odağı istihdam raporu verilerine çevrilmiş durumda. Tarım dışı istihdam ve işsizlik oranını da içeren istihdam raporunun, ABD hükümetinin geçici olarak kapanması nedeniyle ertelenmişti. Hükümetin yeniden faaliyete geçmesinin ardından güncellenen veri takvimine göre, istihdam raporu 11 Şubat Çarşamba günü açıklanacak.

Verilerin açıklanmasının ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yılın ilk faiz indirimine Haziran ayında gideceğine yönelik beklentiler güçleniyor.

Teknoloji Hisselerinde Baskı: Bilançolar ve Yeni Ürünler

ABD’li teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarının kısa vadede somut kazançlara dönüşüp dönüşmeyeceği piyasaların en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Yeni yapay zeka ürünlerinin iş yapış şekillerini değiştirebileceği beklentisi, yatırımcıların risk algısını yükseltiyor.

Alphabet’in bilançosunun, şirketin yapay zeka harcamalarını artırmayı planladığına işaret etmesi, teknoloji hisselerinde kayıplara neden oldu. Şirketin sermaye harcamalarının 2025 seviyesinin neredeyse iki katına çıkacağını açıklaması, teknoloji sektöründeki harcama endişelerini daha da artırdı. Alphabet’in hisseleri %0,6 gerilerken, küresel bellek sıkıntısı nedeniyle kazanç tahminleri zayıf kalan Qualcomm’un hisseleri %8,5 değer kaybetti.

Anthropic’in hukuk, finansal analiz ve satış alanlarına yönelik yeni yapay zeka aracını tanıtması, bu tür araçların yazılım şirketlerinin kar marjlarını olumsuz etkileyebileceği beklentisini güçlendirirken, sektörde satış baskısı devam etti. Dün Oracle, CrowdStrike ve Salesforce hisseleri sırasıyla %6,9, %9,2 ve %4,8 oranında değer kaybetti.

New York Borsası Düşüşle Kapandı

Bu gelişmelerin etkisiyle New York borsasında dün S&P 500 endeksi %1,23, Nasdaq endeksi %1,59 ve Dow Jones endeksi %1,20 düşüşle kapandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.

ABD tahvil piyasalarında alımlar ağırlık kazanırken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,19 seviyesinde bulunuyor. Dün kıymetli metaller tarafında satış baskısı öne çıkarken, yeni işlem gününde gümüş ve altın fiyatlarında toparlanma görüldü.

Altının ons fiyatı dün %2,6 düşüşle 4 bin 812 dolardan günü tamamlarken, şu sıralarda %1,1 artışla 4 bin 863 dolardan alıcı buluyor. Gümüş ise dün günü %15,8 azalışla 73,7 dolardan kapattı. Haftanın son işlem gününe yükselişle başlayan gümüşün onsu %0,10 artışla 73,7 dolardan işlem görüyor.

Dolar endeksi ise dün %0,2 yükselişle 97,8 seviyesinden kapanırken, yeni günde yatay seyrediyor. Brent petrolün varil fiyatı ise %0,4 değer kazancıyla 67,6 dolarda işlem görüyor.

Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi olan Bitcoin’in fiyatı dün 70 bin doların altına inerek Donald Trump’ın ABD başkanı seçilmesinden bu yana elde ettiği kazançları geri verdi. Bitcoin’in fiyatı dün günü %13,3 kayıpla 63 bin 764 dolardan tamamlarken, yeni işlem gününde %2,7 yükselişle 65 bin 470 dolardan işlem görüyor.

ECB ve BoE Faizleri Sabit Tuttu

Avrupa borsalarında dün negatif bir seyir izlenirken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizlerini sabit tuttu.

Avro Bölgesi’nde ECB, 3 temel politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda sabit tutarken, ECB Başkanı Christine Lagarde, düzenlediği basın toplantısında enflasyonun orta vadede %2’ye geri döneceği konusunda iyimser olduğunu belirtti.

Lagarde, bankanın döviz kuruna yönelik bir hedefi olmadığını ancak kurlardaki gelişmelerin ekonomik görünüm ve enflasyon üzerindeki etkilerini yakından takip ettiklerini vurguladı.

İngiltere’de BoE politika faizini %3,75’te sabit tutarken, yıl içinde faiz indirimlerinin olabileceğinin sinyalini verdi.

BoE Başkanı Andrew Bailey, İngiltere’de enflasyonun hedeflenen %2 seviyesine bir yıl daha erken ulaşacağını öngördüklerini belirterek, enflasyonun bu seviyede sürdürülebilir şekilde kalmasının önemli olduğunun altını çizdi.

Analistler, Avrupa tarafında enflasyonla mücadelede şahin tutumun hala sürdüğünü belirtirken, yıl içinde savunma giderleri kaynaklı harcamalar ve bölgesel gelişmelerin bölge merkez bankalarının tutumlarında ayrışmalara yol açabileceğini ifade ediyor.

Dün küresel risk algısı ve teknoloji şirketlerindeki düşüşlerin etkisiyle bölge endekslerinde de satıcılı bir seyir öne çıkarken, yeni işlem gününde Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya’da açıklanacak sanayi üretim verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,90, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %1,75, Fransa’da CAC 40 endeksi %0,29 ve Almanya’da DAX 40 endeksi %0,46 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.

Japonya’da Gözler Hafta Sonu Seçimlerde

ABD endekslerindeki teknoloji hisseleri öncülüğündeki satış dalgası Asya endekslerinde de hissedilirken, Japonya’da hafta sonu yapılacak genel seçimler yatırımcıların odağında bulunuyor.

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, Temsilciler Meclisinin, erken yapılması planlanan genel seçimler için 23 Ocak’ta feshedileceğini duyurmuştu. Temsilciler Meclisi, 23 Ocak’ta yapılan yeni yasama döneminin ilk oturumunda kendini feshetti.

Normal şartlarda görev süresi 2028’e kadar devam edecek olan Meclisin feshi, erken genel seçim sürecini başlattı.

Japonya Başbakanı Takaiçi’nin hükümetin erken seçime parlamento çoğunluğunu daha da artırmak için gideceği, bunun da daha fazla teşvik harcaması yapmasına olanak sağlayabileceği beklentisi ülke piyasalarında risk iştahının canlı kalmasında etkili oluyor.

Makroekonomik veri tarafında ise Japonya’da Aralık ayı yıllık hanehalkı harcamaları %2,6 azalışla beklentilerin altında kalırken, Aralık ayına ilişkin öncü endeks 114,5 ile tahminleri geride bıraktı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi %0,4 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi %0,2 yükselirken, Güney Kore’de Kospi endeksi %3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi %1,5 düşüşle işlem görüyor.

Merkez Bankası Rezervleri Rekor Tazeledi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü %2,17 değer kaybederek 13.589,14 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre %0,2 yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) toplam rezervleri, 30 Ocak haftasında 218 milyar 158 milyon dolara çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı ve rekor serisini üçüncü haftaya taşıdı.

Kur Korumalı Mevduat (KKM) bakiyesi ise geçen hafta 232 milyon lira azalarak 2 milyar 914 milyon liraya geriledi. Böylece KKM büyüklüğü, toplam mevduatın %0,01’ini oluşturdu.

Dolar/TL, dünü 43,5340’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın %0,2 üzerinde 43,6130’dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Almanya’da sanayi üretimi ve dış ticaret dengesi ile ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.500 ve 13.400 puanın destek, 13.700 ve 13.800 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek önemli veriler:

• 10.00 Almanya, Aralık ayı sanayi üretimi
• 10.00 Almanya, Aralık ayı dış ticaret dengesi
• 17.30 Türkiye, Ocak ayı hazine nakit dengesi
• 18.00 ABD, Şubat ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi