Türkiye’nin Komşu Ülkelere İhracatı İlk Çeyrekte 6.2 Milyar Doları Aştı: Bölgesel Ticaret Hacmi Rekor Kırıyor

Türkiye ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde gösterdiği dış ticaret performansıyla dikkatleri üzerine çekmeye devam ediyor. Özellikle coğrafi yakınlığın getirdiği stratejik avantajları değerlendiren Türkiye, komşu ülkelerle olan ticari ilişkilerini her geçen gün daha da güçlendiriyor. Bu yılın ocak-mart dönemine ait veriler, Türkiye’nin komşu pazarlardaki etkinliğini ve ihracat potansiyelini bir kez daha gözler önüne serdi. Bulgaristan, Ermenistan, Gürcistan, Irak, İran, Suriye ve Yunanistan gibi kara ve deniz sınır komşularımıza yapılan ihracat, toplamda 6 milyar 243 milyon 71 bin dolarlık bir hacme ulaşarak önemli bir başarıya imza attı.

Ticaret Bakanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan güncel verilere göre, Türkiye’nin genel dış satımı yılın ilk üç ayında 65,3 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Bu devasa rakamın yaklaşık yüzde 9,6’lık bir kısmı, yani 6,2 milyar dolarlık payı doğrudan komşu ülkelere yapılan ihracattan geldi. Bu oran, bölgesel ticaretin Türkiye’nin toplam ihracatındaki stratejik yerini ve önemini açıkça ortaya koymaktadır. Küresel ekonomideki dalgalanmalara rağmen, komşu ülkelerle kurulan sağlam ticari köprüler, Türkiye’nin ihracat hedeflerine ulaşmasında kilit rol oynamaktadır.

Komşu Ülkelere İhracatta Yüzde 5,6’lık Artış

2025 yılının ocak-mart döneminde komşu ülkelere yönelik ihracat performansı, geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında kayda değer bir artış sergiledi. 2024 yılının ilk çeyreğinde komşularımıza yapılan ihracat 5 milyar 910 milyon 298 bin dolar seviyesindeyken, bu yıl aynı dönemde yüzde 5,6’lık bir artışla 6 milyar 243 milyon 71 bin dolara yükseldi. Bu artış, Türkiye’nin bölgedeki ekonomik nüfuzunun arttığını ve ikili ticari ilişkilerin derinleştiğini göstermektedir. Özellikle son dönemde yaşanan küresel tedarik zinciri sorunları ve artan navlun maliyetleri düşünüldüğünde, kara komşularıyla yapılan ticaretin lojistik avantajları sayesinde daha da cazip hale geldiği söylenebilir.

Bölgesel iş birliğinin ve iyi komşuluk ilişkilerinin ekonomik kalkınma üzerindeki olumlu etkileri, bu ihracat rakamlarında net bir şekilde görülmektedir. Türkiye, bulunduğu coğrafyanın sunduğu imkanları değerlendirerek hem kendi ekonomisini güçlendirmekte hem de komşu ülkelerin kalkınmasına katkıda bulunmaktadır. Bu ticaret hacmi, sadece mal alışverişini değil, aynı zamanda kültürel ve sosyal bağların da pekişmesini sağlamaktadır.

Komşu Pazarlarda Lider Ülkeler ve Dikkat Çeken Artışlar

Komşu ülkelere yapılan ihracatta, geleneksel olarak güçlü pazarların yanı sıra, bazı ülkelerde gözle görülür artışlar yaşandığı görüldü. Bu dönemde en fazla ihracat yapılan ülke, 2 milyar 563 milyon 861 bin dolarla Irak oldu. Irak, Türkiye’nin en büyük kara sınır komşularından biri olmasının yanı sıra, önemli bir ticaret ortağı konumundadır. İnşaat malzemelerinden gıda ürünlerine, tekstilden makineye kadar geniş bir yelpazede ürün ihraç edilen Irak pazarı, Türkiye için her zaman büyük bir potansiyel barındırmaktadır. Bölgesel istikrarın artmasıyla birlikte, bu ülkeye yönelik ihracatın daha da ivme kazanması beklenmektedir.

Irak’ı 1 milyar 176 milyon 583 bin dolarla Bulgaristan izledi. Avrupa Birliği üyesi olan Bulgaristan, Türkiye için Avrupa’ya açılan önemli bir kapıdır. Özellikle transit ticaret ve lojistik alanında kilit bir rol oynayan Bulgaristan ile olan ticari ilişkiler, Türkiye’nin AB pazarına erişimi açısından stratejik bir öneme sahiptir. Karayolu taşımacılığı ağlarının gelişmişliği ve coğrafi yakınlık, iki ülke arasındaki ticari hacmi sürekli yukarı taşımaktadır.

Üçüncü sırada ise 910 milyon 145 bin dolarla Yunanistan yer aldı. Yunanistan’a yönelik ihracatta yıllık bazda kaydedilen yüzde 37,9’luk artış, komşular arasında en yüksek yükselişi temsil etti. Geçen yılın ilk çeyreğinde 660 milyon 238 bin dolar olan ihracat, bu yıl aynı dönemde büyük bir sıçrama yaparak dikkat çekti. Bu önemli artış, son dönemde iki ülke arasındaki siyasi diyalog ve iş birliği çabalarının ticari ilişkilere olumlu yansıdığını göstermektedir. Enerji, turizm, tarım ve lojistik gibi sektörlerdeki iş birliği potansiyelleri, Yunanistan ile ticaretin gelecekte de artarak devam edeceğinin sinyallerini vermektedir.

Diğer önemli komşu pazarlar arasında 544 milyon 498 bin dolarla İran ve 539 milyon 989 bin dolarla Gürcistan bulunmaktadır. İran, bölgenin en büyük ekonomilerinden biri olup, enerji kaynakları ve geniş iç pazarıyla Türkiye için stratejik bir ortaktır. Gürcistan ise Kafkasya’ya açılan kapı olması ve Karadeniz üzerinden erişim sağlamasıyla hem ikili ticaret hem de transit ticaret açısından önemli bir rol oynamaktadır. Her iki ülke de Türkiye’nin dış ticaretinde istikrarlı bir yer tutmaya devam etmektedir.

Suriye ile İlişkiler ve İhracat Rakamlarına Yansıması

Türkiye’nin Suriye ile olan ilişkileri, son dönemde yaşanan gelişmelerle yeni bir boyut kazanmıştır. Özellikle 8 Aralık 2024’te eski rejimin yıkılması ve bölgedeki siyasi dinamiklerin değişmesi, ticari ve diplomatik ilişkilerin yeniden canlanmasına zemin hazırlamıştır. Bu süreçte yapılan ticari ve diplomatik ziyaretlerin artması, ayrıca ticaret alanındaki bazı kısıtlamaların kaldırılması gibi adımlar, ihracat rakamlarına doğrudan yansımıştır.

Geçen yılın ilk çeyreğinde 386 milyon 986 bin dolarlık ihracat gerçekleştirilen Suriye’ye, 2025’in aynı döneminde yüzde 31,2 gibi önemli bir artışla 507 milyon 889 bin dolarlık ürün gönderilmiştir. Bu çarpıcı yükseliş, Suriye pazarının toparlanma sürecinde Türkiye’nin önemli bir rol oynadığını ve bu ülkenin yeniden inşasında Türk ürünlerinin tercih edildiğini göstermektedir. Gıda, tekstil, inşaat malzemeleri ve temel ihtiyaç ürünleri, Suriye’ye yapılan ihracatta başı çekmektedir. İlişkilerin normalleşme süreci devam ettikçe, Suriye ile ticaret hacminin daha da artması ve ülkenin ekonomik olarak yeniden ayağa kalkmasında Türkiye’nin desteğinin sürmesi beklenmektedir.

Komşular arasında en düşük ihracat hacmine sahip ülke ise 106 bin dolarla Ermenistan oldu. İki ülke arasındaki siyasi ilişkilerin tarihsel hassasiyetleri, ticari potansiyelin tam anlamıyla kullanılamamasına neden olmaktadır. Ancak, bölgesel barış ve iş birliği adımları atıldıkça, Ermenistan ile olan ticaretin de gelecekte artabileceği öngörülmektedir.

Türkiye’nin Kara Sınır Komşuları ve Ticaretin Stratejik Önemi

Türkiye, kara sınırları itibarıyla toplamda sekiz ülkeye komşudur: İran, Irak, Gürcistan, Yunanistan, Bulgaristan, Nahçıvan (Azerbaycan’a bağlı özerk cumhuriyet) ve Ermenistan. Bu çalışmada Nahçıvan’a ait spesifik bir veri bulunmadığı için hesaplamalara dahil edilmemiştir. Ancak, diğer yedi komşu ülke ile olan yoğun ticaret, Türkiye’nin bölgesel ticaretteki merkezi konumunu pekiştirmektedir.

Komşu ülkelerle yapılan ticaret, sadece ekonomik getirilerle sınırlı değildir. Aynı zamanda siyasi ve kültürel ilişkilerin güçlenmesine de katkıda bulunur. Bölgesel istikrarın sağlanması, ortak projelerin geliştirilmesi ve karşılıklı güven ortamının oluşması açısından ticari bağlar hayati önem taşımaktadır. Türkiye, bu stratejik konumunu kullanarak hem bölgesel kalkınmaya öncülük etmekte hem de küresel tedarik zincirlerinde daha güçlü bir aktör olma yolunda ilerlemektedir.

Türkiye’nin ihracat odaklı büyüme stratejisi kapsamında, komşu ülkelerle olan ticaret hacminin artırılması öncelikli hedeflerden biridir. Yeni pazarlar keşfetmenin yanı sıra, mevcut pazarlardaki payı artırmak ve ticareti çeşitlendirmek, ekonomik direncinin anahtarlarından biridir. Bu ilk çeyrek verileri, Türkiye’nin bu hedefler doğrultusunda sağlam adımlar attığını ve bölgesel ticaretteki konumunu daha da sağlamlaştırdığını göstermektedir.

Aşağıdaki görselde, 2024 ve 2025 yıllarının ocak-mart dönemleri itibarıyla komşulara yapılan ihracat (bin dolar) verileri detaylı olarak sunulmuştur. Bu veriler, ülkeler bazında yaşanan değişimleri ve genel eğilimleri daha net bir şekilde anlamamızı sağlamaktadır.