Trump’ın Fed Başkan Adayı ve Küresel Piyasalara Olası Etkileri
Küresel piyasalar, Amerika Birleşik Devletleri’nde hükümetin yeniden kapanma olasılığı, ABD Merkez Bankası (Fed) başkanlığı için düşünülen adaylar ve şirketlerin finansal performanslarından elde edilen verilerle birlikte dalgalı bir hafta geçirdi. Özellikle bugün, ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed başkanlığı için nihai adayını açıklaması bekleniyor. Bu açıklama, piyasaların yönü üzerinde belirleyici bir rol oynayabilir.
ABD’deki ekonomik ve siyasi gelişmeler, varlık fiyatları üzerinde hissedilir bir etki yaratmaya devam ediyor. Hükümetin kısmi olarak dahi olsa yeniden kapanma ihtimali ve İran’a yönelik potansiyel askeri müdahale endişeleriyle başlayan bu hafta, Fed’in para politikası kararları ve teknoloji sektöründeki dev şirketlerin finansal tablolarından yansıyan karmaşık sinyallerle birlikte, risk alma iştahının sınırlı kaldığı bir atmosfere dönüştü.
Hükümetin kapanma riskleri henüz tam olarak bertaraf edilmiş değil. Bütçe paketi üzerindeki müzakereler devam ederken, ABD Senatosu Çoğunluk Lideri John Thune, hükümetin finansman görüşmelerinin olumlu bir yönde ilerlediğini ifade etti. Ancak, bu ilerlemenin ne kadar sürdürülebilir olduğu hala belirsizliğini koruyor.
ABD’deki son haberlere göre, Senato’daki Demokratlar ve Cumhuriyetçiler, beş ayrı harcama yasasından oluşan bir paket üzerinde uzlaşmaya vardı. Ancak, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) finansmanıyla ilgili altıncı bir yasa, paketin dışında bırakıldı. Bu durum, bütçe görüşmelerinde hala çözülmesi gereken bazı pürüzlerin olduğunu gösteriyor.
Analistler, ABD’de tarihin en uzun süren hükümet kapanmasının ardından tekrar bir kapanma yaşanmasının, piyasalardaki fiyatlama dengesini bozabileceği ve geleceğe yönelik beklentilerin yeniden değerlendirilmesine yol açabileceği konusunda uyarıyor. Bu tür bir durum, yatırımcı güvenini sarsabilir ve piyasalarda oynaklığın artmasına neden olabilir.
Trump’ın Fed başkanlığına aday göstereceği ismin kim olacağı, piyasalar tarafından büyük bir merakla bekleniyor. Trump’ın Fed başkanlığı için düşündüğü potansiyel adaylar arasında Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh ve varlık yönetimi şirketi BlackRock’ta yöneticilik görevini sürdüren Rick Rieder gibi isimler bulunuyor.
Bu adaylar arasında, eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh öne çıkıyor. ABD medyasında yer alan haberlere göre, Warsh’ın Trump tarafından Fed başkanlığına aday gösterilme olasılığı yüksek olarak değerlendiriliyor. Warsh’ın, geçmişte Trump’ın tüm politikalarını destekleyen bir figür olmaması, ancak son dönemde özellikle faiz oranlarının düşürülmesi gerektiği konusunda Trump ile benzer görüşlere sahip olması dikkat çekiyor.
Analistlere göre, Warsh’ın diğer adaylara kıyasla Fed’in bağımsızlığını koruma konusunda daha istekli olabileceği düşünülüyor. Bu durum, piyasaların Warsh’ın adaylığına nasıl tepki vereceği konusunda belirsizlik yaratıyor.
Altın ve Gümüş Piyasalarındaki Dalgalanma
Bu gelişmelerin etkisiyle dolar endeksinde bir toparlanma gözlemlenirken, dün ABD tahvil faizleri ile altın ve gümüş fiyatlarında düşüşler yaşandı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,23’e gerilerken, yeni işlem gününde yüzde 4,27 seviyesinde seyrediyor.
Altın ve gümüş piyasalarında sert fiyat hareketleri dikkat çekiyor. Altının ons fiyatı, dün 5.598 dolara kadar yükselerek rekor kırdıktan sonra, gelen satışlarla 5.105 dolara kadar geriledi. Ons altın, günü 5.396 dolardan tamamladı. Yeni günde ise yüzde 3,3’lük bir düşüşle 5.218 dolardan işlem görüyor.
Gümüş piyasasında da benzer bir tablo yaşandı. Dün 121 dolara yükselerek tarihi zirvesini gören gümüşün onsu, 106 dolara kadar geriledikten sonra günü 116,6 dolardan kapattı. Ons gümüş, yeni işlem gününde ise yüzde 4,7’lik bir düşüşle 111,1 dolardan alıcı buluyor.
Analistler, Trump’ın hükümetin kapanmaması için anlaşmaya sıcak bakabileceği beklentisinin, güvenli liman olarak görülen varlıklara olan talebi azalttığını belirtiyor. Ayrıca, ABD’nin Venezuela’ya uyguladığı yaptırımları hafifletmesiyle petrol arzındaki endişeler kısmen azalırken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,6 azalışla 68,4 dolara geriledi.
Makroekonomik verilerde ise, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 24 Ocak ile sona eren haftada 209 bine gerilemesine rağmen beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
ABD’nin dış ticaret açığı da geçen yılın kasım ayında aylık bazda yüzde 94,6’lık bir artışla 56,8 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde ülkenin ihracatı yüzde 3,6 azalırken, ithalatı yüzde 5 arttı.
Teknoloji Devlerinde Hisse Senedi Performansları
Kurumsal tarafta, bilançosunda gelir ve karının beklentileri aşmasına rağmen bulut büyümesinin yavaşladığını açıklayan Microsoft’un hisseleri yüzde 10 değer kaybetti ve piyasalara baskı yaptı. Hisselerdeki düşüşle birlikte Microsoft’un piyasa değeri yaklaşık 360 milyar dolar azaldı. Bu durum, teknoloji sektöründeki diğer şirketlerin hisse senetleri üzerinde de olumsuz bir etki yarattı.
Tesla’nın hisseleri de kar ve gelirinin beklentilerin üzerinde gelmesine rağmen yüzde 3’ten fazla geriledi. Meta’nın hisseleri ise şirketin beklentileri aşan kar ve gelir bildirmesi ve güçlü satış tahminleri açıklaması sonrasında yüzde 10’un üzerinde yükseldi.
Beklenenden daha iyi kar ve gelir açıklayan IBM’in hisseleri de yüzde 5 değer kazandı. Öte yandan, ABD basınında Amazon’un ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’a 50 milyar dolara kadar yatırım yapmak üzere görüşmelerde bulunduğuna dair haberler çıktı. Amazon’un hisseleri günü hafif bir düşüşle tamamladı.
Bu gelişmelerle New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,13, Nasdaq endeksi yüzde 0,72 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,11 arttı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa ve Asya Piyasalarındaki Durum
Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir hakim olurken, Trump’ın Fed başkanlığı için duyuracağı aday ve Avro Bölgesi ile Almanya’da açıklanacak büyüme verileri yatırımcıların odağına yerleşti.
Dolar endeksindeki toparlanmayla avro/dolar paritesi sınırlı da olsa geri çekildi. Avro/dolar paritesi yüzde 0,3 düşüşle 1,1930 seviyesinde bulunuyor. Jeopolitik gelişmeler tarafında Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD’nin olası İran saldırısı hakkında “Bölgenin yeni bir savaşa ihtiyacı olmadığını düşünüyorum.” dedi.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,17, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,06 artarken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,14 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,07 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Asya piyasalarında da karışık bir tablo gözlemlenirken, Japonya’daki makroekonomik veriler bölge gündeminde ön planda yer alıyor. Japonya’da enflasyon görünümüne ilişkin çerçeve çizen Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) ocak ayındaki yıllık artış yüzde 1,5 ile beklentilerin altında kaldı. Çekirdek TÜFE de yüzde 2 artışla tahminlerin gerisinde gerçekleşti.
Ülkede işsizlik oranı geçen yılın aralık ayında yıllık bazda yüzde 2,6 ile öngörülere paralel gerçekleşti. Aynı ayda sanayi üretimi önceki aya göre yüzde 0,1 azalırken, yıllık olarak yüzde 2,6’lık artış kaydetti. Tokyo çekirdek tüketici fiyat endeksindeki artış son 15 ayın en düşük düzeyine indi.
Ülkede açıklanan Tokyo TÜFE verisindeki artış hızı düşmesine karşın Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) para politikasında sıkılaşmaya gideceğine yönelik beklentiler gücünü koruyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi de yüzde 0,9 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 düştü.
Borsa İstanbul’da Rekor Kapanış
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,16 değer kazanarak 13.831,09 puanla rekor seviyeden tamamlarken, 302,5 milyar lira ile tüm zamanların en yüksek işlem hacmine ulaştı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 azalışla 14.502,00 puandan tamamladı.
Dolar/TL, dünü 43,4070’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 artışla 43,4900’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde dış ticaret dengesi ile Hizmet Üretici Fiyat Endeksi’nin, yurt dışında Almanya ve Avro Bölgesi’nde işsizlik oranı ile büyüme verilerinin, ABD’de ise Üretici Fiyat Endeksi’nin (ÜFE) başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasaların Bugün Takip Edeceği Veriler:
- 10.00 Türkiye, aralık ayı dış ticaret dengesi
- 10.00 Türkiye, aralık ayı Hizmet Üretici Fiyat Endeksi
- 11.55 Almanya, ocak ayı işsizlik oranı
- 12.00 Almanya, 4. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
- 13.00 Avro Bölgesi, 4. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
- 13.00 Avro Bölgesi, aralık ayı işsizlik oranı
- 16.00 Almanya, ocak ayı Tüketici Fiyat Endeksi
- 16.30 ABD, aralık ayı Üretici Fiyat Endeksi