Kur Korumalı Mevduat (KKM) Resmen Sona Erdi: Ekonomi Üzerindeki Etkileri Devam Edecek mi?

Türkiye ekonomisi için kritik bir dönüm noktası olarak değerlendirilen Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) aldığı kararla resmen sona erdi. TCMB, vadeleri dolan KKM hesaplarına ilişkin iki önemli tebliği yürürlükten kaldırarak bu tartışmalı uygulamanın fişini çekti. Bu karar, ekonomi çevrelerinde geniş yankı uyandırırken, Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Merkez Bankası eski Başekonomisti Prof. Dr. Ali Hakan Kara da kararı değerlendiren isimler arasında yer aldı.

Prof. Dr. Kara, KKM’nin sona ermesini mevcut ekonomi yönetiminin attığı en doğru adım olarak nitelendirirken, uygulamanın ekonomi üzerindeki etkilerinin bir süre daha devam edeceğini vurguladı. Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, KKM’nin bıraktığı izlere dikkat çeken Kara, gelir ve servet dağılımındaki bozulma, yüksek enflasyon, yüksek faiz, değerli Türk Lirası (TL) ve buna bağlı olarak zayıflayan sanayi üretimi ile ihracat gibi olumsuz sonuçların bir süre daha hissedileceğini belirtti.

KKM’nin Ekonomi Üzerindeki Olumsuz Etkileri

Kur Korumalı Mevduat, ilk uygulamaya konulduğu dönemde döviz kurundaki dalgalanmaları engellemek ve Türk Lirası’nı (TL) desteklemek amacıyla önemli bir araç olarak görülmüştü. Ancak zamanla uygulamanın, beklenen faydaları sağlamanın ötesinde, ekonomi üzerinde çeşitli olumsuz etkiler yarattığı yönünde eleştiriler yükselmeye başladı. Bu eleştirilerin temelinde, KKM’nin gelir dağılımını bozduğu, enflasyonu körüklediği, faiz oranlarını yükselttiği ve TL’nin değerini suni olarak yüksek tutarak sanayi üretimini ve ihracatı olumsuz etkilediği gibi argümanlar yer alıyordu.

Gelir ve Servet Dağılımında Bozulma

KKM uygulamasının en çok eleştirilen yönlerinden biri, gelir ve servet dağılımını daha da bozduğu iddiasıydı. Uygulama, döviz kuru yükseldiğinde mevduat sahiplerine kur farkını ödeyerek onların gelirlerini korurken, bu ödemelerin kamu kaynaklarından yapılması nedeniyle toplumun genelinin vergi yükünü artırdığı savunuldu. Bu durum, zaten var olan gelir eşitsizliğini derinleştirerek toplumsal adaletsizliği artırdığı şeklinde yorumlandı. Kısacası, KKM zenginlerin servetini korurken, orta ve düşük gelirli kesimlerin vergi yükünü artırarak gelir dağılımında adaletsizliğe neden oldu.

Yüksek Enflasyon

KKM’nin enflasyon üzerindeki etkisi de tartışma konusu olan bir diğer önemli faktördü. Uygulama, döviz kuru yükseldiğinde mevduat sahiplerine yapılan kur farkı ödemelerinin, piyasadaki TL miktarını artırarak enflasyonu körüklediği iddia edildi. Ayrıca, KKM nedeniyle döviz talebinin azalması ve TL’nin değerinin suni olarak yüksek tutulması, ithalatı ucuzlatarak yerli üretimi baskı altında tuttuğu ve bu durumun da enflasyonu artırdığı savunuldu. Enflasyonun yükselmesi, tüketicilerin satın alma gücünü azaltarak ekonomik sıkıntıları daha da derinleştirdi.

Yüksek Faiz

KKM uygulamasının faiz oranları üzerindeki etkisi de yakından takip edildi. Uygulama, döviz kurundaki dalgalanmaları engellemek amacıyla yüksek faiz oranlarını destekleyerek kredi maliyetlerini artırdığı ve bu durumun yatırımları ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediği belirtildi. Yüksek faiz oranları, işletmelerin kredi kullanarak yatırım yapmasını zorlaştırırken, tüketicilerin de kredi kullanarak harcama yapmasını engelledi. Bu durum, ekonomik aktiviteyi yavaşlatarak işsizliğin artmasına neden oldu.

Değerli TL ve Zayıflayan Sanayi Üretimi ve İhracat

KKM’nin TL’nin değerini suni olarak yüksek tutması, sanayi üretimi ve ihracat üzerinde olumsuz etkiler yarattığı iddia edildi. Değerli TL, ithalatı ucuzlatırken ihracatı pahalılaştırarak Türk ürünlerinin rekabet gücünü azalttı. Bu durum, sanayi üretiminin azalmasına, ihracatın düşmesine ve dış ticaret açığının artmasına neden oldu. Sanayi üretiminin azalması, istihdamı olumsuz etkileyerek işsizliğin artmasına yol açtı.

KKM’nin Sona Ermesinin Ardından Beklentiler

KKM uygulamasının sona ermesiyle birlikte, ekonomi çevreleri geleceğe yönelik beklentilerini dile getirmeye başladı. Bazı ekonomistler, KKM’nin sona ermesinin TL’nin değerinin serbest piyasa koşullarında belirlenmesini sağlayarak ekonominin daha sağlıklı bir yapıya kavuşmasına yardımcı olacağını savunurken, bazıları ise KKM’nin yarattığı olumsuz etkilerin bir süre daha devam edeceğini ve ekonomi yönetiminin bu etkileri azaltmaya yönelik politikalar izlemesi gerektiğini vurguluyor.

Önümüzdeki dönemde, ekonomi yönetiminin KKM’nin yarattığı olumsuz etkileri azaltmaya yönelik atacağı adımlar büyük önem taşıyor. Bu adımlar arasında, gelir dağılımını düzeltmeye yönelik sosyal politikaların güçlendirilmesi, enflasyonu düşürmeye yönelik sıkı para politikalarının uygulanması, faiz oranlarını düşürmeye yönelik yapısal reformların yapılması ve sanayi üretimini ve ihracatı desteklemeye yönelik teşviklerin sağlanması yer alabilir. Bu politikaların başarılı bir şekilde uygulanması, Türk ekonomisinin daha sürdürülebilir ve dengeli bir büyüme yoluna girmesine yardımcı olabilir.

Sonuç

Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasının sona ermesi, Türk ekonomisi için önemli bir dönüm noktasıdır. Uygulama, ilk etapta döviz kurundaki dalgalanmaları engelleme ve TL’yi destekleme amacını taşısa da zamanla ekonomi üzerinde çeşitli olumsuz etkiler yarattığı yönünde eleştiriler almıştır. Bu nedenle, KKM’nin sona ermesi, ekonomi çevrelerinde genel olarak olumlu karşılanmıştır. Ancak, KKM’nin yarattığı olumsuz etkilerin bir süre daha devam edeceği ve ekonomi yönetiminin bu etkileri azaltmaya yönelik politikalar izlemesi gerektiği unutulmamalıdır. Gelecekte, Türk ekonomisinin daha sürdürülebilir ve dengeli bir büyüme yoluna girmesi için ekonomi yönetiminin doğru politikalar uygulaması ve yapısal reformlar yapması büyük önem taşımaktadır.