Türk Müteahhitlik Sektörü Dünya Sahnesinde Parlıyor: 2023’te 27,4 Milyar Dolarlık Proje Hacmiyle Yarım Trilyon Dolara Ulaşıldı

Türk müteahhitlik sektörü, uluslararası alandaki başarısını 2023 yılında da sürdürerek göz kamaştırıcı bir performans sergiledi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın açıklamalarına göre, yurt dışı müteahhitlik hizmetleri, geride bıraktığımız yılı 27,4 milyar dolarlık devasa bir proje değeriyle tamamladı. Bu etkileyici rakamla birlikte, 1972 yılından bu yana tam 135 ülkede üstlenilen projelerin toplam değeri 501 milyar 900 milyon dolara, yani yarım trilyon dolar sınırına dayandı. Bu büyük başarı, Türkiye’nin küresel inşaat ve mühendislik pazarındaki güçlü konumunu bir kez daha kanıtlıyor.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye Müteahhitler Birliği’nde düzenlenen “Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri 2023 Yılı Değerlendirmesi” toplantısında sektörün devrim niteliğindeki başarılarını detaylandırdı. Bakan Bolat, konuşmasında Türk ekonomisinin genel seyrine ilişkin önemli veriler de paylaştı. 2023 yılında Türkiye’nin toplam ihracatının 255,8 milyar dolara ulaştığını belirten Bolat, enflasyonla mücadelede kaydedilen ilerlemeye de dikkat çekti. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan son verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) aylık bazda yüzde 3’ün altına gerilen artış (Aralık ayında yüzde 2,93), temmuzda başlayan yüksek oranlı artışların artık kontrol altına alındığını gösteriyor. Bakan Bolat bu gelişmeyi, ülke ekonomisi için oldukça sevindirici bir haber olarak nitelendirdi.

Ekonomik göstergelerdeki iyileşmelere vurgu yapan Bakan Bolat, dış ticaret açığı ve cari açığın ağustos ayından bu yana istikrarlı bir şekilde gerilediğini ve bu yılın ilk çeyreğinde de cari açıktaki azalmanın devam edeceğini ifade etti. Bu olumlu tablo, yurt dışı müteahhitlik sektörü için de sağlam bir zemin oluşturarak, Türk firmalarının küresel pazardaki rekabet gücünü artırıyor ve yeni projelere yönelme konusunda güven veriyor. Türk müteahhitlerinin dünya genelinde bir marka haline geldiğini ve bu prestijli konumlarını koruduklarını gururla belirten Bolat, yurt dışında tamamlanan her projenin, yalnızca bir inşaat eseri olmakla kalmayıp aynı zamanda Türkiye’yi temsil eden birer gurur nişanesi olduğunu vurguladı. Bu projeler, Türk mühendisliğinin ve işçiliğinin kalitesini, güvenilirliğini ve uzmanlığını uluslararası arenaya taşıyor.

Yarım Trilyon Dolarlık Dev Hacim ve Küresel Etki

Bakan Bolat, yurt dışı müteahhitlik sektörünün 2023 yılını 27,4 milyar dolarlık rekor bir proje değeriyle kapattığı bilgisini aktarırken, sektörün tarihsel başarısına da ışık tuttu. 2023 yıl sonu itibarıyla Türk müteahhitlerinin üstlendiği toplam proje sayısı 12 bin 71’e ulaştı. Bu projeler, dünya genelinde tam 135 farklı ülkede başarıyla kazanıldı, tamamlandı veya halen devam etmektedir. 1972’den bu yana geçen sürede, 135 ülkede üstlenilen 12 bin 71 projenin toplam değeri 501 milyar 900 milyon dolara, yani adeta yarım trilyon dolara yükseldi. Bu muazzam değerin 452 milyar dolarının, özellikle son 21 yılda elde edilmiş olması, sektörün son dönemdeki ivmesini ve büyüme potansiyelini açıkça ortaya koyuyor. Bu büyüme, sadece ekonomik bir başarı değil, aynı zamanda Türkiye’nin uluslararası arenadaki itibarını ve etki alanını artıran stratejik bir kazanımdır.

Bölgelere Göre Proje Dağılımı ve Başarı Hikayeleri

Türk müteahhitlerinin 2023’te kazandığı 27,4 milyar dolarlık inşaat işlerinin bölgesel dağılımı, sektörün küresel erişimini ve çeşitli pazarlardaki etkinliğini gözler önüne seriyor. Proje büyüklüğü bakımından Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri, yüzde 38’lik pay ile yine birinci sıradaki yerini korudu. Bu bölge, Türk müteahhitleri için geleneksel ve güvenilir bir pazar olmaya devam ediyor. İkinci sırada ise yüzde 27,1’lik payla Avrupa bölgesi yer alıyor. Türk firmalarının Avrupa pazarındaki yükselişi, özellikle yüksek standartlardaki ve teknoloji yoğun projelerdeki kabiliyetlerini kanıtlıyor. Orta Doğu bölgesi yaklaşık yüzde 20’lik payla üçüncü sırada yer alırken, Afrika kıtası da yüzde 11,6’lık payla konumunu sağlamlaştırmış durumda. Afrika, son yıllarda Türk müteahhitleri için yeni ve dinamik bir büyüme alanı olarak öne çıkıyor.

Önemli Pazarlar ve Sembol Projeler

İlk 10 ülkeye bakıldığında, savaş şartlarına rağmen Rusya’nın Türk müteahhitleri için ilk sıradaki yerini koruduğu görülüyor. 2023’te Rusya’da 4,6 milyar dolarlık projeler kazanıldı. Bu durum, Türk firmalarının zorlu koşullara rağmen stratejik pazarlardaki varlıklarını sürdürme ve güven ilişkilerini devam ettirme yeteneğini gösteriyor. Rusya’yı takiben, demiryolu, metro ve karayolu projelerinin üstlenildiği Romanya, 3,6 milyar dolarlık bir büyüklükle ikinci sırada yer alıyor. Romanya, Avrupa Birliği üyesi olması ve altyapı yatırımlarına ağırlık vermesi nedeniyle Türk firmaları için cazip bir pazar haline geldi. Geleneksel pazarlarımızdan Türkmenistan ve Suudi Arabistan, sırasıyla üçüncü ve dördüncü sıradaki yerlerini koruyor. Özellikle Suudi Arabistan’da, 2023 yılı içinde firmalarımızın Suudi işverenlerle ve büyük yatırımcı firmalarla gerçekleştirdiği temaslar, gelecekteki projeler için umut vadeden sonuçlar doğurmaya başladı.

Bakan Bolat, Türk firmalarının Irak ve Libya pazarlarında da önemli projeler üstlendiğini ve bu bölgelerde ilk 10 ülke arasında yer almayı başardığını dile getirdi. Bu ülkelerdeki yeniden yapılanma süreçleri, Türk müteahhitleri için geniş fırsatlar sunuyor. Azerbaycan da, müteahhitlerimizin başarılı olduğu ilk 10 ülke arasında yer alarak, kardeş ülke ile güçlü işbirliğini sürdürüyor.

Avrupa’da son yıllarda kazanılan projelerin sayısındaki artış dikkat çekicidir. En fazla proje üstlenilen ikinci ülke konumundaki Romanya’nın yanı sıra, Kuzey Makedonya ve İspanya’da da Türk müteahhitleri önemli projelere imza attılar. Bakan Bolat, İspanya’da Barcelona Futbol Kulübü’nün stadyum yenileme projesinin, yurt dışında müteahhitlerimizin kazandığı sembol projelerden biri olduğunu özellikle belirtti. Bu tür prestijli projeler, Türk müteahhitlik sektörünün sadece hacim olarak değil, aynı zamanda nitelik olarak da ne kadar ileri bir seviyeye geldiğini gösteriyor.

Küresel Sıralamadaki İstikrarlı İkincilik

Engineering News-Record (ENR) Dergisi’nin dünya genelindeki en büyük 250 müteahhitlik firması listesinde Türkiye’nin istikrarlı bir şekilde dünya ikincisi konumunu koruduğunu vurgulayan Bakan Bolat, “Uzun yıllardır 40 ila 45 arasındaki firmamız bu prestijli listede yer almaktadır. Bu durum, Türk müteahhitlerinin küresel rekabet gücünü ve sektördeki derinliğini açıkça ortaya koymaktadır. Dünyadaki toplam üstlenilen proje büyüklüklerinin yaklaşık yüzde 5’ini Türk müteahhitleri kazanmaktadır” şeklinde konuştu. Bu oran, Türkiye’nin küresel inşaat pazarında ne denli büyük bir paya sahip olduğunu ve bu alandaki uzmanlığını gözler önüne seriyor.

Teknik Müşavirlik Sektörünün Yükselişi

Türk yurt dışı teknik müşavirlik sektörü de müteahhitlik sektörü gibi uluslararası alanda bir marka haline gelmesinden büyük memnuniyet duyulmaktadır. Bakan Bolat, “Teknik müşavirlik sektörümüz 2023’te 233,4 milyon dolar gibi küresel büyüklüğüne nispetle oldukça ciddi bir gelir elde etmiştir. Amacımız, her yıl en az 200 milyon dolarlık proje büyüklüğünü aşmak ve bu başarıyı istikrarlı bir şekilde devam ettirmektir” ifadesini kullandı. Teknik müşavirlik hizmetleri, projelerin tasarımından denetimine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan, yüksek katma değerli hizmetler sunarak Türk mühendislik bilgisini ve deneyimini dünyaya taşıyor.

Bakan Bolat, teknik müşavirlik proje değerinin toplamda 137 ülkede 3,2 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Bu rakam, Türk teknik müşavirlerinin küresel ölçekteki etkisini ve uzmanlık alanlarını gösteriyor. Teknik müşavirlik sektörünün bölgesel dağılımında bakıldığında, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Orta Doğu ülkelerinin önde geldiği görülüyor. Bunun yanı sıra, son zamanlarda Asya ülkelerine de başarılı bir açılım yapıldığı ve bu yeni pazarlarda önemli projeler kazanıldığı belirtildi.

Birkaç yıl aradan sonra Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de teknik müşavirlik ve mimarlık projelerinin kazanıldığı ülkeler arasında yer aldığı gözlemleniyor. Bakan Bolat, bu ülkelerle kurulan sıcak siyasi ilişkilerin meyvelerini almaya başladıklarını ifade etti. Bu durum, diplomatik ilişkilerin ekonomik işbirliğine nasıl olumlu yansıdığını ve yeni pazar fırsatları yarattığını gösteriyor.

Bakanlığın Destekleri ve Gelecek Stratejileri

Ticaret Bakanlığı olarak, yurt dışı inşaat sektörünün Türkiye ekonomisi ve ülke imajı açısından ne kadar önemli olduğunun farkında olduklarını ifade eden Bakan Bolat, müteahhitleri desteklemeye kararlı olduklarını belirtti. Bu kapsamda, sektörün uluslararası rekabetçiliğini artırmak amacıyla çeşitli stratejiler geliştiriliyor.

Bakan Bolat, “Bu çerçevede, farklı ülke firmaları ile ortaklıkla üçüncü ülkelerde işbirlikleri, konsorsiyumlar kurmak bakanlık olarak önem verdiğimiz başlıklar arasındadır” dedi. Bu tür ortaklıklar, Türk firmalarının tek başlarına erişmekte zorlanabileceği büyük ölçekli ve karmaşık projelere dahil olmalarını sağlayarak riskleri dağıtıyor ve deneyim paylaşımını teşvik ediyor. Ayrıca, finansal ve teknik çalışmalarla gelişmiş ülkeler başta olmak üzere farklı pazarlarda daha fazla proje üstlenerek pazar çeşitliliğini artırmayı hedeflediklerini de sözlerine ekledi. Bu strateji, sektörün geleneksel pazarlara olan bağımlılığını azaltarak, daha geniş bir coğrafyada sürdürülebilir büyüme sağlamasına olanak tanıyacak.

Özetle, Türk müteahhitlik ve teknik müşavirlik sektörü, 2023 yılında elde ettiği rekor değerlerle küresel arenada gücünü ve itibarını perçinlemiştir. Yarım trilyon dolara ulaşan toplam proje hacmi, Türkiye’nin mühendislik ve inşaat alanındaki uzmanlığını tüm dünyaya kanıtlamaktadır. Ticaret Bakanlığı’nın sektöre yönelik devam eden destekleri ve pazar çeşitliliğine odaklanan stratejileri sayesinde, Türk firmalarının önümüzdeki dönemde de bu başarı grafiğini yukarı taşımaya devam etmesi beklenmektedir. Bu başarılar, yalnızca ekonomik büyümenin bir göstergesi olmakla kalmıyor, aynı zamanda Türkiye’nin uluslararası alandaki prestijini ve etki alanını da güçlendiriyor.