Türkiye Yönetim Kurulu Barometresi 2023: Kurumsal Yönetimde Etkinlik Artışı ve İstihdam Odaklı Büyüme

Türk iş dünyasının nabzını tutan önemli araştırmalardan biri olan ‘Türkiye Yönetim Kurulu Barometresi 2023’ sonuçları, kurumsal yönetimde kaydedilen ilerlemeyi ve şirketlerin geleceğe yönelik istihdam planlarını gözler önüne serdi. Yönetim Kurulu Üyeleri Derneği (YÜD) ve Bain & Company İstanbul Ofisi iş birliğiyle bu yıl ikincisi gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, Türkiye’deki şirketlerin yönetim kurullarının etkinlik düzeyinde önemli bir artış kaydettiğini gösteriyor. Buna göre, Türkiye’deki Yönetim Kurulu Etkinlik Skoru, 2023 yılında %8’lik bir yükselişle 3,9 seviyesine ulaşarak kurumsal yönetim kalitesindeki gelişimi teyit etti. Aynı zamanda, araştırmaya katılan şirketlerin %39’u önümüzdeki dönemde istihdamı artırmayı hedeflediğini belirterek, ekonomiye olan güvenin ve büyüme beklentilerinin somut bir göstergesi oldu.

Araştırmanın Kapsamı ve Metodolojisi: Türk İş Dünyasından Geniş Bir Perspektif

‘Türkiye Yönetim Kurulu Barometresi 2023’ araştırması, Türk şirketlerinin yönetim süreçlerine ışık tutan değerli bir kaynak niteliği taşıyor. İstanbul’da düzenlenen bir lansman etkinliğiyle kamuoyuyla paylaşılan bu çalışmada, YÜD ve Bain & Company İstanbul Ofisi, 2023 yılının ikinci yarısında gerçekleştirdiği detaylı anketler aracılığıyla veri topladı. Türkiye genelindeki ağırlıklı olarak halka açık ve aile şirketlerinde görev yapan toplam 135 Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO ile yürütülen bu çalışma, Türk iş dünyasının üst düzey yöneticilerinin bakış açılarını, yönetim kurulu etkinliklerini ve güncel gündem maddelerini derinlemesine analiz etti. Araştırmanın amacı, şirketlerin yönetim kurullarının performansını ölçmek, güçlü yönlerini ve gelişim alanlarını belirlemek, böylece Türkiye’deki kurumsal yönetim standartlarının yükseltilmesine katkıda bulunmaktır. Katılımcıların geniş yelpazesi, farklı sektörlerden ve şirket yapılarından gelen verilerin güvenilirliğini ve temsil gücünü artırmaktadır.

Yönetim Kurulu Etkinlik Skoru Yükseliyor: Kurumsal Yönetimde Olumlu Bir Trend

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, Türkiye’deki Yönetim Kurulu Etkinlik Skoru’ndaki kayda değer artış oldu. 2022 yılında 1-5 arası bir skalada 3,6 olarak ölçülen bu skor, 2023 senesinde %8’lik bir yükselişle 3,9 düzeyine ulaştı. Bu artış, geçen yıl içerisinde şirket yönetim kurullarının genel etkinliğinde somut bir iyileşme yaşandığını açıkça ortaya koyuyor. Yönetim Kurulu Etkinlik Skoru, bir yönetim kurulunun strateji belirleme, risk yönetimi, üst düzey yönetimi denetleme, sürdürülebilirlik konularına entegrasyon ve genel karar alma süreçlerindeki yeterliliğini gösteren kritik bir göstergedir. Bu yükseliş, Türk şirketlerinin değişen küresel ve yerel dinamiklere daha hızlı adapte olduğunu, profesyonel yönetim anlayışını benimsediğini ve yönetim kurulu üyelerinin yetkinliklerinin arttığını işaret etmektedir. Daha etkin yönetim kurulları, şirketlerin belirsizliklerle dolu ekonomik ortamlarda daha dirençli olmalarına, doğru stratejiler geliştirmelerine ve sürdürülebilir büyüme hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmaktadır.

İstihdam Artışı Hedefi: Ekonomiye Güvenin ve Büyüme Beklentisinin Yansıması

Araştırmanın ortaya koyduğu bir diğer önemli bulgu ise, Türk şirketlerinin istihdam piyasasına yönelik olumlu bakış açısıdır. Katılımcı şirketlerin %39’u, önümüzdeki dönemde istihdamı artırmayı planladığını belirtti. Bu oran, Türk iş dünyasında mevcut ekonomik koşullara rağmen geleceğe yönelik güçlü bir güvenin ve büyüme beklentisinin olduğunu göstermektedir. İstihdam artışı hedefi, şirketlerin iş hacimlerini genişletme, yeni projelere yatırım yapma ve pazar paylarını artırma niyetlerinin bir yansımasıdır. Aynı zamanda, bu durum ülke ekonomisi için de olumlu bir sinyal teşkil etmektedir; çünkü istihdamdaki artış, hane halkı gelirlerinde artışa, tüketimde canlılığa ve genel ekonomik büyümeye katkıda bulunmaktadır. Şirketlerin yeni işgücü yaratma konusundaki bu istekliliği, Türkiye’nin ekonomik potansiyelini ve işletmelerin bu potansiyeli değerlendirme arzusunu vurgulamaktadır. Bu durum, nitelikli işgücüne olan talebin artacağını ve mesleki gelişim fırsatlarının genişleyeceğini de düşündürmektedir.

Mehmet Sami’nin Değerlendirmeleri: Kurumsal Yönetimin Geleceğine Dair Stratejik Bakış

Yönetim Kurulu Üyeleri Derneği (YÜD) Başkanı Mehmet Sami, ‘Türkiye Yönetim Kurulu Barometresi 2023’ araştırmasının lansmanında yaptığı konuşmada, kurumsal yönetimin önemini ve gelecek hedeflerini vurguladı. Sami, YÜD’ün kuruluş felsefesini, şirketlerin geleceğinin aktif, profesyonel ve sürdürülebilir yönetim kurullarının varlığına bağlı olduğu inancı üzerine kurduklarını belirtti. Bu inanç, günümüz iş dünyasının dinamik ve karmaşık yapısında yönetim kurullarının stratejik rolünü daha da ön plana çıkarmaktadır.

YÜD’ü kurarken şirketlerin geleceğinin aktif, profesyonel ve sürdürülebilir yönetim kurullarının varlığına duyduğumuz inançla yola çıktık. Geldiğimiz noktada sürdürülebilirlik gündemi ve ÇSY (çevre, sosyal, yönetişim – “ESG”) kriterleri kapsamında dünyada ve ülkemizde geliştirilen yeni standartlar, yönetim kurullarının şirketin devamlılığı ve büyümesi için doğru stratejiler geliştirmesi gerektiğini bizlere bir kez daha gösterdi. Şirketlerde hakim ortakların, bir kurumun kaderini belirleme yetkisine sahip yönetim kurullarının kompozisyonu, gündemi, komite oluşturma ve çalıştırma kabiliyeti, risk ve fırsatların değerlendirilme kapasitesi gibi konuları daha fazla sahiplenmesi gerektiğini de gözlemliyoruz. Bu yıl gerçekleştirdiğimiz çalışmada yönetim kurullarının etkinliklerinin yıllar içerisindeki değişimini göreceğimiz Yönetim Kurulları Etkinlik Skoru’nda geçtiğimiz yıla kıyasla bir artış oldu. Ankette 1 yılda gelişme sağlanan ve odaklanılması gereken alanları detayları ile görürken, yıllar içerisinde etkinlik skorunun gelişimi bizlere çok daha detaylı bir analiz yapma fırsatı verecek. Her sene düzenli olarak ölçeceğimiz skor ile şirketler, yönetim kurulları ve kamu otoriteleri ile yol haritaları geliştirmeyi hedefliyoruz.

Yönetim Kurullarının Etkinlik Skoru yükseliyor

Sürdürülebilirlik ve ÇSY (ESG) Kriterlerinin Yönetim Kurulları Üzerindeki Etkisi

Mehmet Sami, günümüzde sürdürülebilirlik gündeminin ve ÇSY (Çevre, Sosyal, Yönetişim – ESG) kriterlerinin hem küresel hem de yerel ölçekte şirketler için ne denli hayati bir önem taşıdığına dikkat çekti. Gelişen yeni standartlar, yönetim kurullarının yalnızca finansal performansa odaklanmakla kalmayıp, aynı zamanda çevresel etkileri azaltma, sosyal sorumlulukları yerine getirme ve şeffaf bir yönetişim yapısı oluşturma konusunda da aktif rol oynaması gerektiğini ortaya koyuyor. Sami’ye göre, bu kriterler, şirketlerin sadece kısa vadeli kazançlarını değil, uzun vadeli devamlılığını ve sürdürülebilir büyümesini de doğrudan etkilemektedir. Yönetim kurulları, bu kritik alanlarda doğru stratejiler geliştirerek, şirketlerin risklerini minimize etmeli ve yeni fırsatlar yaratmalıdır.

Hakim Ortakların Rolü ve Yönetim Kurulu Kompozisyonunun Önemi

Sami’nin vurguladığı bir diğer önemli nokta ise, şirketlerdeki hakim ortakların yönetim kurulları üzerindeki sorumluluğudur. Hakim ortakların, bir kurumun kaderini belirleme yetkisine sahip yönetim kurullarının kompozisyonu, gündemi, komite oluşturma ve çalıştırma kabiliyeti, risk ve fırsatların değerlendirilme kapasitesi gibi konuları daha fazla sahiplenmesi gerektiği belirtildi. Etkin bir yönetim kurulu, farklı yetkinliklere sahip, bağımsız ve deneyimli üyelerden oluşmalıdır. Hakim ortakların bu konularda proaktif olması, yönetim kurulunun bağımsızlığını, tarafsızlığını ve profesyonelliğini güçlendirerek, şirketin daha sağlam kararlar almasına zemin hazırlar. Bu, aynı zamanda, kurumsal yönetişim ilkelerinin daha güçlü bir şekilde uygulanmasını ve şirketin genel itibarına katkıda bulunmasını sağlar.

Yıllık Etkinlik Skorunun Gelecek Yol Haritaları İçin Değeri

Mehmet Sami, Yönetim Kurulları Etkinlik Skoru’nun yıllık bazda ölçülmesinin uzun vadeli analizler için kritik olduğunu ifade etti. Geçen yıla kıyasla kaydedilen artışın sevindirici olduğunu ancak asıl değerin, bu skorun yıllar içerisindeki değişimini takip etmekte yattığını belirtti. Yıllık olarak düzenli bir şekilde ölçülecek bu skor, şirketlere, yönetim kurullarına ve hatta kamu otoritelerine, gelişim sağlanan ve odaklanılması gereken alanları detaylı bir şekilde gösterme fırsatı sunacaktır. Bu sürekli ölçüm ve analiz süreci, kurumsal yönetişimde bir yol haritası oluşturulmasına, stratejik hedefler belirlenmesine ve Türk iş dünyasının uluslararası standartlara ulaşmasında önemli bir rol oynamasına olanak tanıyacaktır. Bu sayede, Türkiye’deki şirketler, daha sağlam, şeffaf ve sürdürülebilir bir yönetim yapısına kavuşma yolunda ilerleyecektir.

Sektörel Performans Analizi: Kim Lider, Kim Gelişime Açık?

Araştırma, Yönetim Kurulu Etkinlik Skorlarını sektör bazında karşılaştırma imkanı da sundu. Katılımcıların en çok bulunduğu 10 sektör baz alınarak yapılan değerlendirmede, “Finansal Hizmetler” sektörü 4,2 gibi yüksek bir skorla en etkin yönetim kurullarına sahip sektör olarak öne çıktı. Finans sektörünün, sıkı düzenlemeler, yüksek risk yönetimi gereksinimleri ve şeffaflık beklentileri nedeniyle zaten güçlü kurumsal yönetim pratiklerine sahip olması bu sonucun temel nedenlerinden biri olabilir. Bu sektördeki şirketler, genellikle daha tecrübeli bağımsız yönetim kurulu üyelerine, gelişmiş iç denetim mekanizmalarına ve uluslararası normlara uygun yönetişim yapılarına sahiptir.

Öte yandan, “Kimya, ilaç, petrol ve plastik imalatı” sektörü 3,5 ile en düşük skoru aldı. Bu durum, sektörün doğasından kaynaklanan özel zorluklara işaret edebilir. Bu sektörler, yoğun Ar-Ge yatırımları, çevresel düzenlemeler, küresel tedarik zinciri karmaşıklığı ve yüksek sermaye gereksinimleri gibi faktörlerle karşı karşıyadır. Bu kompleks yapı, yönetim kurullarının karar alma süreçlerini ve risk yönetimini daha karmaşık hale getirebilir. Düşük skor, bu sektörlerdeki yönetim kurullarının mevcut zorluklara adapte olma, sürdürülebilirlik ve ÇSY kriterlerini entegre etme veya stratejik yönlendirme kabiliyetlerini artırma konusunda ek çabalara ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Bu sektörlerin, finansal hizmetler gibi lider sektörlerin en iyi pratiklerini incelemesi ve kurumsal yönetim yapılarını güçlendirmeye odaklanması önemlidir.

Sonuç ve Gelecek Perspektifleri: Kurumsal Yönetim Odaklı Bir Türkiye

‘Türkiye Yönetim Kurulu Barometresi 2023’ araştırması, Türk iş dünyasının kurumsal yönetim alanında önemli bir gelişim kaydettiğini ve geleceğe yönelik olumlu beklentilere sahip olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Yönetim Kurulu Etkinlik Skoru’ndaki artış, şirketlerin profesyonel yönetim anlayışını benimseme ve uluslararası standartlara uyum sağlama konusundaki kararlılığını göstermektedir. İstihdamı artırma hedefi ise, ekonomik büyüme ve istikrara olan inancın somut bir yansımasıdır. Mehmet Sami’nin de belirttiği gibi, sürdürülebilirlik, ÇSY kriterleri ve hakim ortakların aktif rolü, modern kurumsal yönetimin temel taşlarını oluşturmaktadır. Bu araştırma, şirketlere kendi yönetim kurulu performanslarını değerlendirme, güçlü yönlerini pekiştirme ve gelişim alanlarını belirleme konusunda değerli bir referans sunmaktadır. Türkiye’nin ekonomik büyümesini sürdürmesi ve küresel rekabette öne çıkabilmesi için güçlü, şeffaf ve etkin kurumsal yönetim yapılarına sahip olması hayati öneme sahiptir. YÜD ve Bain & Company tarafından her yıl düzenli olarak yapılacak bu tür barometre çalışmaları, Türk şirketlerinin bu yoldaki ilerlemesini takip etmek ve onlara yol göstermek açısından kritik bir rol oynamaya devam edecektir. Gelecekte, daha da güçlenmiş yönetim kurullarıyla Türkiye’nin iş dünyasının daha parlak bir geleceğe yürüyeceği öngörülmektedir.

Kaynak: Foreks